Zuid-Afrika komt terug op controversiële cryptoregels na felle kritiek

Koerswijziging in regelgeving na publieke weerstand

De Zuid-Afrikaanse financiële toezichthouders heroverwegen controversiële ontwerpvoorstellen voor de regulering van cryptovaluta's na een golf van publieke weerstand, zo verklaarde minister van Financiën Enoch Godongwana op woensdag 21 oktober.

Tijdens een toespraak over het begrotingsbeleid erkende Godongwana dat het Ministerie van Financiën en de Zuid-Afrikaanse Centrale Bank duizenden reacties van het publiek hadden ontvangen over hun voorgestelde kader voor het beheer van grensoverschrijdende stromen van digitale activa.

„We hebben duizenden reacties ontvangen, en het is duidelijk dat we deze wijzigingen op een andere manier moeten aanpakken”, zei Godongwana tegen het parlement. “We moeten ernaar streven af te stappen van voorafgaande goedkeuringen. In plaats daarvan moeten we transacties beoordelen op legitimiteit en naleving van de belastingwetgeving.”

De oorspronkelijke voorstellen, uiteengezet in het ontwerp van de Capital Flow Management Regulations 2026 en een daaropvolgend ontwerp van de Crypto Assets Manual, waren bedoeld om financiële criminaliteit te bestrijden en kapitaal te monitoren dat via blockchain-kanalen het land verlaat. Leiders uit de sector en voorstanders van crypto waarschuwden echter dat het ontwerpkader te restrictief was, het risico met zich meebracht dat digitale transacties naar ondoorzichtige, ongereguleerde kanalen zouden worden gedreven, en de positie van Zuid-Afrika in de wereldwijde digitale economie dreigde te ondermijnen.

Een voorstel dat de regering de bevoegdheid zou geven om personen met crypto-activa boven een niet nader gespecificeerde drempel te verplichten hun bezit aan te geven en hen mogelijk te dwingen deze aan de staat te verkopen in ruil voor Zuid-Afrikaanse rand, baarde critici bijzondere zorgen. Hoewel toezichthouders aanvankelijk beloofden deze drempels in de concept-handleiding te definiëren, werden er bij de publicatie van het document geen specifieke cijfers verstrekt.

Het concept-handboek stelde ook een streng systeem voor dat overboekingen tussen binnenlandse crypto-activadienstverleners (CASPs) en offshore-platforms of niet-bewarende wallets zou markeren. Volgens die voorgestelde regels zouden inkomende en uitgaande overboekingen waarbij niet-bewarende wallets betrokken zijn, worden verboden.

Weerstand vanuit de sector en oproepen tot hervorming

Analisten uit de sector merkten op dat een verbod op overboekingen naar zelfbeheerde wallets Zuid-Afrikanen in feite zou beletten om gebruik te maken van gedecentraliseerde financiële (DeFi) protocollen.

Leidinggevenden van cryptoplatforms uitten luidkeels kritiek op de oorspronkelijke bepalingen. Luno, een vooraanstaande cryptocurrency-beurs die in de regio actief is, waarschuwde dat de regels in hun huidige vorm de kosten voor gewone gebruikers zouden opdrijven, lokale ondernemingen zouden uitsluiten van blockchain-innovaties en toezichthouders hun toezichtsmogelijkheden zouden ontnemen.

Farzam Ehsani, medeoprichter en CEO van het handelsplatform VALR, pleitte voor een bredere hervorming en riep de autoriteiten op om het decennia oude deviezencontrolesysteem van Zuid-Afrika volledig af te schaffen. Ehsani verwees naar de State of the Nation-toespraak van voormalig president Nelson Mandela uit 1996, waarin Mandela zich ertoe verbond de kapitaalcontroles uit het apartheids tijdperk geleidelijk af te bouwen.

Ehsani drong er bij de toezichthouders op aan dat, mochten kapitaalcontroles blijven bestaan, deze op een technologieneutrale basis moeten worden toegepast in plaats van specifieke digitale instrumenten te beperken.

In zijn toespraak gaf Godongwana aan dat toekomstige regelgevingsrichtlijnen beter zullen aansluiten bij de normen die zijn vastgesteld door de internationale Raad voor Financiële Stabiliteit.

„Er zullen raadplegingen van start gaan, met als doel een herzien tweede ontwerp van de regelgeving te publiceren voor verdere input”, aldus Godongwana.