Nieuw schaalbaarheidsvoorstel voor Bitcoin mikt op miljoenen users

Eén Bitcoin-output, miljoenen individuele eigenaren

Op 15 oktober 2026 publiceerde Olaoluwa Osuntokun, ontwikkelaar bij Lightning Labs, een paper van 103 pagina’s waarin hij Layertree introduceerde, een ambitieuze poging om Bitcoin toegankelijker te maken voor grote groepen gebruikers zonder dat zij de beheer van hun middelen aan iemand anders hoeven over te dragen.

Tegenwoordig registreert Bitcoin individuele bezittingen via afzonderlijke stukjes digitaal geld, zogenaamde unspent transaction outputs (UTXO’s). Elk daarvan neemt ruimte in op de blockchain, en om dat geld te verplaatsen moeten transactiekosten worden betaald. Layertree zet die regeling volledig op zijn kop. In plaats van iedereen een afzonderlijke output te geven, zouden duizenden of mogelijk miljoenen mensen er één kunnen delen, waarbij individuele saldi worden bijgehouden via een wiskundig register dat buiten de blockchain wordt beheerd.

Denk aan een appartementencomplex. Iedereen deelt hetzelfde dak, maar elke bewoner heeft zijn eigen appartement. De gebouwbeheerder regelt de gang van zaken zonder eigenaar te zijn van ieders bezittingen. Dat is in wezen wat Layertree voorstelt voor Bitcoin. Het systeem maakt gebruik van een zogenaamde Merkle-sum-boom, een wiskundig register dat ieders saldo bijhoudt, terwijl Bitcoin het eigendom kan verifiëren zonder elke rekening afzonderlijk op te slaan.

Jouw Bitcoin, jouw uittreding, geen toestemming nodig

Hier wordt het interessant. Hoewel een beheerder het gedeelde systeem beheert en nieuwe leden goedkeurt, kan die beheerder niet zomaar iemands bitcoin in beslag nemen of een geldige opname verhinderen. Iedereen die wil vertrekken, kan een wiskundig bewijs indienen waaruit blijkt hoeveel bitcoin hem of haar toebehoort. Een speciale Bitcoin-regel, een zogenaamd ‘covenant’, controleert het bewijs, geeft het geld vrij en werkt de resterende saldi bij.

Voor het opnemen is geen goedkeuring van een beheerder nodig, en er is geen verplichte wachttijd of vervaldatum voor de gedeelde output. In de paper van Osuntokun worden ook enkele cijfers bij het idee genoemd. In een systeem met 65.536 beschikbare posities zou een individuele opname ongeveer 1.020 virtuele bytes (vB) vereisen, een eenheid die Bitcoin gebruikt om transactiekosten te berekenen.

Dat is ongeveer negen keer zo groot als een standaard Bitcoin-transactie, maar aanzienlijk kleiner dan de ongeveer 2.511 vB die nodig zijn voor een vergelijkbare opname in Ark-stijl. De echte besparingen komen pas tot uiting wanneer mensen hun krachten bundelen. Volgens de in het artikel genoemde financieringsaannames zou het werven van ongeveer 1.000 leden minder dan 1 vB per persoon kunnen kosten.

Het addertje onder het gras van het experiment met de gedeelde portemonnee van Bitcoin

Layertree is niet zonder complicaties, en sommige daarvan zijn aanzienlijk. Ten eerste bepalen de beheerders wie er wordt toegelaten. Ze kunnen een geldige opname niet blokkeren, maar ze kunnen wel weigeren iemand toe te laten. Ten tweede deelt iedereen één Bitcoin-output, wat betekent dat gelijktijdige opnames strijden om dezelfde beperkte transactieruimte. Als duizenden tegelijkertijd proberen uit te stappen, kan het systeem te maken krijgen met ernstige overbelasting.

Er rust ook een duidelijke verantwoordelijkheid op de deelnemers. Voordat ze bitcoin storten, moeten leden de wiskundige gegevens verifiëren die hun saldo aantonen. Als ze dit nalaten, kunnen hun middelen permanent ontoegankelijk worden. Het belangrijkste is dat Layertree niet kan functioneren onder de huidige scriptregels van Bitcoin. Het vereist voorgestelde mogelijkheden, waaronder nieuwe instructies die nog niet zijn geactiveerd.

Osuntokun heeft referentiesoftware ontwikkeld, scripts getest en delen van het ontwerp wiskundig geverifieerd. Toch bewijzen deze resultaten niet dat het volledige systeem veilig is bij dagelijks gebruik. Layertree biedt een intrigerende mogelijkheid voor de toekomst van Bitcoin. Miljoenen mensen zouden in theorie de kosten van blockchainruimte kunnen delen, terwijl ze de controle over hun bitcoin behouden. Maar juist die gedeelde output die de regeling economisch maakt, zou wel eens de grootste kopzorg kunnen worden wanneer iedereen massaal de uitgang zoekt.