De grote 'unplug' van Bitcoin: 1,5 miljard dollar aan hardware achter de AI-omslag

Dit artikel verscheen voor het eerst in Miner Weekly, een wekelijkse nieuwsbrief van Blocksbridge Consulting waarin het laatste nieuws op het gebied van energie, rekenkracht, infrastructuur en data-analyse uit The Energy Mag wordt gebundeld.

In een eerdere uitgave van Miner Weekly werd geschat dat openbare miners 75 EH/s aan gerealiseerde hashrate verloren, terwijl hun direct gerapporteerde HPC- en AI-inkomsten met 52% stegen ten opzichte van het vorige kwartaal. Een groot deel van die terugval weerspiegelde een heroriëntatie van rekenkracht naar AI-infrastructuur.

De omzetgroei liet zien wat de exploitanten ermee verdienden. Maar door een aankoopprijs te plakken op de verdwijnende hashrate wordt duidelijker waarvoor ze al hadden betaald.

Bij een prijs van 20 dollar per TH/s komt 75 EH/s overeen met 1,5 miljard dollar aan miningmachines. Daarbij zijn de gebouwen, elektrische apparatuur, koeling en installatie die nodig zijn om ze te laten draaien, nog niet meegerekend.

Dat is een vaak over het hoofd geziene kostenpost van de AI-transitie: investeerders hadden de mijnbouwcapaciteit die nu wordt verdrongen al gefinancierd. Op sommige locaties werd de apparatuur al binnen enkele maanden na de start van de productie afgewaardeerd, wat vragen opriep over hoeveel van die investering de mijnbouw nog kon terugverdienen voordat AI het overnam.

En de boekhoudkundige gevolgen worden nu zichtbaar.

Een afzonderlijk onderzoek door TheEnergyMag naar 12 gevolgde bedrijven bracht in de eerste helft van 2026 ongeveer 1,1 miljard dollar aan waardeverminderingen van activa en afschrijvingen op voor verkoop bestemde activa aan het licht. IREN en Core Scientific (NASDAQ: CORZ) waren goed voor bijna 89% van het totaal.

De gelijkenis tussen de twee bedragen van een miljard dollar lijkt misschien toeval. Het ene cijfer geeft een schatting van de hardware-investeringen die gelijkstaan aan een vermindering van de mining-output; het andere meet de gerapporteerde boekhoudkundige lasten over verschillende activa en bedrijven.

Maar beide wijzen op dezelfde investeringsvraag: hoeveel waarde blijft er over in de mining-uitbreiding nu exploitanten hun locaties heroriënteren naar een andere bedrijfsactiviteit?

De uitgavenpiek was recent. In een uitgave van Miner Weekly uit maart 2025 werd melding gemaakt van bijna 5 miljard dollar aan uitgaven voor apparatuur en infrastructuur in de voorgaande rapportagecyclus. Bedrijven die hun aankopen van mijnbouwapparatuur afzonderlijk openbaar maakten, waren alleen al in 2024 goed voor meer dan 3 miljard dollar.

Die uitbreiding hielp het Bitcoin-netwerk in 2025 naar het zetahash-gebied te duwen. Exploitanten kochten efficiëntere machines en breidden hun capaciteit uit om hun aandeel in de productie te verdedigen, terwijl hun concurrenten hetzelfde deden.

Nu worden sommige van die investeringen veel eerder verdrongen dan de omvang van de uitgaven zou doen vermoeden.

De Black Pearl-faciliteit van Cipher begon medio 2025 met minen. Tegen het einde van het jaar, na een overeenkomst om de locatie om te vormen tot een centrum voor high-performance computing, had Cipher een afschrijving van 96,1 miljoen dollar geboekt, specifiek op de miningmachines van Black Pearl. Diezelfde machines genereerden in 2025 57,9 miljoen dollar aan inkomsten — wat betekent dat de afschrijving hoger was dan de inkomsten van de locatie uit de eerste paar maanden van exploitatie.

Die vergelijking geeft geen beeld van het rendement over de gehele levensduur van het project, maar illustreert wel het strakke tijdschema. Een pas in bedrijf genomen mijn werd al voorbereid voor een ander doel. De afschrijving van Cipher vond ook plaats vóór het totale afschrijvingsbedrag over de eerste helft van 2026.

IREN illustreert de omvang. Het bereikte in juni 2025 50 EH/s, waarna het in de periode januari–juni 2026 ongeveer 695 miljoen dollar aan bijzondere waardeverminderingen en afschrijvingen op voor verkoop bestemde activa boekte, met aanzienlijke lasten in verband met mijnbouwactiva die plaats moesten maken voor AI-conversies.

Niet elke last is een AI-conversiekost. Core Scientific schreef zijn grote waardevermindering op mijnbouwactiva toe aan verslechterende economische omstandigheden in de mijnbouw. Het bredere totaal omvat ook andere activacategorieën. Het bewijs ondersteunt een kostbare herwaardering van mijnbouwinvesteringen, in plaats van de bewering dat elke dollar werd opgeofferd voor AI.

Rente komt eerder dan de omzetstijging

Hoewel afschrijvingen bij opname geen kasstroom met zich meebrengen, blijven bouw- en rentebetalingen kasmiddelen opslokken terwijl vervangende faciliteiten worden voltooid.

TeraWulf (NASDAQ: WULF) genereerde in de eerste helft ongeveer 53 miljoen dollar aan HPC-leasinginkomsten, terwijl het bedrijf in totaal 131 miljoen dollar aan contante rente betaalde. Kasreserves en andere inkomsten ondersteunen deze verplichtingen eveneens, dus de vergelijking is geen op zichzelf staande maatstaf voor financiële moeilijkheden. Het toont de kloof aan tussen de omzetstijging en de kosten om deze te financieren.

Toegang tot de volgende financieringsronde kan ook moeilijker worden. Volgens een fragment uit de berichtgeving van The Information van donderdag zijn Société Générale en SMBC selectiever geworden wat betreft de financiering van datacenters, terwijl ook MUFG een stap terug doet.

Dat zou een extra beperking betekenen voor miners die halverwege hun omschakeling zitten: het buiten gebruik stellen van miningcapaciteit vermindert de oude inkomstenstroom, terwijl het voltooien van de vervanging nog steeds kapitaal vereist. Selectievere kredietverstrekkers kunnen leiden tot strengere voorwaarden, extra financiering met eigen vermogen of een tragere uitbouw.

Tegelijkertijd kunnen vertragingen die periode verlengen nadat de inkomsten uit mining al zijn gedaald. Oracle is geen miner, maar het recente nieuws over Project Jupiter biedt een concreet voorbeeld van hoe stroombeperkingen de financiële afspraken achter een AI-campus kunnen beïnvloeden.

De onderliggende tegenslag is gedocumenteerd: de landcommissaris van New Mexico heeft in juli opnieuw een verzoek afgewezen om een deel van de aardgaspijpleiding van het project door staatsgrond te laten lopen. Het geplande brandstofcel-energiesysteem van Jupiter is afhankelijk van aardgas.

Het is nog niet vaststaand of de opening van de campus vertraging zal oplopen. Wat wel duidelijk is, is dat het risico op energievoorziening een kwestie is geworden van contractuele verplichtingen en de vraag wie er betaalt terwijl een project in de wacht staat.

Gemeenschappen eisen meer zeggenschap

Die onzekerheid past in een steeds breder wordend politiek debat over de elektriciteitsbehoefte van datacenters, het waterverbruik en de gevolgen voor de energierekeningen van huishoudens. New York kondigde een pauze aan in de afgifte van milie vergunningen van de staat voor nieuwe hyperscale-projecten. Massachusetts stelde aanvullende goedkeuringsvereisten in, terwijl de burgemeester van Chicago een moratorium van een jaar voorstelde.

Bestaande datacenters kunnen waardevoller worden als ze toegang bieden tot bruikbare stroom. Maar ombouwprojecten moeten nog steeds voldoen aan technische eisen en de benodigde vergunningen verkrijgen.

De kosten van het wachten staan ook onder hernieuwde rentedruk nu de Federal Reserve haar referentierente met een kwart punt heeft verhoogd naar 3,75%–4%. Bestaande schulden met een vaste rente behouden hun voorwaarden, maar nieuwe financiering, leningen met variabele rente en herfinanciering krijgen te maken met een minder gunstig klimaat.

AI zou uiteindelijk wel eens het betere gebruik van deze locaties kunnen blijken te zijn, maar het rendement op de AI-transitie zal van meer afhangen dan alleen de inkomsten die elke omgebouwde megawatt oplevert. Het zal ook afhangen van de waarde die uit de mijnbouwapparatuur wordt teruggewonnen, de kosten voor het herinrichten van de locatie en hoe lang kredietverstrekkers moeten worden terugbetaald voordat de nieuwe capaciteit winst begint op te leveren.