چرا بیت‌کوین در حال سقوط است؟ بدترین هفتهٔ ۲۰۲۶، کف ۵۹٬۱۰۰ دلاری، و اکنون بیش از نیمی از کل BTC در زیان قرار دارد

بیت‌کوین در ۷ روز ۱۹٪ سقوط کرد و به ۵۹,۱۰۰ دلار رسید

این حرکت ادامه فروش سنگینی بود که بیت‌کوین را طی هفت روز ۱۹.۳٪ پایین آورده، در دو هفته گذشته ۲۲.۲٪ کاهش داده و در یک ماه گذشته ۲۶.۸٪ افت داده است. در یک سال گذشته نیز قیمت ۴۲.۳٪ کاهش یافته است. محدوده جدید ۵۹,۰۰۰ تا ۶۰,۰۰۰ دلار، بیت‌کوین را بسیار پایین‌تر از سطح ۷۱,۰۰۰ دلاری قرار می‌دهد که تنها چهار روز قبل‌تر، در ۱ ژوئن، در آن معامله می‌شد.

سیل لیکوئیدیشن‌ها بازار را فرا گرفت

داده‌های لیکوئیدیشن از Coinglass نشان می‌دهد مجموع لیکوئیدیشن‌های کریپتو در روز گذشته به ۱.۷۵ میلیارد دلار رسیده که از این میزان، پوزیشن‌های لانگ ۱.۴۵ میلیارد دلار را تشکیل می‌دهند. بیت‌کوین به‌تنهایی ۵۶۰.۷۲ میلیون دلار لیکوئیدیشن جذب کرد (۴۴۸ میلیون دلار لانگ)، و پس از آن اتریوم با ۴۷۳.۰۲ میلیون دلار (۴۰۸ میلیون دلار لانگ) قرار گرفت. بزرگ‌ترین سفارش لیکوئیدیشنِ تکی، یک پوزیشن BTCUSDT در بایننس به ارزش ۱۳.۳۱ میلیون دلار بود. در ساعت ۴ بعدازظهر به وقت EDT، طی چهار ساعت گذشته ۴۱۱.۶۸ میلیون دلار لیکوئید شد که لانگ‌ها ۳۲۹.۲۱ میلیون دلار از این رقم را تشکیل می‌دادند.

اهرم بالا در بازارهای فیوچرز پرپچوال باعث شد معامله‌گران با شکسته شدن سطوح حمایتی کلیدی در معرض ریسک قرار بگیرند. آبشاری که پس از آن رخ داد، الگویی شناخته‌شده در اصلاح‌های کریپتو است: استاپ‌ها فعال می‌شوند، قیمت بیشتر می‌ریزد، استاپ‌های بیشتری فعال می‌شوند.

خروج سرمایه از ETFها و فروش Strategy

فشار نهادی محرک اصلی بوده است. صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) اسپات بیت‌کوین در آمریکا شاهد خروج خالص برآوردی ۲.۸ تا ۳.۵ میلیارد دلار طی ۱۰ تا ۱۱ جلسه معاملاتیِ پیاپی در اواخر ماه مه و اوایل ژوئن بودند؛ به‌طوری‌که تنها در یک هفته حدود ۳.۴ میلیارد دلار بازخرید ثبت شد—بزرگ‌ترین خروج سرمایه هفتگی از زمان راه‌اندازی محصولات ETF در اوایل ۲۰۲۴. IBIT بلک‌راک نیز از جمله محصولاتی بود که بازخریدهای قابل‌توجه را تجربه کرد.

ضربه روانی دیگری نیز از سوی Strategy (نام جدید Microstrategy) وارد شد. این شرکت در یک پرونده ۱ ژوئن نزد کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) افشا کرد که بین ۲۶ تا ۳۱ مه، ۳۲ BTC را با میانگین قیمت تقریبی ۷۷,۱۳۵ دلار برای هر کوین فروخته و حدود ۲.۵ میلیون دلار عایدی کسب کرده است. این فروش، نخستین خروج خالص بیت‌کوین شرکت از سال ۲۰۲۲، برای تأمین پرداخت‌های توزیعی روی سهام ممتاز پرپچوال STRC انجام شد. Strategy همچنان بیش از ۸۴۳,۷۰۰ BTC با میانگین بهای تمام‌شده تقریبی ۷۵,۶۹۹ دلار در اختیار دارد.

اثر اقتصادیِ فروش ۳۲ کوین ناچیز است. اما اثر روایی آن نبود. برند Strategy تا حد زیادی بر تعهد «عدم فروش» بنا شده بود و این پرونده برای بخشی از بازار آن تصویر را شکست. پس از آن، فروش خُرده‌فروشی‌ها نیز دنبال شد. بسیاری فکر می‌کنند حالا که یخ شکسته، ممکن است فروش‌های بیشتری در ادامه رخ دهد.

میانگین متحرک ۲۰۰ هفته‌ای شکسته شد

بیت‌کوین اکنون برای نخستین بار از ژوئن ۲۰۲۲—دقیقاً چهار سال پیش—به زیر میانگین متحرک ۲۰۰ هفته‌ای خود سقوط کرده است. این سطح در گذشته به‌عنوان کف حمایتی بلندمدت و نشانه‌ای برای کف‌های چرخه‌ای عمل کرده است.

داده‌های آن‌چین به اهمیت این لحظه می‌افزاید: اکنون بیش از نیمی از تمام بیت‌کوین در گردش در ضرر تحقق‌نیافته نگهداری می‌شود. این شاخص با هر کف اصلیِ بازار خرسی در تاریخ بیت‌کوین همزمان بوده است. اینکه این وضعیت کف را نشان می‌دهد یا آغاز افتی عمیق‌تر را رقم می‌زند، به آنچه بعداً برای ورودی سرمایه، شرایط کلان و رفتار قیمت در سطوح حمایتی فعلی رخ می‌دهد بستگی دارد.

حساب کاربری شبکه‌های اجتماعی و همکار Cryptoquant، دارک‌فراست، با انتشار پستی در X اشاره کرد که حجم تراکنش‌های بیت‌کوین بر مبنای میانگین متحرک ۳۰ روزه در حال نزدیک شدن به یک اوج تاریخی است، حتی در حالی‌که اصلاح عمیق‌تر می‌شود؛ و آن را «یکی از معنادارترین» جابه‌جایی‌های مالکیت در تاریخ بیت‌کوین خواند.

میانگین تعداد تراکنش‌های ماهانه به حدود ۶۴۰,۰۰۰ رسیده است؛ سطحی که پیش‌تر فقط یک‌بار، در سپتامبر ۲۰۲۴ و در جریان اصلاح آن سال، با ثبت ۶۶۶,۰۰۰ تراکنش مشاهده شده بود. دارک‌فراست اشاره کرد که زمان‌بندی این موضوع غیرعادی است: در چرخه‌های قبلی، افزایش تعداد تراکنش‌ها معمولاً همزمان با فازهای صعودی یا سقف‌های بازار رخ می‌داد، نه در زمان شدت گرفتن افت‌ها.

با توجه به اینکه ژوئن تاکنون حدود ۱۹٪ افت داشته، دارک‌فراست این فعالیت را بیش از آنکه سیگنالی صعودی بداند، رویدادی از جنس تسلیم (capitulation) توصیف کرد و نوشت:

“این بیشتر یک اپیزود تسلیم و یک تغییر دستِ بسیار معنادار است.”

ترس بر احساسات بازار غالب است

شاخص ترس و طمع کریپتو در هفته اول ژوئن به محدوده ۱۱ تا ۱۵ سقوط کرد و آن را کاملاً در قلمرو «ترس شدید» قرار داد. تا امروز، شاخص ترس و طمع کریپتو که در alternative.me میزبانی می‌شود، نشان می‌دهد امتیاز فعلی ۱۲ است. اظهارنظرهای شبکه‌های اجتماعی عمدتاً تحت تأثیر اشاره به موج فروش، انتقاد از پوزیشن‌گیری اهرمی، و پرسش‌هایی درباره اعتبار راهبردی MSTR بوده است.

طبق داده‌های Google Trends، عبارت جست‌وجوی «bitcoin» طی هفته گذشته به اوج جهانیِ ۱۰۰ رسیده است.

چنین عددی نشان‌دهنده افزایش محسوس کنجکاوی عمومی است. داده‌های زیربنایی به توضیح این پدیده کمک می‌کند، زیرا جست‌وجوهای مرتبط به‌طور غالب بر رفتار قیمت متمرکزند. روندهای اصلیِ جست‌وجو مرتبط با واژه «bitcoin» شامل «چرا بیت‌کوین در حال سقوط است»، «چرا بیت‌کوین در حال ریزش است» و «چرا بیت‌کوین پایین می‌آید» است.

پس‌زمینه کلان

شرایط کلی نیز کمک نکرده است. تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک میان آمریکا و ایران قیمت نفت را بالا برده، به نگرانی‌های تورمی افزوده و سیاست نرخ بهره فدرال رزرو را پیچیده‌تر کرده است. کاهش‌های مورد انتظار نرخ بهره به تعویق افتاده و برخی مقامات فد، احتمال افزایش‌های بیشتر را رد نکرده‌اند. این فضا به دارایی‌های پرریسک در کل فشار آورده و بیت‌کوین نیز از آن مصون نمانده است.

چرخش سرمایه به سمت AI شاید سرمایه را از بیت‌کوین دور کند

چرخش سرمایه به سمت سهام هوش مصنوعی (AI) لایه دیگری از فشار فروش ایجاد کرده است. سرمایه‌گذاران نهادی و سفته‌بازانه در حال انتقال سرمایه پرریسک از بیت‌کوین به سهام مرتبط با AI، بازی‌های نیمه‌هادی و زیرساخت‌های دیتاسنتر هستند؛ جایی که رشد سودآوری کوتاه‌مدت و محرک‌های روشن‌تر باعث شده هزینه فرصتِ نگهداری BTC بیش از حد بالا به نظر برسد.

بسیاری از ناظران به‌طور مستقیم به این پویایی اشاره کرده‌اند و گفته‌اند سرمایه‌گذاران سهام AI و عرضه‌های اولیه فناوریِ پیشِ رو (IPO) را بر کریپتو ترجیح می‌دهند و نسبت به تابستانی بالقوه پرنوسان برای بیت‌کوین هشدار داده‌اند. مایکل سیلور، رئیس هیئت‌مدیره Strategy، در پست ۴ ژوئن خود در X به این تغییر پرداخت. او نوشت بازارهای سرمایه طی شش ماه حدود ۴۰۰ میلیارد دلار برای توسعه AI تأمین مالی می‌کنند و اینکه حدود ۴ میلیارد دلار خروج سرمایه از ETFهای بیت‌کوین از ۱۴ مه تاکنون، بازتاب چرخش سرمایه است نه تضعیف بنیان‌های بیت‌کوین.

سیلور این نوسان را یک فرصت توصیف کرد. بسیاری از هولدرهای بلندمدت نیز همین دیدگاه را دارند و به چرخه‌های قبلی اشاره می‌کنند که در آن‌ها پس از فروکش کردن هیجان AI یا بهبود شرایط کلان، سرمایه دوباره به بیت‌کوین بازگشته است.

تحلیلگران چه چیزهایی را زیر نظر دارند

تحلیلگران سطح ۶۰,۰۰۰ دلار را به‌عنوان حمایت حیاتی مطرح می‌کنند. شکست پایدار و مداوم به زیر آن، مسیر را برای آزمون‌هایی حوالی ۵۸,۰۰۰ دلار باز می‌کند. برخی اشاره کرده‌اند که خوشه‌بندی نقدینگی نزدیک ۵۳,۰۰۰ دلار این سطح را در صورت تداوم فروش به یک آهنربای بالقوه تبدیل می‌کند، با امکان ایجاد یک «شدوی» زیر ۵۰,۰۰۰ دلار اگر آن ناحیه لمس شود.

در سوی دیگر، مقادیر RSI در ناحیه اشباع فروش روی نمودارهای روزانه—سطوحی که از نظر تاریخی نادر و حوالی ۱۷ تا ۱۸ هستند—در چرخه‌های قبلی پیش‌درآمد بازیابی‌های قدرتمند بوده‌اند. برگشت جریان ETFها، هرگونه کاهش تنش‌های ژئوپلیتیک، یا شفافیت در سیاست فدرال رزرو می‌تواند محرک یک رالیِ بازگشتی (relief rally) باشد.

با وجود رشته اخیر بازخریدها، ETFها همچنان ورودی‌های تجمعی قابل توجهی در طول عمر خود دارند. هولدرهای بلندمدت نیز نشانه‌ای از تسلیم گسترده نشان نداده‌اند. داده‌ها از احتیاط حمایت می‌کند، نه قطعیت درباره جهت حرکت. تا ساعت ۴:۳۰ بعدازظهر به وقت EDT روز جمعه، بیت‌کوین پس از کسب حدود یک واحد درصد در یک ساعت گذشته، در سطح ۶۱,۱۲۰ دلار به ازای هر کوین آرام گرفته بود.

تا آن زمان، همه نفس‌ها را در سینه حبس کرده‌اند.