Trump wyznacza czerwoną linię i zapowiada zniszczenie irańskiej infrastruktury w związku z atakami na statki

Oświadczenie prezydenta USA z 22 lipca oznacza znaczącą eskalację retoryki w kontekście wojny z Iranem w 2026 roku. Trump jasno określił swoje warunki, pisząc: „Od tej chwili za każdym razem, gdy Islamska Republika Iranu ostrzeluje statek w Cieśninie Ormuz… Stany Zjednoczone zbombardują i zniszczą JEDEN MOST LUB ELEKTROWNIĘ, w tym te położone w pobliżu stolicy Teheranu lub w samym mieście”.

Ta agresywna postawa nastąpiła po 11. z rzędu nocy amerykańskich nalotów mających na celu osłabienie irańskich zdolności wykorzystywanych przeciwko statkom handlowym. Pojawia się ona również w momencie, gdy Waszyngton próbuje opanować konflikt, który ciągnie się już od prawie pięciu miesięcy, kosztując miliardy dolarów i ujawniając ograniczenia amerykańskiego strategicznego odstraszania.

Skomplikowana rzeczywistość strategiczna

Mimo że administracja Trumpa przedstawia trwające operacje wojskowe jako zakończone sukcesem, niezależne oceny ujawniają znacznie bardziej złożony obraz sytuacji. Wojna oficjalnie rozpoczęła się 28 lutego 2026 r. intensywną falą wspólnych nalotów amerykańsko-izraelskich o kryptonimach „Operacja Epic Fury” i „Operacja Roaring Lion”. Te początkowe manewry spowodowały poważne zniszczenia w irańskiej obronie powietrznej i wśród przywódców, w szczególności doprowadzając do śmierci Najwyższego Przywódcy Alego Chameneiego, jednak nie udało się dzięki nim zapewnić decydującej kontroli strategicznej.

Zamiast tego Islamska Republika zachowała ciągłość rządów pod przewodnictwem następcy Mojtaby Chameneiego i utrzymała resztki potencjału wystarczające do sparaliżowania około 20 procent światowego morskiego handlu ropą naftową. Ograniczając ruch przez Cieśninę Ormuz za pomocą taktyk asymetrycznych, takich jak miny i umocnienia brzegowe, Teheran wielokrotnie wywoływał globalne wstrząsy energetyczne. Pod koniec lipca ceny ropy Brent wzrosły powyżej 94 dolarów za baryłkę, powodując wzrost cen benzyny w Stanach Zjednoczonych i skłaniając organizacje takie jak OECD do ostrzegania przed potencjalną stagflacją w gospodarkach importujących energię.

Finansowe i ludzkie koszty konfliktu dla Stanów Zjednoczonych wciąż rosną. Sekretarz obrony Pete Hegseth zeznał niedawno przed Kongresem, że wojsko wydało dotychczas 37,5 mld dolarów, a wnioski o dodatkowe środki sięgają dziesiątek miliardów. Niezależne serwisy monitorujące, takie jak iran-cost-ticker.com, sugerują, że skumulowane koszty początkowe już 16 czerwca przekroczyły 100 mld dolarów. Ponadto w całym regionie zginęło co najmniej 19 amerykańskich żołnierzy i jeden pracownik kontraktowy, a setki innych zostało rannych.

Załamanie się porozumień o zawieszeniu broni

Wysiłki dyplomatyczne wielokrotnie załamywały się pod presją wzajemnej nieufności i niespełnionych żądań. Kruche porozumienie podpisane między 14 a 17 czerwca gwarantowało tymczasowy bezpieczny przejazd statków, zmniejszenie liczby amerykańskich sił w regionie oraz 60-dniowy okres na negocjacje. Porozumienie to, które było następstwem wcześniejszych nieudanych rozmów w Islamabadzie z udziałem wiceprezydenta J.D. Vance’a, załamało się na początku lipca. Siły irańskie ostrzelały statki handlowe omijające zatwierdzone trasy, co skłoniło Trumpa do unieważnienia rozejmu.

Sekretarz stanu Marco Rubio utrzymuje, że Waszyngton pozostaje otwarty na kanały dyplomatyczne, o ile Iran spełni określone warunki. Jednak wznowienie działań wojennych pokazuje, że żadna ze stron nie jest obecnie skłonna do sfinalizowania trwałego rozwiązania. Iran domaga się uznania swojej władzy nad zarządzaniem cieśniną, co Stany Zjednoczone zasadniczo odrzucają.

Słabe punkty i słabnące poparcie społeczne

Rozszerzenie ram działań odwetowych o infrastrukturę podwójnego zastosowania, taką jak mosty i elektrownie, rodzi natychmiastowe pytania prawne i operacyjne. Prawo konfliktów zbrojnych nakłada surowe zasady rozróżnienia i proporcjonalności. Atakowanie cywilnych sieci energetycznych w celu powstrzymania nękania na morzu grozi poważnymi atakami odwetowymi ze strony Iranu lub sprzymierzonych z nim grup, takich jak Hezbollah i Huti, wymierzonymi w zasoby USA lub ich partnerów.

Analitycy wojskowi, w tym badacze z Brookings Institution, zauważają, że konflikt ten ujawnia współczesne słabe punkty amerykańskiej projekcji siły. Nawet ponosząc ogromne straty w zakresie broni konwencjonalnej, Iran z powodzeniem zadał znaczne straty siłom amerykańskim. Siły amerykańskie rozmieszczone na froncie nie cieszą się już absolutnym bezpieczeństwem, z którego wcześniej się liczyły, a intensywne zużycie pocisków przechwytujących w ramach obrony powietrznej budzi obawy dotyczące długoterminowej gotowości bojowej.

Wsparcie społeczne dla wojny aktywnie słabnie. Dane z sondaży przeprowadzonych przez takie organizacje jak Pew, Ipsos i Uniwersytet Maryland wskazują, że większość amerykańskiego społeczeństwa uważa początkową decyzję o wypowiedzeniu wojny za błąd. Obawy dotyczące nieograniczonych czasowo zobowiązań, ofiar wśród Amerykanów oraz gwałtownego wzrostu kosztów konsumpcyjnych dominują w debatach kongresowych dotyczących finansowania i środków w ramach uprawnień wojennych.

W notatce przekazanej serwisowi Bitcoin.com News, w następstwie oświadczenia Trumpa opublikowanego na platformie Truth Social, Rada ds. Stosunków Amerykańsko-Islamskich (CAIR) – największa w kraju muzułmańska organizacja zajmująca się prawami obywatelskimi i rzecznictwem – wezwała Senat do przyjęcia ponadpartyjnej rezolucji w sprawie uprawnień wojennych (H. Con. Res. 86). Rezolucja ta zasadniczo nakazuje prezydentowi wycofanie wojsk amerykańskich z działań wojennych przeciwko Iranowi, chyba że Kongres oficjalnie przegłosuje zgodę na wojnę.

„Najwyższy czas, aby Senat dołączył do Izby Reprezentantów i zagłosował za zakończeniem tej nielegalnej wojny, popierając ustawę o uprawnieniach wojennych wobec Iranu” – zauważył w oświadczeniu Robert McCaw, dyrektor ds. spraw rządowych w CAIR.

Ostatecznie najnowsza groźba ze strony prezydenta ukazuje surową rzeczywistość geopolityczną. Chociaż amerykańskie siły zbrojne mogą niszczyć cele według własnego uznania, nie zneutralizowały one najskuteczniejszych narzędzi nacisku Teheranu, pozostawiając Cieśninę Ormuz jako wysoce niestabilny i nierozwiązany punkt zapalny.