Zwitserland heeft jarenlang gewerkt aan het scheppen van de voorwaarden voor een bredere acceptatie van cryptovaluta, en uit de meest recente gegevens blijkt dat die inspanningen hun vruchten afwerpen. Uit een onderzoek van Bearingpoint blijkt dat 23% van de Zwitserse volwassenen ten minste af en toe cryptovaluta gebruikt, meer dan het dubbele van het Duitse percentage van 11%. Dit wijst op een markt waarin digitale activa gestaag onderdeel zijn geworden van de reguliere financiële discussies, in plaats van een niche-interesse te blijven.
Uit onderzoek blijkt dat het gebruik van cryptovaluta in Zwitserland twee keer zo groot is als in Duitsland
GESCHREVEN DOOR
DELEN
Belangrijkste conclusies
- Bearingpoint stelde vast dat het gebruik van cryptovaluta in Zwitserland 23% bedraagt, tegenover 11% in Duitsland.
- Crypto Valley telde 1.749 bedrijven na de invoering van de Zwitserse DLT-wet van 2021.
- DZ Bank en Dekabank zouden 80 miljoen klanten toegang tot cryptovaluta kunnen bieden.
Zwitserland loopt voorop op het gebied van digitaal geld
In het onderzoek van Bearingpoint, dat op 30 juli werd gepubliceerd, werden meer dan 4.000 volwassenen in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland ondervraagd. Oostenrijk eindigde in het midden: 18% van de respondenten gaf aan cryptovaluta ten minste af en toe te gebruiken, wat bevestigt dat het verschil niet alleen te maken heeft met de interesse in digitale activa, maar ook met de manier waarop elke markt zich in de loop van de tijd heeft ontwikkeld.
YouGov voerde de online enquête uit tussen 18 en 29 juni, waarbij 2.031 mensen in Duitsland, 1.003 in Oostenrijk en 1.001 in Zwitserland werden ondervraagd. De steekproef werd gewogen op basis van leeftijd, geslacht en regio, waardoor een representatief beeld van de volwassenen in elk land werd verkregen.
De verschillen gaan dieper dan alleen het bezit ervan. In Zwitserland beschouwde 37% van de respondenten cryptovaluta als een waardevolle investering, vergeleken met 28% in Oostenrijk en 23% in Duitsland. Zwitserse respondenten stonden er ook meer voor open dat digitale activa op termijn zouden dienen als internationale handels- of reservevaluta’s: 45% was die mening toegedaan, tegenover 36% in Oostenrijk en 32% in Duitsland. Dergelijke cijfers komen doorgaans pas naar voren nadat mensen vertrouwd zijn geraakt met de technologie, en niet alleen maar op de hoogte zijn ervan.
Zwitserland liep ook voorop wat betreft de openheid ten opzichte van door de overheid uitgegeven digitaal geld. 44% van de respondenten gaf aan te overwegen om in het dagelijks leven gebruik te maken van een digitale valuta van de centrale bank (CBDC), zoals een digitale frank, tegenover 38% in Oostenrijk en 29% in Duitsland. Een digitale valuta van de centrale bank is simpelweg een digitale versie van door de overheid uitgegeven geld, in tegenstelling tot een door de particuliere sector uitgegeven cryptovaluta.
Dr. Robert Bosch, wereldwijd hoofd financiële dienstverlening bij Bearingpoint, zei dat uit de bevindingen blijkt dat Zwitserland niet alleen ontvankelijker is voor cryptovaluta, maar ook meer bereid is om digitaal geld in het algemeen te omarmen. Bosch merkte op:
"Duitsland discussieert over risico’s, terwijl de buurlanden het geld al gebruiken en er sterker in investeren."
Vroege regelgeving legde de basis voor Zwitserland
De voorsprong van Zwitserland is het gevolg van beslissingen die jaren vóór de huidige acceptatiecijfers zijn genomen. Het parlement keurde in september 2020 de Zwitserse wet op gedistribueerde grootboektechnologie (Distributed Ledger Technology Act) goed, en het kader trad op 1 augustus 2021 volledig in werking. Gedistribueerde grootboektechnologie, of DLT, is het gedeelde registratiesysteem waarmee blockchain-netwerken transacties veilig kunnen vastleggen en verifiëren.
In plaats van een geheel nieuwe wet voor cryptovaluta op te stellen, heeft Zwitserland de bestaande financiële en burgerlijke wetgeving aangepast. De wijzigingen verduidelijkten hoe tokenized activa in bestaande juridische structuren passen, regelden de behandeling bij faillissementen en introduceerden vergunningen voor gespecialiseerde DLT-handelsplatforms. Dat soort rechtszekerheid trekt bedrijven vaak al aan lang voordat dit zichtbaar wordt in consumentenonderzoeken.
De timing was van belang. Terwijl een groot deel van Europa nog bezig was met het opzetten van zijn regelgevingskader, opereerden Zwitserse bedrijven al volgens duidelijke regels. Dat gaf oprichters, investeerders en financiële instellingen de tijd om bedrijven op te zetten, producten te verfijnen en praktische ervaring op te doen voordat er bredere Europese regelgeving van kracht werd.
Die vroege beslissingen hebben ook bijgedragen aan de groei van Crypto Valley, dat zich uitstrekt over Zwitserland en Liechtenstein. Het ecosysteem telde in het sectorrapport van 2024 1.749 actieve blockchain- en DLT-bedrijven, wat neerkomt op een jaarlijkse groei van 14% en een stijging van 132% sinds 2020.
Crypto Valley creëert zijn eigen dynamiek
Zug blijft het centrum van Crypto Valley, met ongeveer 719 bedrijven, oftewel 41% van het ecosysteem, terwijl Zürich goed is voor ongeveer 15%. Daarnaast hebben zich clusters uitgebreid naar Genève, Ticino, Luzern, Neuchâtel en Liechtenstein, waardoor blockchainbedrijven toegang hebben tot advocaten, banken, ontwikkelaars, durfkapitaalbedrijven en technisch talent zonder de regio te hoeven verlaten.
Die concentratie creëert een voordeel dat moeilijk te evenaren is. Naarmate meer bedrijven zich hier vestigen, volgen gespecialiseerde financiële diensten, expertise op het gebied van compliance en investeringskapitaal doorgaans vanzelf. Zwitserland is de thuisbasis geworden van organisaties die verbonden zijn met Ethereum, Cardano, Solana, Polkadot, Tezos, Sygnum Bank, Amina Bank en Bitcoin Suisse, wat deze cyclus versterkt.
Uit het onderzoek bleek ook dat het gebruik van cryptovaluta het sterkst blijft onder jongvolwassenen en nog steeds varieert naar geslacht, opleidingsniveau en inkomen. In Zwitserland gaf 36% van de respondenten tussen 18 en 24 jaar aan cryptovaluta te gebruiken, terwijl Oostenrijk en Duitsland hetzelfde patroon vertoonden, zij het met lagere participatiecijfers. Deze demografische trends helpen verklaren wie de eerste gebruikers zijn, maar verklaren niet de bredere nationale voorsprong van Zwitserland.
Cryptovaluta breidt zich uit naast de traditionele financiële sector
De bevindingen wijzen erop dat digitale activa worden toegevoegd aan traditionele financiële (TradFi) gewoonten in plaats van deze te vervangen. Tussen 80% en 87% van de respondenten in de drie landen beschouwde door de overheid uitgegeven valuta’s nog steeds als effectieve betaalmiddelen, terwijl ongeveer 64% van de Zwitserse respondenten de voorkeur bleef geven aan goud als bescherming tegen inflatie.
Die combinatie komt steeds vaker voor. Mensen zien cryptovaluta vaak als een extra financieel instrument in plaats van als een alternatief voor traditioneel geld, waardoor banken en beleidsmakers hun digitale aanbod kunnen uitbreiden zonder gevestigde financiële producten te verdringen.
Duitsland kijkt naar banken om de kloof te dichten
Duitsland loopt nog steeds achter op Zwitserland wat betreft acceptatie door particulieren, maar de banksector zou daar verandering in kunnen brengen. Coöperatieve banken die zijn aangesloten bij DZ Bank en spaarbanken die verbonden zijn met Dekabank onderhouden gezamenlijk ongeveer 80 miljoen klantrelaties, waardoor ze een bereik hebben dat maar weinig cryptovaluta-platforms kunnen evenaren.
DZ Bank kreeg eind december 2025 toestemming voor haar „meinkrypto“-platform, dat wordt geïntegreerd in de VR Banking App. De dienst is gelanceerd met bitcoin, ether, litecoin en cardano, terwijl de bewaring wordt verzorgd door Börse Stuttgart Digital. Individuele coöperatieve banken moeten nog beslissen of ze de functie willen activeren.
Dekabank bouwt een soortgelijk platform voor het Duitse Sparkassen-netwerk, dat ongeveer 50 miljoen klanten bedient. De uitrol zal naar verwachting tot en met 2026 doorgaan, waarbij in eerste instantie bitcoin en ether worden ondersteund. Door cryptovaluta te integreren in vertrouwde bankapps wordt een van de grootste hindernissen voor nieuwkomers weggenomen, omdat het niet langer nodig is om rekeningen te openen bij afzonderlijke platforms voor digitale activa.
De Duitse bankensector haalt de vroege voorsprong van Zwitserland in
Zwitserland heeft zijn voorsprong opgebouwd door regelgevingszekerheid en jarenlange ontwikkeling van het ecosysteem. Duitsland volgt een andere strategie door gebruik te maken van gevestigde banken en bestaande klantrelaties om de toegang te verbreden binnen het Europese regelgevingskader.
Die aanpak biedt Duitsland een enorm distributiepotentieel, maar Zwitserland profiteert nog steeds van jarenlange opgebouwde expertise, infrastructuur en bedrijfsconcentratie. Toekomstige enquêtes van Bearingpoint, in combinatie met cijfers over de acceptatie door klanten van Duitse bankplatforms, zullen een duidelijker beeld geven van de vraag of de kloof kleiner begint te worden of dat Zwitserland verder uitloopt.
Dit artikel is met behulp van AI uit het Engels vertaald. De originele Engelstalige versie is de gezaghebbende bron; geautomatiseerde vertalingen kunnen onnauwkeurigheden bevatten, met name in juridische en regelgevende terminologie.
