Wat gebeurt er als een Bitcoin-blok vol is? Elke byte leidt tot een live veiling van transactiekosten

De rij vormt zich vóór het blok

Denk aan een druk metrostation tijdens de spits. Elke nieuwe reiziger heeft een geldig kaartje, maar de aankomende trein heeft beperkte ruimte. Bij Bitcoin komt een transactie eerst in de mempool van een node terecht, een tijdelijke opslagplaats voor geldige betalingen die nog niet zijn bevestigd. Het belangrijke punt is dat er niet één universele mempool bestaat. Elk knooppunt houdt zijn eigen versie bij, past zijn eigen lokale regels toe en ziet mogelijk een iets andere verzameling van in behandeling zijnde transacties.

Een vol blok en een volle mempool zijn ook verschillende gebeurtenissen. Bitcoin-blokken zijn door consensus beperkt tot 4 miljoen gewichtseenheden, een maatstaf die rekening houdt met de manier waarop transactiegegevens zijn gestructureerd. Bitcoin Core-knooppunten reserveren standaard ongeveer 300 MB geheugen voor hun lokale mempools en kunnen transacties tot wel 336 uur bewaren. Een blok kan vol raken terwijl er nog volop transacties in het geheugen staan, wachtend op een volgende ‘trein’.

Een vol blok verandert het wachten in een veiling

Miners kiezen transacties normaal gesproken niet op basis van ouderdom. Ze stellen bloksjablonen samen op basis van vergoedingen, transactiegewicht en afhankelijkheden tussen betalingen. De praktische eenheid die gebruikers zien, is satoshi’s per virtuele byte, of sat/vB. Een hoger tarief levert miners meer inkomsten op voor dezelfde schaarse blokruimte, dus de pakketten met de hoogste vergoedingen worden doorgaans als eerste verwerkt.

Dat betekent dat een betaling die als eerste is verzonden, pas na een betaling die enkele minuten later is verzonden, kan worden bevestigd. Een transactie met hoge vergoedingen kan zich wijd verspreiden over het netwerk en in de volgende sjablonen van miners terechtkomen. Een transactie met lage kosten kan onder de drempel blijven, zelfs nadat er meerdere blokken zijn gepasseerd. Schattingen van de bevestigingstijd helpen, maar het zijn geen beloften, omdat er voortdurend nieuwe transacties binnenkomen en blokken zelf met onregelmatige tussenpozen verschijnen.

Wanneer er genoeg transacties in de wachtrij staan die om elk blok strijden, lijkt de mempool minder op een ordelijke rij en meer op een wachtlijst voor een upgrade op een luchthaven. Nieuwe, beter betalende passagiers kunnen zwakkere biedingen verdringen. Als een Bitcoin Core-node zijn geconfigureerde geheugenlimiet bereikt, schrapt hij de economisch zwakste groep verbonden transacties en verhoogt hij een voortschrijdende lokale minimumvergoeding. De verwijderde transactie is niet ongeldig en de blockchain heeft deze niet geannuleerd. Die node is simpelweg gestopt met het verwerken ervan.

De congestie bereikt de wallet

Voor een gewone gebruiker is het eerste gevolg vertraging. Een wallet kan urenlang aangeven dat een betaling in behandeling is, terwijl nieuwere transacties wel worden bevestigd. Voor een handelaar, beurs of treasury-afdeling kan die vertraging een storting op een beurs uitstellen, de verplaatsing van onderpand vertragen, een arbitrageoverdracht onderbreken of ervoor zorgen dat middelen niet beschikbaar zijn tijdens een snelle markt.

Omdat vergoedingen voornamelijk gekoppeld zijn aan het transactiegewicht in plaats van aan de overgedragen waarde, kunnen een betaling van $50 en een overboeking van $5 miljoen op vergelijkbare voorwaarden met elkaar concurreren wanneer hun transactiestructuren vergelijkbaar zijn. Hoe tijdgevoeliger de overboeking, hoe duurder het kan worden om te weinig te betalen.

Het tweede gevolg is een markt met hogere vergoedingen. Bitcoin kent geen basisvergoeding op protocolniveau zoals Ethereum. In plaats daarvan concurreren gebruikers met het marginale vergoedingspercentage dat miners in het volgende blok kunnen inpassen, terwijl elk knooppunt ook een lokale toelatingsdrempel hanteert. Onder druk kan die dynamische drempel ver boven de standaardinstelling van de software uitstijgen. De vergoeding die gisteren, of zelfs 20 minuten geleden, werd weergegeven, levert mogelijk niet langer dezelfde bevestigingssnelheid op.

Het derde gevolg is onzekerheid vóór de afwikkeling. Het zien van een transactie in een block explorer is een aanwijzing dat sommige nodes ervan op de hoogte zijn, maar geen bewijs dat elke miner dat is. Een onbevestigde betaling kan worden vervangen, verwijderd of uit het zicht van een node verdwijnen, terwijl deze een geldige mogelijke besteding blijft. Bedrijven die goederen vrijgeven, rekeningen crediteren of een storting als definitief beschouwen bij nul bevestigingen, aanvaarden een risico dat door congestie duidelijker zichtbaar kan worden.

Enkele manieren om een vastgelopen betaling te redden

Bitcoin biedt gebruikers zelf twee belangrijke manieren om een vertraagde betaling te herprijzen. Met „Replace-by-fee“, ook wel RBF genoemd, kan de betaler een onbevestigde transactie vervangen door een transactie met een hogere vergoeding. Zie het als het annuleren van een laag bod en het indienen van een hoger bod voor dezelfde plaats. ‘Child-pays-for-parent’, of CPFP, volgt een andere route: een bestede output van de vertraagde transactie wordt gebruikt in een nieuwe, duurdere ‘child’-transactie, waardoor miners een stimulans krijgen om de ‘parent’ en ‘child’ samen op te nemen.

Geen van beide methoden is een wondermiddel. Een RBF-vervanging moet voldoen aan het beleid van de nodes en voldoende kosten om zowel de transactie die het vervangt als de huidige markt te overtreffen. Een CPFP-dochtertransactie moet het gecombineerde vergoedingstarief van het gehele pakket verhogen, en niet alleen op zichzelf duur lijken. In een sterk stijgende markt kan een bescheiden verhoging de betaling nog steeds onder de bewegende drempelwaarde houden. Het echte doel is niet de minimale doorstuurvergoeding. Het is het vergoedingspercentage aan het einde van het volgende waarschijnlijke blok.

Naast deze twee opties zijn er mining-versnellers: diensten die door sommige bitcoin-miningpools worden aangeboden en waarmee gebruikers een transactie kunnen indienen voor prioritaire behandeling wanneer deze met een lage vergoeding vastzit in de mempool. In plaats van de consensusregels van Bitcoin te wijzigen, vraagt de versneller deelnemende miners simpelweg om die transactie op te nemen in een van de volgende blokken die zij minen. Sommige versnellers zijn gratis maar stellen toelatingseisen, terwijl andere een vergoeding vragen of eisen dat de transactie aan een minimumvergoeding voldoet.

Core 31.0 verandert de werkwijze, niet het maximum

Bitcoin Core 31.0 verandert een deel van de mechanismen achter die competitie. De cluster-mempool groepeert verbonden, nog niet bevestigde transacties en rangschikt ze op basis van de vergoeding waarmee de groep naar verwachting zal worden gemined. De standaardclusterlimieten zijn 64 transacties en 101 kB aan virtuele grootte. Het ontwerp is bedoeld om de blokopbouw, verwijdering, transactiedoorgifte en vervangingsbeslissingen te verbeteren zonder het consensusplafond van 4 miljoen gewichtseenheden van Bitcoin te wijzigen.

Andere technische ontwikkelingen zijn erop gericht de kosten van het verplaatsen van volledige blokken door het netwerk te verlagen. Dankzij een compacte blokoverdracht kan een node een groot deel van een nieuw blok reconstrueren op basis van transacties die het al in bezit heeft, waardoor de benodigde data en tijd voor de verspreiding ervan worden verminderd. Dat is van belang omdat een tragere verspreiding het risico kan vergroten dat twee miners kortstondig op verschillende kettinguiteinden voortbouwen. Meer blokcapaciteit kan de druk op de transactiekosten op korte termijn verlagen, maar kan ook leiden tot hogere eisen op het gebied van bandbreedte, validatie en verspreiding.

De praktische les is eenvoudig. Wanneer een Bitcoin-blok vol is, gaat er niets kapot en krijgt geen enkele transactie voorrang door te wachten. Miners bevestigen de economisch meest aantrekkelijke geldige pakketten die erin passen, terwijl goedkopere betalingen in de wachtrij blijven staan, opnieuw worden geprijsd of hun bereik voor doorsturing verliezen. Voor beleggers en bedrijven is de vergoeding geen postzegel. Het is een bod op schaarse afwikkelingsruimte. Beschouw de bevestigingstijd als een waarschijnlijkheid en houd de huidige tariefomstandigheden in de gaten voordat een routinematige vertraging uitgroeit tot een kostbaar operationeel probleem.

Bron hoofdafbeelding: mempool.space