Het online gokken in België is sinds 2018 bijna verdubbeld tot 14,8%, ondanks het strengste reclameverbod in de EU

Verdubbeling van online gokken overtreft beperkingen van reclameverbod, terwijl erkende bookmakers alleen de kosten van de regelgeving dragen

Uit de Sciensano Health Interview Survey 2023-2024 bleek dat 14,8% van de Belgische bevolking nu online gokt – bijna het dubbele van de 7,9% die in de enquête van 2018 werd geregistreerd – ondanks het reclameverbod van 2023 voor erkende particuliere gokexploitanten. De Belgische Vereniging van Kansspelaanbieders (BAGO) heeft opgeroepen tot strengere handhaving tegen aanbieders zonder vergunning, nadat uit hetzelfde onderzoek bleek dat 52,6% van de Belgen wekelijks wordt blootgesteld aan ten minste één vorm van gokreclame. De interventie van de brancheorganisatie deze week beschrijft het aanhoudende wekelijkse bereik als een bijproduct van twee structurele uitzonderingen in de Belgische regelgeving: de vrijstelling van de Nationale Loterij van de Kansspelwet van het land en de voortdurende aanwezigheid van een illegale online gokmarkt die buiten de praktische reclamebeperkingen om opereert.

In totaal heeft 31,9% van de Belgische bevolking in de afgelopen 12 maanden minstens één keer gegokt en 8,0% gokte wekelijks volgens de Sciensano HIS-enquête van 2023-2024, waarbij de groei van online gokken zich concentreerde in de leeftijdsgroep van 25 tot 34 jaar, met 20,2% die op het internet gokt. Uit hetzelfde onderzoek bleek dat 2,6% van de Belgische bevolking het risico loopt op problematisch gokgedrag, gemeten met de PGSI (Problem Gambling Severity Index) short-form screening tool, oplopend tot 7,7% onder degenen die in de afgelopen 12 maanden hebben gegokt. De wekelijkse blootstelling aan reclame is het grootst op televisie (51,1%), websites en apps (47,3%) en sociale media (46,4%), gevolgd door blootstelling via straatreclame (45,2%), displays in winkels (44,1%) en kranten en tijdschriften (28,6%).

Het Belgische regelgevingskader verbiedt erkende particuliere kansspelaanbieders om reclame te maken via televisie, radio, kranten, tijdschriften en sociale media, naast directe communicatiekanalen zoals e-mail, post en sms. Er blijven beperkte uitzonderingen bestaan voor communicatie in de speelhal, de eigen websites van de aanbieders en bepaalde vormen van gerichte zoekmachineadvertenties. Een afzonderlijk verbod op sportsponsoring trad begin 2025 in werking, waardoor de marketingmogelijkheden van erkende aanbieders in de professionele sportcompetities van het land verder werden beperkt.

De Nationale Loterij valt grotendeels buiten de Belgische kansspelwet, ondanks het feit dat zij verantwoordelijk is voor de overgrote meerderheid van de spelersdeelname. Uit gegevens van Sciensano blijkt dat loterijspelen met 29,5% van de bevolking de populairste vorm van kansspelen zijn – wat neerkomt op ongeveer 92% van alle Belgische gokkers. Loterijreclame blijft daarom grotendeels toegestaan op televisie, radio en sociale media, kanalen die erkende particuliere exploitanten niet mogen gebruiken onder het reclameverbodskader van 2023.

De ervaring in België volgt een breder Europees patroon van restrictieve kansspelregelgeving die samenvalt met de groei van de zwarte markt. Een in april gepubliceerde analyse van de Italiaanse voetbalbond bracht het reclameverbod uit 2018 (het Dignity Decree) in verband met ongeveer 25 miljard euro aan jaarlijkse inzet zonder vergunning, terwijl een onafhankelijk onderzoek uit 2024 aantoonde dat het aandeel van de illegale markt in Nederland groeide van ongeveer 20% in 2021 tot meer dan 35% eind 2023, nadat strenge stortingslimieten en reclameverboden van kracht waren geworden.

Het Sciensano-rapport wees er ook op dat de illegale online gokmarkt buiten het praktische bereik van de Belgische reclamebeperkingen blijft, waarbij exploitanten zonder vergunning zich blijven richten op Belgische consumenten via sociale media, affiliateplatforms en influencerkanalen, zonder de EPIS-database (Excluded Persons Information System) voor zelfuitsluiting te raadplegen, wekelijkse stortingslimieten te handhaven, leeftijdsverificatie toe te passen of te voldoen aan de vereisten voor spelersbescherming die gelden voor exploitanten met een vergunning.

De handhavingssituatie in België staat in contrast met recente maatregelen in het Verenigd Koninkrijk. De UK Gambling Commission heeft deze week een vacature voor een senior "Head of Illegal Markets" geplaatst, naast 26 miljoen pond aan nieuwe overheidsfinanciering voor de bestrijding van de zwarte markt, nadat uit onderzoek van de Betting and Gaming Council bleek dat de Britse zwarte markt in 2025 was gegroeid tot 16,6 miljard pond, meer dan een verdrievoudiging ten opzichte van 2019.

BAGO vatte de beleidslacune samen in zijn reactieverklaring en stelde dat de wekelijkse advertentie-exposure van 52,6% "niet uitsluitend afkomstig is van erkende particuliere exploitanten", maar "ook wordt beïnvloed door actoren die buiten het verbod vallen, onder overgangsregelingen opereren of zich niet aan de regels houden".