چگونه ۲۳۰ میلیون دلار رمزارز برای نفت ونزوئلا روی درایوهای USB ناپدید شد

میلیون‌های ناپدیدشده و فلش‌های USB

تلاش پنهانی غول انرژی تحت کنترل دولت لهستان برای خرید نفت خام تخفیف‌خورده ونزوئلا با استفاده از ارز دیجیتال، به یکی از بزرگ‌ترین رسوایی‌های شرکتی و سیاسی تاریخ این کشور تبدیل شده و صدها میلیون دلار را بی‌سرانجام باقی گذاشته است.

طبق گزارشی از فایننشال تایمز، اورلن پس از طرحی در اواخر ۲۰۲۳ برای دور زدن سامانه‌های بانکی سنتی با استفاده از تتر، استیبل‌کوین متصل به دلار که با نام USDT شناخته می‌شود، تا سقف ۴۲۴ میلیون دلار زیان دید. این ماجرا در اواخر نوامبر ۲۰۲۳ در ابوظبیِ امارات متحده عربی آغاز شد؛ زمانی که سامر عوّاد، رئیس وقت Orlen Trading Switzerland یا OTS، با کام هو «الکس» تسه، بنیان‌گذار ۲۵ ساله شرکت بازرگانی مستقر در دبی به نام Hannon International، دیدار کرد.

در آن زمان، دولت آمریکا به‌طور موقت تحریم‌ها علیه بخش انرژی ونزوئلا را کاهش داده بود و پنجره‌ای برای خرید نفت خام سنگین Merey 16 با تخفیف‌های قابل‌توجه ایجاد شده بود. با این حال، شرکت نفت دولتی ونزوئلا، PDVSA، تا حد زیادی از شبکه‌های بانکی غربی قطع بود و برای انجام معاملات، به پیش‌پرداخت‌های جزئی به USDT نیاز داشت.

در عرض چند روز پس از امضای قراردادی برای ۶ میلیون بشکه نفت خام، OTS یک پیش‌پرداخت ۲۳۰ میلیون دلاریِ بدون وثیقه به Hannon واریز کرد. هرچند قرارداد رسمی هیچ اشاره صریحی به ارز دیجیتال نداشت، Hannon مأمور بود پول نقد را به USDT تبدیل کند تا تخصیص محموله‌ها از PDVSA را تضمین کند.

Hannon نیز به نوبه خود چندین واسطه در دبی و کارگزاران ونزوئلایی را برای تبدیل وجوه دلاری به توکن‌های دیجیتال به‌کار گرفت. سوابق دادگاه، ارتباطات داخلی و تحلیل بلاک‌چین که فایننشال تایمز به آن‌ها استناد کرده نشان می‌دهد Hannon بخش اولیه‌ای از وجوه را از طریق یک شرکت مالی در دبی تبدیل کرد و برای دریافت ۸۰ میلیون USDT، مبلغ ۴۰۰ هزار دلار کارمزد پرداخت. ۱۳۵ میلیون دلار دیگر که به واسطه‌ای دیگر ارسال شد، تنها ۸۵ میلیون USDT به‌دست داد و کسری ۵۰ میلیون دلاری بر جا گذاشت.

پس از این تراکنش، نمایندگان Hannon برای دیدار با کارگزاران محلی مرتبط با PDVSA به کاراکاسِ ونزوئلا سفر کردند. طی چند هفته در ژانویه ۲۰۲۴، کلیدهای خصوصی ارز دیجیتال که کنترل ده‌ها میلیون USDT را در اختیار داشتند، روی فلش‌های USB در رستوران‌ها و اتاق‌های هتل تحویل داده شدند.

نمایندگان Hannon در ۵ ژانویه ۲۰۲۴ یک فلش USB حاوی دسترسی به ۶۰ میلیون USDT تحویل دادند و سپس در ۲۸ ژانویه فلش دوم شامل ۵۰ میلیون USDT را ارائه کردند. فلش‌های دیگری حاوی ۲۲ میلیون USDT نیز بین فوریه تا مارس ۲۰۲۴ تحویل داده شد.

واکنش سیاسی و اتهامات کیفری

اندکی پس از انتقال‌ها، ارتباط با کارگزاران ونزوئلایی قطع شد و PDVSA در نتیجه نتوانست محموله‌های نفتی را آزاد کند. در نهایت تنها یک کشتی بارگیری شد و حدود ۵۰۰ هزار بشکه نفت کوره به ارزش ۲۸.۸ میلیون دلار دریافت کرد — بخش کوچکی از سفارش مورد نظر. اورلن در مارس ۲۰۲۴ رسماً قرارداد را لغو کرد.

با در نظر گرفتن پیش‌پرداخت‌های از دست‌رفته، هزینه‌های اجاره کشتی، مخارج حقوقی و بدهی‌های انباشته، مقامات لهستانی برآورد می‌کنند زیان مالی کل اورلن از این معامله بین ۳۷۸ میلیون تا ۴۲۴ میلیون دلار بوده است.

این افشاگری‌ها شوک بزرگی به لهستان وارد کرده است؛ کشوری که همچنان از پیامدهای فروپاشی صرافی ارز دیجیتال Zondacrypto در آوریل و بازداشت رادوسواف پیه‌شیه‌ویچ، رئیس کمیته المپیک لهستان، متأثر است.

نخست‌وزیر لهستان، دونالد توسک، این عملیات را علناً محکوم کرد و آن را «مایه ننگ در برابر تمام جهان» خواند. توسک که دولتش همچنان با صنعت کریپتوی لهستان درگیر است، انتقادها را متوجه دولت پیشین «قانون و عدالت» یا PiS کرد و پرسید چگونه منابع دولتی در سرزمینی خارجی به USDT تبدیل شده است.

دادستان‌های لهستان تحقیقات کیفری درباره مدیریت OTS را آغاز کردند که به صدور کیفرخواست رسمی علیه سه مدیر ارشد سابق انجامید؛ کیفرخواست‌هایی که مجازات احتمالی تا ۲۵ سال زندان را به همراه دارد.

در همین حال، تیم مدیریتی جدید اورلن ساختار این معامله را رد کرده و برای بازیابی پیش‌پرداخت ۲۳۰ میلیون دلاری، روند داوری بین‌المللی را در دبی آغاز کرده است. Hannon ادعا می‌کند با حسن نیت و بر اساس دستورالعمل‌های اورلن عمل کرده و مسئولیت از دست رفتن بعدی دارایی‌های دیجیتال را نمی‌پذیرد.