Het Maltese Gaming Shield lijdt binnen een week zijn tweede juridische tegenslag in de EU

Belangrijkste punten:

• AG Emiliou heeft op 23 april vastgesteld dat het Maltese wetsvoorstel 55 onverenigbaar is met de Brussel I bis-verordening van de EU.
• Volgens het rapport van de MGA uit 2024 is de iGaming-sector van Malta goed voor 10,1% van de nationale economie.
• Emiliou zei dat Maltese kansspelvergunningen volgens de EU-wetgeving in principe alleen in Malta geldig zijn.

De druk op artikel 56A neemt toe

Zaak C-683/24 Spielerschutz Sigma betreft de vraag of de professionele beoordeling door een juridisch adviseur van de verenigbaarheid van wetsvoorstel 55 met het EU-recht voldoende zorgvuldig was volgens de Oostenrijkse nationale wetgeving. Deze kwestie valt buiten de bevoegdheid van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) om een prejudiciële beslissing te geven, en het advies zelf heeft voornamelijk betrekking op de juridische ontvankelijkheid. Nicholas Emiliou ging niettemin op voorwaardelijke basis in op de inhoud van de kwestie rond wetsvoorstel 55, en zijn conclusies betekenen een flinke klap voor het standpunt van Malta.

Emiliou verklaarde de bepaling — artikel 56A van de Maltese kansspelwet, ingevoerd via wetsvoorstel 55 in juni 2023 — "kennelijk onverenigbaar met de regels inzake de erkenning en tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen" krachtens de Brussel I bis-verordening van de EU. Wetsvoorstel 55 draagt Maltese rechtbanken op de erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse vonnissen tegen in Malta erkende kansspelaanbieders te weigeren wanneer de onderliggende diensten volgens de Maltese wet rechtmatig waren.

Emiliou oordeelde dat Malta zich niet kan beroepen op de openbare orde-clausule (ordre public) van de Brussel I bis-verordening om de erkenning van dergelijke vonnissen te blokkeren op grond van het feit dat andere lidstaten het EU-recht, waaronder de vrijheid van dienstverrichting, naar verluidt onjuist zouden hebben toegepast. Materiële kwesties van EU-recht, zo merkte de AG op, kunnen in de fase van erkenning en tenuitvoerlegging niet opnieuw worden onderzocht onder het mom van de uitzondering op grond van de openbare orde.

De AG verwierp ook de premisse die ten grondslag ligt aan de verdediging van Malta van wetsvoorstel 55, namelijk dat een vergunning van de Malta Gaming Authority (MGA) exploitanten het recht verleent om hun diensten vrijelijk in de hele EU aan te bieden. Volgens de huidige stand van het EU-recht, zo schreef Emiliou, zijn lidstaten niet verplicht om door andere lidstaten afgegeven kansspelvergunningen te erkennen. Het oorsprongslandbeginsel, voegde Emiliou toe, strekt zich niet uit tot online kansspelen, en lidstaten mogen hun eigen kansspelwetgeving toepassen op exploitanten die elders een vergunning hebben.

De AG merkte verder op dat wetsvoorstel 55 er in de eerste plaats op lijkt gericht te zijn de iGaming-sector van Malta te beschermen tegen de financiële gevolgen van buitenlandse vorderingen tot terugbetaling.

Het advies volgt op een afzonderlijke bindende uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) van 16 april, waarin het recht van EU-lidstaten werd bevestigd om online kansspeldiensten met een vergunning in andere lidstaten te verbieden en restitutieclaims van spelers toe te staan. Samen beperken deze twee uitspraken de juridische verdediging van Malta voor zijn grensoverschrijdende iGaming-vergunningmodel aanzienlijk.

Adviezen van de AG zijn niet bindend voor het Hof van Justitie van de Europese Unie, maar het Hof volgt ze in ongeveer tweederde van de zaken. De definitieve uitspraak wordt dit jaar verwacht. Er staat voor Malta veel op het spel: volgens het jaarverslag van de MGA over 2024 genereerde de iGaming-sector € 1,386 miljard aan bruto toegevoegde waarde en was deze sector, inclusief indirecte spill-overeffecten, goed voor 10,1% van de nationale economie.

De MGA heeft consequent volgehouden dat artikel 56A geen nieuwe gronden introduceert voor het afwijzen van buitenlandse vonnissen die verder gaan dan die welke reeds in het EU-recht zijn vastgelegd, en dat het slechts het al lang bestaande overheidsbeleid van Malta inzake kansspelaangelegenheden codificeert.