Cytat Satoshiego o zagubionych monetach obchodzi 16-lecie, a miliony BTC uznaje się za utracone

Dyskusja miała miejsce dokładnie 16 lat temu, 21 czerwca 2010 r., w wątku na Bitcointalk zatytułowanym „Dying bitcoins”. Jeden z użytkowników zapytał, czy zapomniane portfele oznaczają, że sieć z czasem ulegnie zmniejszeniu. Po odpowiedziach Laszlo Hanyecza i Gavina Andresena Satoshi odpowiedział o godz. 17:48:26 czasu UTC zdaniem, które do dziś krąży w sieci:

„Zagubione monety sprawiają jedynie, że monety pozostałych osób zyskują nieco na wartości. Potraktujcie to jako darowiznę dla wszystkich”.

Cytat Satoshiego dotyczący zagubionych monet to nie tyle prognoza wzrostu ceny bitcoina, co raczej spostrzeżenie, że wraz z wycofywaniem się monet z obiegu ich niedobór się pogłębia. Niemniej jednak założenie to opiera się ostatecznie na tym samym założeniu: że bitcoin zachowa wystarczającą wartość, by ludzie w ogóle chcieli go posiadać.

Satoshi powiedział również Laszlo, że komputery musiałyby stać się około 2^200 razy szybsze, zanim odzyskiwanie lub kradzież zagubionych monet mogłoby przewyższyć wydobycie. To stwierdzenie było argumentem dotyczącym niedoboru, a nie pomiarem. Pozostawiło ono otwarte pytanie, na które badacze wciąż próbują odpowiedzieć w 2026 roku: ile bitcoinów faktycznie zniknęło.

W kilku raportach liczbę tę szacuje się na około 3,1 miliona BTC, przy przedziale centralnym od 2,7 miliona do 3,9 miliona BTC oraz szerszym przedziale od 2,3 miliona do 5,25 miliona BTC. W porównaniu z aktualną podażą w obiegu wynoszącą 20 045 680,42 BTC, śledzoną przez Glassnode na dzień 20 czerwca 2026 r., ta wartość środkowa odpowiada w przybliżeniu 15,5% wszystkich wydobytych bitcoinów. Należy zauważyć, że szacunkowa liczba 3,1 mln tak zwanych „zagubionych” bitcoinów nie może zostać potwierdzona z całą pewnością.

Co faktycznie można udowodnić

W łańcuchu bloków można udowodnić bardzo niewiele. Łańcuch bloków może potwierdzić, że niektóre monety nie nadają się do wydania. Nie może jednak potwierdzić, że moneta, która nie została przeniesiona, jest zagubiona, a nie po prostu przechowywana.

Najbardziej miarodajne dane pochodzą z badania z 2025 r. przeprowadzonego przez Mohameda El Khatiba i Arnauda Legouta, w którym wykorzystano filtrowanie entropiczne i uczenie maszynowe do identyfikacji adresów spalających. Według ich obliczeń: 3 197,61 BTC zostało trwale zniszczonych do bloku nr 840 682 z dnia 24 kwietnia 2024 r. Jeśli dodać do tego niewydatkovalną nagrodę genesis w wysokości 50 BTC, to potwierdzalny próg minimalny praktycznie się nie zmienia.

Wszystko powyżej tego progu opiera się na prawdopodobieństwie i spekulacjach, a nie na dowodach. Od czasu opublikowania badania z 2025 r. kolejne bitcoiny zostały wysłane na znane adresy spalające, gdzie monety są skutecznie wycofywane z obiegu i nie przewiduje się, by zostały ponownie wydane.

Okres bezczynności rysuje szerszy obraz

Dane Glassnode dotyczące podaży w podziale na wiek z dnia 20 czerwca 2026 r. pokazują, że 3,557 mln BTC pozostaje nietkniętych od ponad 10 lat, 1,690 mln BTC w przedziale od 7 do 10 lat oraz 1,479 mln BTC w przedziale od 5 do 7 lat. Oznacza to, że około 5,25 mln BTC pozostaje nieaktywnych od ponad siedmiu lat, a około 6,73 mln BTC od ponad pięciu.

Glassnode traktuje monety nieaktywne dłużej niż siedem lat jako „Inert Supply” (pasywna podaż), uznając je za prawdopodobnie utracone. Jednak stare monety wciąż są w obiegu. Traktowanie każdej nieaktywnej monety jako utraconej stanowi przesadę.

Czynnik Patoshi

Wiele dyskusji koncentruje się na najwcześniejszym górniku bitcoina. Oryginalne badania Sergio Demiana Lernera zidentyfikowały jednego dominującego górnika aktywnego w latach 2009 i 2010, który wygenerował tak zwany wzór „Patoshi”, obejmujący łącznie około 1,1 mln BTC.

BitMEX Research argumentował później, że liczba ta jest zbyt wysoka, szacując ją raczej na 700 000 do 750 000 BTC. Serwis Whale Alert, jak donosi Bitcoin.com News, przesunął szacunki w drugą stronę, do 1 125 150 BTC w pierwszych 54 316 blokach.

To, czy analitycy uznają ten zapas za utracony, nieaktywny, czy po prostu nieprzypisany, wpływa na całkowitą szacowaną wartość utraconych monet o setki tysięcy BTC.

Samodzielne przechowywanie i awarie giełd

Raport River z 2025 r. dotyczący przechowywania szacuje, że 1,57 mln BTC zostało trwale utracone w wyniku samodzielnego przechowywania, przy czym 98% tych strat miało miejsce przed 2020 r. Firma River odnotowuje również ponad 3 miliony BTC utraconych lub zagubionych na giełdach, choć zastrzega, że publiczne pozwy sądowe i upadłości potwierdzają jedynie najniższe szacunki.

Można zadać sobie pytanie, w jaki sposób monety mogą zostać utracone w ramach samodzielnego przechowywania. W rzeczywistości istnieje kilka sposobów, w jakie może do tego dojść. Na przykład osoba może zainstalować nowy portfel bitcoinowy i zaniedbać utworzenie kopii zapasowej frazy seed powiązanej ze środkami. Jeśli telefon tej osoby zostanie później wyczyszczony, dostęp do BTC przechowywanych w portfelu może zostać utracony na zawsze.

Dostawcy portfeli z samodzielnym przechowywaniem nie posiadają tych fraz seed, co oznacza, że odpowiedzialność za zabezpieczenie frazy mnemonicznej spoczywa wyłącznie na użytkowniku.

Problem ten ilustruje utrata około 740 000 BTC przez Mt Gox. Część tych monet została później odzyskana i obecnie jest objęta planem dystrybucji w ramach postępowania naprawczego, co oznacza, że pierwotna kwota straty nie stanowi już trwałej utraty.

Jednym z najbardziej znanych przykładów utraty jest historia walijskiego inżyniera IT Jamesa Howellsa, który przypadkowo wyrzucił dysk twardy laptopa zawierający klucze prywatne do 7 000–8 000 bitcoinów. Dysk trafił na wysypisko śmieci Docksway w Newport w Walii, gdzie pozostaje zakopany pod setkami tysięcy ton odpadów.

Przez lata Howells zebrał zespół specjalistów i uzyskał wsparcie finansowe na przeprowadzenie wykopalisk, jednak Rada Miasta Newport wielokrotnie odmawiała wydania zezwolenia, powołując się na zagrożenia związane z metanem, azbestem i toksycznym odciekami. W styczniu 2025 roku Sąd Najwyższy oddalił jego skargę, orzekając, że sprawa nie ma realnych szans na powodzenie.

Przy obecnych cenach utracony zasób Howellsa jest wyceniany na prawie pół miliarda dolarów amerykańskich.

Co to oznacza dla inwestorów

Dla każdego, kto posiada bitcoiny, dane dotyczące uśpionych adresów potwierdzają argument o rzadkości, wykraczający poza sztywny limit 21 milionów. Nawet jeśli utrzyma się konserwatywna liczba 2,7 miliona BTC, efektywna podaż w obiegu będzie znacznie niższa od oficjalnych danych – jest to szczegół, który długoterminowi posiadacze mogą uznać za ważniejszy niż krótkoterminowe wahania cen.

Debata prawdopodobnie nie zostanie wkrótce rozstrzygnięta. Dowody na istnienie adresów służących do spalania monet są nadal znikome. Wskaźniki nieaktywności pozostają oparte na prawdopodobieństwie. A monety z epoki Patoshi, niezależnie od tego, kto nimi zarządza, pozostają nietknięte. Wielu uważa, że monety Nakamoto nigdy nie zostaną przeniesione, ale pozostaje to raczej kwestią opinii niż ustalonym faktem.