Het Iraanse voorstel voor een 7-daagse wapenstilstand in de Straat van Hormuz zorgt voor onrust op een toch al gespannen markt

Zeven dagen tot heropening van Hormuz? De markten zijn al aan het rekenen

Een van ’s werelds belangrijkste olie-arteries functioneert al maanden nauwelijks, maar Iran zegt dat het verkeer door de Straat van Hormuz binnen ongeveer zeven dagen weer op gang zou kunnen komen als Washington zijn blokkade en militaire druk terugtrekt. Die mogelijkheid staat nu centraal in de gesprekken tussen de Verenigde Staten en Iran in de marge van de Algemene Vergadering van de VN in New York, waarbij Qatar als bemiddelaar optreedt.

Reuters meldt op basis van bronnen dat Iran zich bereid heeft getoond de zeestraat onder die voorwaarden te heropenen, terwijl president Donald Trump zei dat de onderhandelingen worden voortgezet. Er is nog niets ondertekend en er is nog niets geregeld. Maar wanneer een waterweg die normaal gesproken ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie vervoert, een onderhandelingsmiddel wordt, luisteren de financiële markten aandachtig. Tegelijkertijd is Trump druk bezig geweest met de Chinese president Xi Jinping om „Super Intelligence (SI)“ te bespreken.

Hormuz is de onderhandelingschip geworden

Het vreemde is hoe eenvoudig de voorgestelde eerste stap klinkt na maanden van oorlog: Washington versoepelt zijn blokkade en Teheran begint Hormuz weer open te stellen. Iran had de waterweg gemijnd en in feite afgesloten nadat eind februari de Amerikaanse en Israëlische aanvallen waren begonnen. Het commerciële verkeer stortte in van een gemiddelde van ongeveer 120 tot 140 schepen per dag vóór de oorlog tot slechts een handvol bevestigde dagelijkse doorvaarten.

Beide partijen hebben dit eerder meegemaakt. Trump en de Iraanse president Masoud Pezeshkian ondertekenden in juni een 14-puntenmemorandum waarin onder meer het herstel van het commerciële verkeer en de opheffing van de Amerikaanse blokkade waren opgenomen. Dit memorandum viel echter binnen enkele weken uit elkaar vanwege geschillen over routes, Iraanse bestuurlijke bevoegdheden en vergoedingen.

Nu wil geen van beide partijen als eerste zijn beste troef uit de hand geven. Iran heeft de Straat van Hormuz. Washington heeft de blokkade. Daardoor draait alles om de volgorde van de stappen.

Wall Street en goud voelen de druk

De markten laten nu al zien wat er gebeurt als dure olie en duur geld samenkomen. Donderdag rond het middaguur stond de Dow Jones Industrial Average ongeveer 0,7% lager, terwijl de S&P 500 ongeveer 0,5% had verloren en de Nasdaq Composite ongeveer 0,7%. De Russell 2000 daalde met bijna 0,9%. Obligaties waren misschien wel het belangrijkste nieuws.

Het rendement op 10-jarige staatsobligaties schommelde rond de 5,14%-5,16%, dicht bij het hoogste niveau in 19 jaar, terwijl dat op 30-jarige obligaties rond de 5,43%-5,45% schommelde. Stijgende rendementen maken lenen duurder en verhogen de drempel voor aandelen en andere risicovolle beleggingen. Reuters meldde donderdag ook dat de wereldwijde obligatiemarkten gespannen bleven, omdat beleggers de spanningen in het Midden-Oosten afwogen tegen andere geopolitieke ontwikkelingen.

Edelmetalen zoals goud schommelden ondertussen vanmiddag rond de $ 4.273–$ 4.285 per ounce, terwijl zilver werd verhandeld tegen $ 63,30–$ 64,00. Daarnaast leidt de geopolitieke onrust niet tot een ongebreidelde vraag naar edelmetalen, omdat hogere reële rendementen en een sterkere dollar in tegengestelde richting werken.

Crypto raakt verstrikt in dezelfde handelsdynamiek

Ook crypto ontsnapt niet aan de rentestijging. Bitcoin (BTC) noteerde rond de $83.800-$84.600, een daling van ongeveer 2%-3% in 24 uur, terwijl ether (ETH) rond de $2.670-$2.690 werd verhandeld. Solana (SOL) schommelde rond de $114-$116, terwijl XRP de zwaarste klap kreeg en met ongeveer 5%-7% daalde tot rond de $1,49-$1,51 per eenheid. Op het moment van schrijven schommelde de totale marktkapitalisatie van cryptovaluta tussen $ 2,85 biljoen en $ 2,96 biljoen.

Aan de andere kant lijkt dit niet op een massale uittocht uit crypto zoals in 2022. Uit marktgegevens blijkt dat spotproducten voor BTC, ETH, SOL en XRP geld blijven aantrekken, terwijl liquidaties in de honderden miljoenen blijven liggen in plaats van in de miljarden. De gemeenschappelijke noemer zijn de rentetarieven. Hogere rendementen op staatsobligaties treffen tegelijkertijd technologieaandelen, kleinere bedrijven en crypto, terwijl dure olie de inflatiezorgen levend houdt.

De Fed voegt nog een onzekere factor toe

Dan is er nog de Federal Reserve. Na de verhoging van 25 basispunten in september ligt de streefrente voor de federal funds nu tussen 3,75% en 4%. De Fedwatch-tool van CME laat nu zien dat handelaren sterk neigen naar een nieuwe verhoging tijdens de vergadering van het Federal Open Market Committee (FOMC) op 27 en 28 oktober. CME meldde deze week dat de kans op een renteverhoging in oktober is gestegen tot boven de 70%. Op het moment van schrijven bedraagt de kans op een verhoging met een kwart procentpunt 64%.

Daardoor moeten de markten tegelijkertijd met twee enorme variabelen jongleren. In wezen gaat het om een nieuwe ronde van monetaire verkrapping en diplomatieke onderhandelingen over een waterweg die cruciaal is voor de wereldwijde energievoorziening. Een doorbraak in de Hormuz-kwestie zou de druk op de olieprijs kunnen verlichten en die situatie snel kunnen veranderen. Een nieuwe diplomatieke mislukking zou echter precies het tegenovergestelde kunnen bewerkstelligen.

Aangezien de overeenkomst van juni slechts enkele weken standhield, hebben handelaren goede redenen om er niet op te rekenen dat er nog maar zeven dagen resteren voordat de schepen weer gaan varen.