Kolumbijska waluta „Petro” zmuszona do ubiegania się o zgodę Kongresu w sprawie podatku VAT od gier hazardowych po tym, jak sądy zablokowały dekrety nadzwyczajne

Najważniejsze wnioski:

• 9 kwietnia kolumbijski Trybunał Konstytucyjny zablokował dekret Petera dotyczący podatku nadzwyczajnego o wartości 3,1 mld dolarów.
• Fecoljuegos odnotowało 30-procentowy spadek GGR w sektorze online po wprowadzeniu 19-procentowego podatku VAT w lutym 2025 r.
• Dekret nr 0240 po raz pierwszy w kolumbijskim prawie uznał wpłaty w kryptowalutach za podlegające opodatkowaniu.

13 miesięcy dekretów wykonawczych zakończyło się barierą konstytucyjną

Sąd orzekł, że dekret nr 1390, podpisany przez cały gabinet Petro w grudniu ubiegłego roku, wykraczał poza konstytucyjne uprawnienia prezydenta. Sędzia Carlos Camargo Assís, autor głównej opinii, nazwał to posunięcie „obraźliwym dla funkcjonowania Kongresu”, wynikającym z „konfliktów politycznych spowodowanych odrzuceniem inicjatyw ustawodawczych rządu”.

Orzeczenie uniemożliwia Petro zebranie około 3,1 mld dolarów (12 bilionów kolumbijskich peso) poprzez nadzwyczajne środki fiskalne, w tym 19% podatek VAT od przychodów brutto z gier hazardowych online (w skrócie GGR), podwyższony podatek VAT od napojów alkoholowych (z 5% do 19%), 50% dodatkowy podatek dochodowy od instytucji finansowych, 19% VAT od towarów luksusowych (jachtów, motocykli o dużej mocy) oraz zrewidowane wyceny majątku.

Saga rozpoczęła się w lutym ubiegłego roku, kiedy administracja Petro po raz pierwszy wprowadziła 19-procentowy podatek VAT od wpłat w grach hazardowych online jako tymczasowy środek nadzwyczajny w celu sfinansowania działań w odpowiedzi na zamieszki w regionie Catatumbo. Kolumbijska Federacja Przedsiębiorców Hazardowych (Fecoljuegos) poinformowała, że podatek spowodował 30-procentowy spadek przychodów brutto z gier hazardowych online w ciągu kilku miesięcy, a niektóre platformy odnotowały spadki o prawie 50% w zakresie wpłat i aktywności graczy. Miesięczne transfery z sektora hazardowego do kolumbijskiego systemu opieki zdrowotnej (który zgodnie z prawem otrzymuje dochody z hazardu) spadły z 9 mln dolarów (40 mld peso) do 6,1 mln dolarów (27 mld peso) miesięcznie.

Kiedy Petro próbował uczynić ten podatek stałym, Czwarta Komisja Gospodarcza Senatu odrzuciła w grudniu jego ustawę finansową stosunkiem głosów 9 do 4. Zamiast pogodzić się z porażką, Petro powołał się na uprawnienia nadzwyczajne i podpisał dekret nr 1390 przed przerwą w obradach Kongresu. Dekret ponownie wprowadził 19-procentowy podatek VAT, tym razem obliczany od przychodów brutto z gier hazardowych, a nie od wpłat – zmianę, którą Fecoljuegos uznało za uwzględnienie „rzeczywistej matematyki biznesu”, choć nadal utrzymywało, że podatek ten jest nie do utrzymania.

29 stycznia interweniował Trybunał Konstytucyjny, tymczasowo zawieszając dekret stosunkiem głosów 6 do 2, co eksperci prawni określili jako bezprecedensowy krok w historii konstytucyjnej Kolumbii. Juan Camilo Carrasco, partner zarządzający w kancelarii prawnej Sora Lawyers z siedzibą w Bogocie, specjalizującej się w prawie hazardowym, powiedział serwisowi iGB.com, że trybunał „rzadko stosuje tego typu środki zapobiegawcze”, sugerując, iż dekret napotkał poważne przeszkody. Zawieszenie przywróciło operatorom gier hazardowych online standardowy podatek w wysokości 15% od GGR.

Nie zrażony tym rząd podjął w marcu trzecią próbę, wydając dekret nr 0240 w odpowiedzi na poważne powodzie w północnej Kolumbii. Tym razem mechanizmem był 16-procentowy podatek konsumpcyjny od cyfrowych platform hazardowych, a nie podatek VAT, przy czym zdarzeniem podlegającym opodatkowaniu były wpłaty dokonywane „gotówką, przelewami pieniężnymi lub kryptowalutami” z terytorium Kolumbii lub spoza niego. Dekret ten po raz pierwszy w historii prawa kolumbijskiego wyraźnie włączył działalność hazardową finansowaną kryptowalutami do zakresu opodatkowania.

Ostateczne unieważnienie przez sąd pierwotnego dekretu nadzwyczajnego pod koniec marca, a następnie orzeczenie z 9 kwietnia uznające go za niezgodny z konstytucją, zamknęło obecnie drogę do działań wykonawczych. W połączeniu z wcześniejszym deficytem budżetowym wynikającym z odrzucenia przez Senat ustawy o finansowaniu, łączna niepokryta luka w budżecie Petro na 2026 r. przekracza 16 bilionów peso. Rząd musi teraz dążyć do cięć wydatków o około 2,5% PKB lub uchwalić nowe przepisy w Kongresie.

Kolumbijskie rynki akcji zareagowały jednak pozytywnie. Indeks COLCAP wzrósł po ogłoszeniu orzeczenia, a inwestorzy zinterpretowali niezależność sądu jako sygnał, że ramy instytucjonalne Kolumbii pozostają funkcjonalne niezależnie od nadmiernych działań władzy wykonawczej. Eksperci prawni uważają, że uchwalenie nowych przepisów dotyczących podatku od gier hazardowych przed wyborami prezydenckimi jest mało prawdopodobne, a perspektywy Petro przed głosowaniem 31 maja są niepewne. Carrasco z kancelarii Sora Lawyers ocenił, że nowe propozycje zostaną prawdopodobnie odłożone „do normalnego procesu legislacyjnego w późniejszym terminie, po wyborach w 2026 r.

Administracja Petro dokonała 15 zmian w składzie rządu od momentu objęcia urzędu w 2022 r., co przyczyniło się do nieprawidłowości proceduralnych, które podważyły legitymację dekretu. Dla licencjonowanych operatorów w Kolumbii orzeczenie zapewnia krótkoterminową ulgę, ale pozostawia kwestię długoterminowych ram podatkowych nierozwiązaną do czasu objęcia urzędu przez nowy rząd w 2027 r.