Ogromna wyprzedaż obligacji długoterminowych wymusza brutalną rozliczenie budżetowe

Zsynchronizowana wyprzedaż spowodowała wzrost rentowności głównych obligacji długoterminowych do poziomów niespotykanych od lat, a w niektórych przypadkach od dziesięcioleci. Rentowności 30-letnich obligacji skarbowych USA osiągnęły poziom około 5,25%, najwyższy od 2001 r., podczas gdy rentowność niemieckich 30-letnich obligacji (Bund) zbliżyła się do 3,73%, osiągając najwyższy poziom od 2011 r.

„Dzień dobry z Niemiec, gdzie rynek obligacji wysyła jednoznaczny sygnał: rentowności 30-letnich niemieckich obligacji (Bund) wzrosły do 3,73%, czyli najwyższego poziomu od 2011 roku” – napisał na X niemiecki dziennikarz, autor i starszy redaktor finansowy Holger Zschäpitz. „Niemcy ponoszą obecnie koszty finansowania na poziomie ostatnio obserwowanym w czasach kryzysu euro. Era ultra-taniego pieniądza przeszła do historii”.

Rentowność francuskich długoterminowych obligacji OAT (skrót od Obligations Assimilables du Trésor) powróciła do poziomu z czasów globalnego kryzysu finansowego. Rentowność japońskich 5-letnich obligacji skarbowych wzrosła powyżej 2,14%, co stanowi wyraźne odejście od wieloletniej polityki sztucznie łagodnej polityki pieniężnej.

Inwestorzy domagają się wynagrodzenia

Rentowność obligacji to cena, jaką rządy płacą inwestorom za ich pieniądze. Kiedy rentowności gwałtownie rosną, ceny obligacji spadają, a zaciąganie pożyczek szybko staje się droższe.

Przez ponad dekadę po kryzysie finansowym z 2008 r. banki centralne utrzymywały stopy procentowe na niskim poziomie i przejmowały ogromne ilości długu publicznego. Wymusiło to spadek rentowności, nawet poniżej zera w Europie i Japonii. Pandemia jeszcze bardziej pogłębiła tę sytuację: rządy swobodnie zaciągały pożyczki, podczas gdy banki centralne powstrzymywały rynek przed zadawaniem trudnych pytań.

Ten układ się rozpada. Inwestorzy, którzy od dziesięcioleci udzielają pożyczek, chcą teraz zabezpieczenia przed inflacją, niekontrolowaną emisją obligacji i malejącą siłą nabywczą środków, które otrzymają z powrotem.

„W tym tygodniu odnotowano znaczny wzrost rentowności długoterminowych obligacji skarbowych w europejskich krajach o wysokim zadłużeniu” – wyjaśnił Robin Brooks, starszy pracownik naukowy w programie studiów ekonomicznych w Brookings Institution. „Najbardziej widoczne jest to w przypadku Francji, gdzie rentowności terminowe 10y10y (pomarańczowe) i 10y20y (czerwone) osiągnęły nowe historyczne maksima”.

Brooks dodał:

„Cierpliwość rynku wobec dysfunkcji fiskalnej się wyczerpuje”.

Rynki dłużne zaczynają dyktować warunki

Punktem newralgicznym jest polityka fiskalna, a konkretnie rosnąca przepaść między wydatkami rządowymi a dochodami podatkowymi. Stany Zjednoczone, Francja, Japonia i inne rozwinięte gospodarki zgromadziły ogromne zadłużenie, jednocześnie zwiększając wydatki na obronę, infrastrukturę, energię oraz opiekę nad starzejącą się populacją.

W Stanach Zjednoczonych roczne federalne koszty odsetkowe przekroczyły ostatnio 1 bilion dolarów. Każdy cykl refinansowania wiąże się z wyższymi stopami procentowymi, zamieniając wczorajsze zadłużenie w jutrzejszy problem budżetowy.

Francja boryka się z własnym chaosem politycznym i budżetowym. Analitycy rynku obligacji bacznie obserwowali rozmowy dotyczące wydatków oraz perspektywy zadłużenia, co przyczyniło się do wzrostu rentowności francuskich obligacji w stosunku do niemieckich obligacji benchmarkowych.

Niemcy, od dawna uważane za najbezpieczniejszego pożyczkobiorcę w strefie euro, planują większe wydatki na infrastrukturę i obronność. Oznacza to większą podaż obligacji, czyli więcej rządowych weksli konkurujących o środki inwestorów.

Banki centralne wycofują się z rynku

Trudno zignorować ruch Japonii, ponieważ Bank Japonii przez lata tłumił rentowności poprzez kontrolę krzywej rentowności – politykę mającą na celu utrzymanie kosztów finansowania na niskim poziomie. W miarę jak powoli odchodzi od tego systemu, rynki dostosowują wyceny do wyższych stóp procentowych i znacznie mniejszego wsparcia ze strony władz.

„Tanie pieniądze były tymczasowe” – napisał na X użytkownik Wealthmoose z konta X. „Dług jest trwały. Teraz rynek obligacji wysyła rachunek”.

Ta sama zmiana ma miejsce również gdzie indziej. Rezerwa Federalna i inne banki centralne zmniejszyły swoje portfele obligacji poprzez zacieśnienie ilościowe, co spowodowało wycofanie się z rynku ogromnego nabywcy.

Rządy zalewają rynek obligacjami, podczas gdy banki centralne kupują ich mniej. Inwestorzy prywatni mogą przejąć te papiery wartościowe, ale tylko przy wyższej rentowności. Ta dodatkowa rekompensata to premia terminowa, czyli opłata za zamrożenie środków w długoterminowych obligacjach.

Rachunek wykracza poza budżety rządowe

Wyższe długoterminowe rentowności uderzają w gospodarstwa domowe przede wszystkim poprzez oprocentowanie kredytów hipotecznych. W Stanach Zjednoczonych oprocentowanie 30-letnich kredytów hipotecznych często podąża za rentownością obligacji skarbowych, co sprawia, że zakup nieruchomości i refinansowanie stają się droższe.

Przedsiębiorstwa muszą liczyć się z wyższymi stopami procentowymi przy emisji długoterminowego długu. Akcje również odczuwają skutki tej sytuacji, ponieważ wyższe rentowności obligacji konkurują o środki pieniężne i obniżają bieżącą wartość, jaką inwestorzy przypisują przyszłym zyskom. Oszczędzający, fundusze emerytalne i ubezpieczyciele mogą zarobić więcej na obligacjach. Jednak ta zmiana sytuacji jest dotkliwa dla rządów i kredytobiorców przyzwyczajonych do ery taniego pieniądza.