به گفته کنت شپک، مدیرعامل شبکه Moca، با آغاز هزینهکرد پول، اشتراکگذاری داده و تکمیل تراکنشها برای کاربران، عاملهای هوش مصنوعی (AI) بهطور فزایندهای به اثباتِ قابلراستیآزمایی از اینکه نماینده چه کسی هستند، به چه چیزهایی میتوانند دسترسی داشته باشند و دامنه اختیارشان تا کجاست نیاز خواهند داشت.
مدیرعامل شبکه موکا توضیح میدهد چرا عاملهای هوش مصنوعی به هویتِ قابلاثبات نیاز خواهند داشت

عاملها از پاسخدادن به عملکردن حرکت میکنند
کنت شپک رهبر پروژه شبکه Moca و مدیر مدیریت پروژهها در Animoca Brands است. استدلال شپک با یک پیشبینی ساده آغاز میشود: عاملهای هوش مصنوعی (AI) از رفتارِ شبیه چتباتهای منفعلِ هوش مصنوعی دست میکشند و به نمایندگان دیجیتال تبدیل میشوند. شپک به Bitcoin.com News گفت: «نحوهای که من به این موضوع فکر میکنم خیلی ساده است: هر کاربر در نهایت عاملِ خودش را خواهد داشت.»
مدیرعامل شبکه Moca افزود:
«وقتی این اتفاق بیفتد، عامل دیگر فقط یک چتبات نیست. فقط به سؤالها پاسخ نمیدهد. برای شما کار انجام میدهد. ممکن است پول شما را خرج کند، دادههای شما را تأیید کند، پاداشهای شما را بازخرید کند، از وضعیت ایرلاین شما استفاده کند، یا به نمایندگی از شما چیزی بخرد.»
این گذار پرسشهایی را مطرح میکند که گذرواژههای معمولی و کلیدهای رابط برنامهنویسی کاربردی (API) هرگز برای پاسخدادن به آنها طراحی نشده بودند. کلیدهای API به یک قطعه نرمافزار اجازه میدهند با دیگری ارتباط برقرار کند، در حالیکه اعتبارنامههای تفویضشده دسترسی محدود به یک سرویس بیرونی میدهند. هیچیک از این سازوکارها، بهتنهایی، رابطه کامل میان عامل، شخصِ پشتِ آن و مرزهای دقیق اختیارش را ثابت نمیکند.
شپک گفت: «نمیتوانید فقط کلید خامتان را به عامل بدهید. نمیتوانید فقط یک اعتبارنامه API گسترده به آن بدهید و امیدوار باشید همهچیز درست پیش برود. این قدرتِ بیش از حد است و به پرسشهای واقعی پاسخ نمیدهد. چه کسی پشت عامل است؟ نماینده کدام کاربر است؟ اجازه دارد چه دادهای را تأیید کند؟ چقدر پول میتواند خرج کند؟ کجا میتواند خرج کند؟ تا چه مدت؟ و اگر چیزی تغییر کند، آیا میتوانم آن اجازه را لغو کنم؟»
کسبوکارها شروع به غربالگری برای باتهای مناسب میکنند
اینترنت تجاری سالها زمان صرف کرده تا ترافیک خودکار را از طریق آزمونهای CAPTCHA، سامانههای ضدتقلب و فیلترهای بات شناسایی و مسدود کند. شپک انتظار دارد این الگو تغییر کند، زیرا کسبوکارها شروع میکنند عاملهای هوش مصنوعیِ تأییدشده را بهعنوان مشتریان بالقوه ببینند نه بازدیدکنندگان ناخواسته.
او توضیح داد: «قبلاً گفتهام که دنیا از غربالکردنِ باتها به سمت غربالکردن برای یافتن باتهای درست در حال حرکت است. قبلاً وبسایتها از CAPTCHA برای مسدود کردن باتها استفاده میکردند. حالا بسیاری از کسبوکارها واقعاً میخواهند عاملهای درست وارد شوند، چون آن عاملها ممکن است تبدیل به مشتری، خریدار یا جریان تراکنش شوند. اما کسبوکار هنوز باید بداند: آیا این یک بات خوب است، چه کسی پشت آن است، و آیا اجازه پرداخت دارد؟»
شپک افزود که هویت منشأ پاسخ این پرسشهاست. یک عامل قابلاعتماد باید ثابت کند که به یک کاربر واقعی متصل است، کاربر یک اقدام مشخص را مجاز کرده و آن مجوز همچنان معتبر است. او گفت: «منبع داده پشت یک بات خوب یا بد، هویت است.»
کاربران مرزها را تعیین میکنند
شپک هویتِ قابلاثباتِ عامل را «هویت بهعلاوه عامل» توصیف میکند. در این مدل، کاربر در مرکز باقی میماند و عامل مجوزهای مشخص و قابللغوی دریافت میکند تا با پرداختها، تجارت، برنامههای وفاداری و دادههای شخصی تعامل کند.
شپک در جریان مصاحبه گفت: «عامل فقط زمانی میتواند روی آن شاخهها عمل کند که کاربر بتواند سیاست را تعریف کند.»
سامانه AIR شبکه Moca قرار است آن لایه سیاستگذاری را به زیرساخت هویت موجودش اضافه کند. به گفته شپک، یک عامل هوش مصنوعی (AI) میتواند اجازه استفاده یا تأیید اطلاعات انتخابی را دریافت کند، بدون آنکه کنترل دائمی بر حسابهای کاربر به دست آورد. او گفت: «عامل میتواند به نمایندگی از کاربر پول خرج کند، از داده استفاده کند و داده را تأیید کند، اما فقط به شکلی امن، حفظکننده حریم خصوصی و تحت کنترل کاربر.»
تراکنشهای روزمره شکاف هویتی را آشکار میکنند
شپک خاطرنشان کرد: «اگر بخواهم عامل من یک بطری الکل را آنلاین بخرد، سوپرمارکت باید سن من را تأیید کند، حتی اگر عامل کسی است که عمل را انجام میدهد. اگر بخواهم عامل من از وضعیت ایرلاینم برای رزرو اولویتدار یا انتساب امتیازها استفاده کند، ایرلاین باید از طریق عامل، وضعیت وفاداری من را تأیید کند. اگر بخواهم عامل من پول خرج کند، باید کنترل کنم چقدر میتواند خرج کند، کجا میتواند خرج کند، چه زمانی میتواند خرج کند، و تا چه مدت.»
او افزود: «همه اینها هنوز هویت است. فقط هویت بهعلاوه عامل است.»
اعتبارنامهها محدود میکنند چه چیزی افشا میشود
شپک پیشنهاد کرد کاربران میتوانند اطلاعات را از طریق افشای کامل، افشای انتخابی یا فناوریِ مبتنی بر اثباتهای دانایی صفر به اشتراک بگذارند. افشای کامل کل اعتبارنامه را آشکار میکند. افشای انتخابی فقط فیلدهای موردنیاز برای یک تراکنش را نشان میدهد. اثبات دانایی صفر به کسی اجازه میدهد ثابت کند یک شرط درست است، بدون آنکه داده زیربنایی را افشا کند.
شپک بیان کرد: «آنچه AIR ممکن میکند یک SSO بیناپلیکیشنی است که به یک هویت واحد و یکپارچه منتهی میشود و امکان میدهد دادهها توسط کاربران از یک اپ به اپ دیگر از طریق اعتبارنامههای قابلراستیآزمایی به اشتراک گذاشته شوند. همه دادهها با رضایت صریح، قابللغو و کاملاً تحت کنترل کاربران.»
Moca پشته هویت موجود خود را گسترش میدهد
شپک توضیح داد شبکه Moca چگونه بر زیرساخت هویت موجود خود بنا میکند.
شپک توضیح داد: «هویت ماشین اساساً از همان زیرساخت هویتِ سازمانیِ سطحبالا که از قبل بهطور کامل ساخته شده استفاده میکند و اتصالِ اصیل-عامل (principal-agent) و سیاستگذاری و مدیریت تفویضِ عامل را اضافه میکند؛ چیزی که به کاربر کنترل میدهد که عاملهای داده چه چیزهایی را، چگونه و چه زمانی میتوانند برای تأیید با برنامهها یا عاملها به نمایندگی از اصیل استفاده کنند.»
اجزایی که میتوانند به هویت عامل منتقل شوند شامل ذخیرهسازی داده غیرمتمرکز برای دادههای رمزگذاریشده و همواره در دسترسِ کاربر؛ صدور و راستیآزمایی رویزنجیره (onchain) برای سوابق هویتی و مسیرهای ممیزی؛ و تعاملپذیری بینزنجیرهای در بلاکچینها و کیفپولهای مختلف، در کنار موارد متعدد دیگر است.
مجوزدهی به آزمون تعیینکننده تبدیل میشود
مدیر اجرایی شبکه Moca گفت: «یک مدل توپی-پرهای را تصور کنید. همهچیز از کاربر بهعنوان هاب شروع میشود، با همه دادهها تحت کنترل کاربر. پرهها عاملهای متعدد هستند که کاربر مالک آنها خواهد بود. با AIR، کاربر میتواند کنترل کند کدام عامل، چه دادهای را، تا چه مدت و توسط کدام راستیآزما میتواند تأیید کند.»
شپک نتیجهگیری کرد: «تمام دادههای کاربر فقط از طریق ذخیرهسازی داده غیرمتمرکزِ همیشهروشن برای خود کاربر قابلدسترسی است و کاربران میتوانند انتخاب کنند برای هرگونه راستیآزمایی داده مجوز بدهند یا آن را لغو کنند؛ همه بهصورت رمزنگاریشده حاکمیت میشود.»
آزمون بعدی این خواهد بود که آیا شرکتها استانداردهای اعتبارنامه تعاملپذیر را میپذیرند، آیا کاربران کنترلهای مجوزدهی عاملهای هوش مصنوعی را میفهمند و به آن اعتماد میکنند، و آیا کسبوکارها حاضرند برای راستیآزماییهای مکرر هزینه پرداخت کنند. با تکثیر عاملهای هوش مصنوعی و دسترسی آنها به خدمات مالی بیشتر، سوابق شخصی و پلتفرمهای تجاری، هویتِ قابلاثبات ممکن است تعیین کند آیا آنها دستیاران پیشرفته باقی میمانند یا به مشارکتکنندگان قابلاعتماد در اقتصاد گستردهتر تبدیل میشوند.
این مقاله با استفاده از هوش مصنوعی از انگلیسی ترجمه شده است. نسخه اصلی انگلیسی منبع معتبر است؛ ترجمههای خودکار ممکن است حاوی نادرستیهایی باشند، بهویژه در اصطلاحات حقوقی و قانونی.












