Vượt ra ngoài “Kimchi Premium”: Sự chuyển đổi thể chế của Hàn Quốc

Từ cơn sốt bán lẻ đến biên giới tổ chức

Trong nhiều năm, hệ sinh thái tiền điện tử toàn cầu nhìn nhận Hàn Quốc qua một lăng kính duy nhất và cực kỳ biến động: Kimchi Premium. Đó là một thị trường được định hình bởi những nhà giao dịch bán lẻ không ngủ, đẩy giá token lên mức chênh lệch cực cao so với mức trung bình toàn cầu. Ngày nay, câu chuyện đó đang nhanh chóng lụi tàn.

Người dẫn dắt sự thay đổi này là Andrew Park, CEO của Factblock và người tổ chức Tuần lễ Blockchain Hàn Quốc. Là một chuyên gia có 2 thập kỷ kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính truyền thống trước khi bước vào Web3, Park từng đảm nhiệm các vị trí điều hành tại Seoul Guarantee Insurance, Woori Card, JPMorgan Chase, Visa và American Express.

Từ góc nhìn của ông, với vai trò cầu nối giữa hệ thống ngân hàng truyền thống và tài sản kỹ thuật số, Hàn Quốc đang âm thầm lột bỏ hình ảnh một “sân chơi” đầu cơ dành cho nhà đầu tư cá nhân để trở thành trung tâm và bãi thử nghiệm cho tài chính kỹ thuật số dành cho các tổ chức.

Theo Park, bằng chứng rõ ràng nhất về sự chuyển mình của Hàn Quốc không nằm ở khối lượng giao dịch trên sàn, mà nằm ở những câu hỏi từ các phòng họp của các công ty nước ngoài.

"Vài năm trước, các công ty toàn cầu đến Hàn Quốc chủ yếu tập trung vào token, sàn giao dịch và giá thị trường," Park cho biết. "Ngày nay, những câu hỏi đã khác. Các tổ chức tài chính và doanh nghiệp toàn cầu đang hỏi về dịch vụ lưu ký, token hóa, stablecoin, hạ tầng thanh toán và bù trừ, quy định pháp lý, cũng như cách thâm nhập thị trường Hàn Quốc. Tôi cho rằng chính sự thay đổi trong nội dung cuộc trò chuyện đã trở thành tín hiệu quan trọng cho thấy bản chất của thị trường cũng đang thay đổi."

Sự chuyển dịch này phản ánh một thay đổi cơ bản trong cách vốn toàn cầu nhìn nhận khu vực này. Trong khi trước đây các dự án quốc tế coi Seoul là một thị trường có tính thanh khoản cao để niêm yết tài sản và bán tháo hàng tồn kho cho các nhà đầu tư cá nhân, thì giờ đây các ngân hàng, đơn vị lưu ký và công ty quản lý tài sản toàn cầu lại xem Hàn Quốc là một khu vực pháp lý sẵn sàng cho việc triển khai các dự án quy mô lớn. Cuộc đối thoại đã chuyển từ lợi suất đầu cơ sang tiếp cận thị trường, tuân thủ khung pháp lý và dịch vụ lưu ký tổ chức — nền tảng cơ bản của các thị trường vốn truyền thống.

Sự phát triển thầm lặng của cơ sở hạ tầng hậu trường

Trong khi thị trường tiền điện tử thường xuyên bị chi phối bởi những tin tức lớn về quy định và các đợt tăng giá đầu cơ đột ngột, Park nhấn mạnh rằng sự chuyên nghiệp hóa thực sự không được hình thành từ những đợt tăng giá biến động. Thay vào đó, nó được xây dựng thông qua một quá trình thầm lặng, không hào nhoáng — việc giải quyết có hệ thống, từng bước một các vấn đề về ma sát hậu trường, tuân thủ quy định và hạ tầng thị trường.

"Thị trường tổ chức không được tạo ra bởi một thông báo lớn nào đó," Park nói. "Chúng xuất hiện khi những vấn đề ít được chú ý như quyền truy cập tài khoản, lưu ký, thanh toán và bù trừ, kế toán, và tuân thủ bắt đầu được giải quyết từng bước một. Tại Hàn Quốc, những nền tảng đó hiện đang bắt đầu được triển khai đồng thời."

Hệ thống cơ sở hạ tầng không hào nhoáng đó đang được triển khai trên nhiều mặt trận về quy định và chính sách. Để minh họa, Ủy ban Dịch vụ Tài chính đã vạch ra một khuôn khổ để mở tài khoản tài sản ảo doanh nghiệp cho khoảng 3.500 công ty niêm yết và các nhà đầu tư chuyên nghiệp đã đăng ký.

Hơn nữa, các sửa đổi đối với Luật Chứng khoán Điện tử và Luật Thị trường Vốn đã chính thức được Quốc hội thông qua, đưa các tài sản thế giới thực được token hóa và các token chứng khoán vào một khung pháp lý thống nhất. Về phần mình, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc đã hoàn tất các thử nghiệm ban đầu cho các sáng kiến token hóa tiền gửi từ thế giới thực — một phần của Dự án Hangang — tạo tiền đề cho giai đoạn thử nghiệm tổ chức tiếp theo.

Thay vì chờ đợi một đạo luật duy nhất và toàn diện về tài sản kỹ thuật số, Hàn Quốc đang xây dựng tính thanh khoản tổ chức bằng cách giải quyết các vấn đề hậu trường phức tạp: thanh toán cuối cùng theo pháp luật, định nghĩa kế toán và lưu ký tổ chức.

Kinh nghiệm làm việc của Park tại JPMorgan Chase, Visa và Samsung Card giúp ông có cái nhìn sâu sắc về những điểm ma sát đang cản trở sự hội tụ giữa Phố Wall, Yeouido (khu tài chính của Seoul) và Web3. Trong khi các nhà sáng lập tiền điện tử thường coi thường các ngân hàng truyền thống là thiếu năng lực công nghệ hoặc cố tình chậm chạp, Park chỉ ra rằng phần mềm ngân hàng được xây dựng dựa trên một bộ ưu tiên hoạt động hoàn toàn khác biệt.

"Lĩnh vực tiền điện tử thường hiểu lầm về các ngân hàng. Các ngân hàng không chậm chạp chỉ đơn thuần vì họ không hiểu công nghệ," Park giải thích. "Trong lĩnh vực tài chính truyền thống, điều thường quan trọng nhất không phải là 99% giao dịch diễn ra bình thường, mà là những gì xảy ra trong 1% còn lại. Ai sẽ chịu trách nhiệm khi xảy ra gian lận? Điều gì sẽ xảy ra khi một khoản thanh toán thất bại? Vốn và thanh khoản được quản lý như thế nào? Những thông tin nào phải được báo cáo cho cơ quan quản lý? Tất cả những vấn đề đó đều phải được thiết kế sẵn trong hệ thống."

Nền kinh tế Máy-với-Máy: Trí tuệ nhân tạo kết hợp với thanh toán trên chuỗi

Ngược lại, các nhà tài chính truyền thống thường mắc phải một dạng ‘tầm nhìn hẹp’ ngược lại: đánh giá tài sản kỹ thuật số thuần túy qua lăng kính của sự biến động giá. Bằng cách tập trung nghiêm ngặt vào rủi ro thị trường, các tổ chức tài chính truyền thống thường bỏ qua giá trị hệ thống của các mạng thanh toán toàn cầu 24/7, tiền có thể lập trình và kiến trúc thanh toán bù trừ dựa trên hợp đồng thông minh.

Theo quan điểm của Park, tương lai của tài chính tổ chức tại Hàn Quốc sẽ không thuộc về các startup Web3 đang cố gắng thay thế các ngân hàng truyền thống, cũng không thuộc về các tổ chức tài chính bảo thủ phớt lờ các blockchain công khai. Thay vào đó, nó sẽ thuộc về những “cầu nối” có thể quản lý tỷ lệ thất bại 1% trên chuỗi.

Nhìn xa hơn các chứng khoán được token hóa và các đồng stablecoin do ngân hàng dẫn dắt, Park nhận thấy cột mốc quan trọng tiếp theo của Hàn Quốc đang hình thành tại điểm giao thoa giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và các hệ thống thanh toán có thể lập trình.

"Điều tôi quan tâm nhất là cơ sở hạ tầng cần thiết cho nền kinh tế máy-với-máy, đặc biệt là môi trường mà các tác nhân AI có thể giao dịch và thực hiện thanh toán một cách tự chủ," Park cho biết. "Nếu một tác nhân AI cần thanh toán cho một tác nhân khác hoặc một dịch vụ, nó cần một ví và phương thức thanh toán… Trong một môi trường mà số lượng lớn các tác nhân AI mua dữ liệu, tiêu thụ tài nguyên tính toán và thực hiện các khoản thanh toán nhỏ theo thời gian thực, có thể sẽ xuất hiện những lĩnh vực mà cơ sở hạ tầng thanh toán hiện tại trở nên kém hiệu quả. Đó là một trong những lý do khiến stablecoin và thanh toán trên chuỗi có thể trở thành các trường hợp sử dụng quan trọng."

Sự chuyển đổi mang tính lý thuyết này đã bắt đầu được thử nghiệm ở giai đoạn đầu. Trong các thí nghiệm kỹ thuật liên quan đến các sáng kiến của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, các nhà nghiên cứu đã thử nghiệm các mô hình AI tự chủ sử dụng token tiền gửi bán buôn để thực hiện các giao dịch tự động và có điều kiện. Với việc Hàn Quốc tự hào sở hữu kết nối tốc độ cao gần như phủ sóng toàn quốc, trình độ am hiểu kỹ thuật số sâu rộng cùng các khoản đầu tư mạnh mẽ vào cả hạ tầng Web3 và phát triển AI, bán đảo này đang ở vị thế độc đáo.

Sự phát triển tiếp theo của thị trường Hàn Quốc sẽ không chỉ xoay quanh việc các nhà giao dịch tổ chức mua tài sản kỹ thuật số — mà còn liên quan đến các tác nhân phần mềm tự chủ sử dụng các kênh thanh toán trên chuỗi làm mạng lưới tiền tệ mặc định của họ.