Maatregelen van Trump tegen diesel kunnen alle grote economieën treffen, waarschuwt Devere

Waarom Green een risico ziet dat verder reikt dan de grenzen van de VS

Hogere transport- en productiekosten zouden huishoudens ver buiten de landen die Amerikaanse brandstof kopen kunnen treffen als Washington de export van diesel beperkt. In een waarschuwing van 28 september over de voorgestelde beperkingen stelde Nigel Green, CEO van Devere Group, een onafhankelijke financiële adviesorganisatie, dat een tekort in het buitenland zich zou kunnen verspreiden via het vrachtvervoer, de landbouw en de industrie. Green waarschuwde:

„Hoe dan ook, elke grote economie ter wereld is blootgesteld aan de mogelijke gevolgen.”

De waarschuwing volgde op de afwijzing door president Donald Trump van een Iraans voorstel dat de Straat van Hormuz binnen ongeveer zeven dagen onder overeengekomen voorwaarden weer had kunnen openen. Deze waterweg is een belangrijke route voor olietransporten. In een verslag van 24 september over het Iraanse voorstel werd de voorgestelde verlichting van de Amerikaanse druk en de blokkade beschreven. Er werd geen akkoord bereikt over heropening.

De olieprijzen stegen na de afwijzing, waarbij Brent-ruwe olie tijdens de vroege handel op 28 september boven de 108 dollar per vat klom. Dit versterkte een energieschok die eerder deze maand al zichtbaar was: Brent had de grens van 100 dollar overschreden tijdens een eerdere escalatie waarbij Iran betrokken was. De waarschuwing van Green betreft een verdere, voorwaardelijke schok als gevolg van Amerikaanse exportbeperkingen, en niet zozeer een effect van een reeds van kracht zijnd verbod.

Hoe een exportverbod Amerikaanse automobilisten zou kunnen raken

Door meer diesel in de Verenigde Staten te houden, zou het binnenlandse aanbod in eerste instantie kunnen toenemen, maar de olie-industrie waarschuwt dat het effect zich zou kunnen omkeren. In een verklaring van 22 september waarin het zich verzette tegen exportbeperkingen, zei het American Petroleum Institute dat raffinaderijen aan de Golfkust meer diesel produceren dan de regio verbruikt. Als ze het overschot niet kunnen exporteren of niet gemakkelijk naar andere Amerikaanse markten kunnen vervoeren, zouden ze minder ruwe olie kunnen verwerken en daarmee ook minder benzine en vliegtuigbrandstof kunnen produceren.

Europa loopt een directer risico door het verlies van toegang tot Amerikaanse leveringen. Volgens de definitieve cijfers van Eurostat over augustus stegen de consumentenprijzen in de eurozone met 3,2% ten opzichte van een jaar eerder, terwijl de energieprijzen met 14,3% stegen. Een verdere stijging van de kosten voor geïmporteerde brandstof zou die druk nog kunnen vergroten.

De Europese Centrale Bank heeft al gereageerd op de aanhoudende inflatie. Bij haar rentebesluit van 10 september verhoogde zij de basisrente met een kwart procentpunt en voorspelde zij voor de eurozone een groei van 0,9% in 2026. De bank verklaarde dat de vooruitzichten zeer onzeker blijven, met opwaartse risico’s voor de inflatie en neerwaartse risico’s voor de groei.

Inflatierisico neemt toe in de aanloop naar de tussentijdse verkiezingen

De brandstofkosten hadden al invloed op de prijzen van Amerikaanse bedrijven vóór het laatste beleidsdebat. Uit de cijfers van de producentenprijsindex van augustus bleek een maandelijkse stijging van 24,1% in de dieselprijzen, terwijl de prijzen voor vrachtvervoer per vrachtwagen met 2% stegen. Deze cijfers helpen verklaren waarom een nieuwe stijging van de energiekosten gevolgen zou kunnen hebben voor goederen die veel verder reiken dan alleen de benzinepomp, hoewel de uiteindelijke prijs die consumenten betalen zou afhangen van de mate waarin bedrijven de stijging doorberekenen.

Green wees ook op het vooruitzicht dat aanhoudende inflatie de aannames over rentetarieven en beleggingsrendementen zou kunnen veranderen. Dat risico zegt niets over hoe een bepaald activum zou presteren: de prestaties van bitcoin tijdens eerdere inflatieschokken liepen uiteen. De beleidsvraag blijft onopgelost: Trump sprak op 22 september zijn steun uit voor het aan banden leggen van de export, een dag voordat een functionaris van het Witte Huis een bericht ontkende dat er een verbod van 90 dagen in de maak was. De beslissing zou vallen naarmate de tussentijdse verkiezingen van 3 november naderen.