OCC onthult ‘debanking’-praktijken bij 9 grootste banken VS

Het verkopen van Donald Trump-merchandise, het runnen van een conservatief mediabedrijf of het exploiteren van een volkomen legaal wapenbedrijf bracht blijkbaar een onverwacht financieel risico met zich mee: het verlies van toegang tot bankdiensten. Op woensdag 14 oktober maakte het Office of the Comptroller of the Currency (OCC) de resultaten bekend van een onderzoek naar de negen grootste nationale banken van Amerika.

Het OCC onthulde dat elke instelling een beleid hanteerde dat klanten kon beperken op basis van politieke overtuigingen, religieuze overtuigingen of wettige commerciële activiteiten. De bevindingen bestrijken de periode van 2020 tot en met september 2025 en zijn gebaseerd op bijna 100.000 klachten en ongeveer 420.000 pagina’s aan interne documenten. De conclusie van de toezichthouder roept ongemakkelijke vragen op over wie er wel en wie er geen bankrekening mag hebben.

Bankgiganten onder de loep genomen vanwege politieke en religieuze vooringenomenheid

In een uitgebreid rapport heeft de OCC JPMorgan Chase, Bank of America, Citibank, Wells Fargo, U.S. Bank, Capital One, PNC, TD Bank en BMO Bank onder de loep genomen. Uit het rapport bleek dat in het brede beleid inzake reputatierisico’s meetbare financiële overwegingen soms werden vervangen door subjectieve beoordelingen.

„De banken beschikten grotendeels niet over duidelijke en meetbare normen en objectieve, op risico gebaseerde criteria voor het beoordelen van de reputatierisico’s van klanten of potentiële klanten”, zo onthulde het rapport. Daarnaast haalde controleur Jonathan V. Gould hard uit in het bijbehorende persbericht van de instantie.

„Het rapport van vandaag levert onweerlegbaar bewijs dat de grootste banken van het land klanten en legitieme bedrijven hebben geweigerd, uit het banksysteem hebben gezet en gediscrimineerd“, verklaarde Gould. Een bijzonder veelzeggend voorbeeld betrof Wepay, de betalingsdochteronderneming van JPMorgan, die in februari 2021 een rekening beëindigde van een verkoper van merchandise ter ondersteuning van Trump en de ‘Make America Great Again’-beweging.

Een medewerker legde de beslissing intern uit. „We hebben hun rekening gesloten vanwege een schending van de servicevoorwaarden van Wepay (waaronder ook MAGA- en Trump-gerelateerde artikelen vallen)“, aldus de persoon die in het rapport wordt geciteerd.

Interne e-mails van PNC onthullen een ander brandpunt van debanking

De Amerikaanse financiële instelling PNC weigerde krediet te verlenen aan een mediabedrijf waarvan de eigenaren prominente conservatieve politieke en religieuze banden onderhielden. Een medewerker vroeg zich af of de bank überhaupt wel zaken moest doen met het bedrijf.

„Ik denk dat het erg moeilijk wordt om te rechtvaardigen dat we ons aansluiten bij een bedrijf waarvan de eigenaren een zeer publieke persoonlijkheid hebben opgebouwd rond standpunten die haaks staan op de overtuigingen en waarden van PNC”, aldus de medewerker. Het onderzoek bracht ook een geval aan het licht waarbij een organisatie betrokken was die met haar politieke activiteiten Democratische kandidaten steunde, waaruit bleek dat politiek gemotiveerde beperkingen niet beperkt bleven tot één partij.

Naast politieke banden constateerden toezichthouders ook sectorspecifieke beperkingen die van invloed waren op vuurwapenproducenten, kolenbedrijven, olie- en gasbedrijven, detentiecentra, tabaksbedrijven en activiteiten op het gebied van digitale activa.

Het rapport stelde de gevolgen duidelijk vast:

„Beleid waarbij sectorspecifieke beperkingen werden ingevoerd, had concrete gevolgen.”

Sommige banken legden interne sociale normen op aan anderszins legale vuurwapenbedrijven, waaronder beperkingen met betrekking tot de capaciteit van magazijnen en de verkoop aan klanten jonger dan 21 jaar. Kleinere bedrijven werden soms geconfronteerd met financieringsproblemen, terwijl gevestigde bedrijven uitzonderingen kregen.

Vermogende klanten kregen uitzonderingen terwijl gewone klanten de toegang verloren

Het OCC-rapport bracht ook een merkwaardige tegenstrijdigheid aan het licht in de manier waarop banken reputatierisico's beoordeelden. Sommige klanten verloren de toegang tot diensten vanwege ongunstige publiciteit of onbevestigde beschuldigingen, terwijl bepaalde vermogende klanten hun bankrelaties behielden ondanks dat zij ernstigere negatieve aandacht trokken.

De bevindingen wijzen erop dat reputatierisico niet altijd consistent werd toegepast, met name wanneer er waardevolle bankrelaties in het geding waren. De toezichthouder erkende ook dat hij het totale aantal getroffen klanten niet kon vaststellen, noch de volledige financiële schade kon berekenen.

OCC waarschuwt dat hervormingen in het bankwezen wellicht niet ver genoeg gaan

Hoewel banken bepaalde beleidsregels hebben herzien, ontdekten toezichthouders dat overwegingen met betrekking tot reputatierisico soms onder andere benamingen bleven voortbestaan, waaronder merkrisico en franchiserisico. Gould waarschuwde dat vrijwillige veranderingen wellicht niet voldoende zijn. „Ondanks bepaalde inspanningen van de grootste banken om deze praktijken aan banden te leggen, heb ik er geen vertrouwen in dat dit voldoende zal zijn“, zei hij.

De OCC heeft overwegingen inzake reputatierisico al geschrapt uit bankinspecties en overweegt aanvullende wijzigingen in het toezicht. „Eerlijke toegang tot financiële diensten is geen mantra – het is een verplichting“, concludeerde Gould.

Voor de negen bankgiganten staat de druk hoog. De moeilijkere vraag is of het afschaffen van controversiële beleidsregels ook een einde zal maken aan de discretionaire bevoegdheid waardoor die beleidsregels überhaupt invloed konden uitoefenen op de beslissingen van klanten.