Tokenisatie vormt een bedreiging voor de stabiliteit van de deposito’s, waarschuwen onderzoekers van de Dallas Fed

Bedreigingen voor de capaciteit om langlopende leningen te verstrekken

De snelle invoering van tokenisatie van deposito’s en technologieën voor onmiddellijke afwikkeling zou het traditionele bankmodel fundamenteel kunnen veranderen, waardoor het vermogen van banken om langetermijnleningen te verstrekken mogelijk wordt beperkt en instellingen worden gedwongen aanzienlijk grotere kasreserves aan te houden, zo blijkt uit onderzoek gepubliceerd door de Federal Reserve Bank van Dallas.

Het rapport, geschreven door de onderzoekers Rosie Levy en Srini Ramaswamy van de Dallas Fed, werd opgesteld om inzicht te krijgen in de manier waarop commerciële bankdeposito’s op basis van blockchain-architectuur de kernfuncties van het Amerikaanse banksysteem zouden kunnen beïnvloeden. De kern van het commerciële bankwezen wordt gevormd door „looptijdtransformatie“ — de praktijk waarbij kortlopende, goedkope deposito’s worden gebruikt om langlopende activa met een vaste rente, zoals hypotheken en zakelijke leningen, te financieren.

Van oudsher vertrouwen banken op de relatieve stabiliteit en ‘sticky nature’ van klantdeposito’s om dit looptijdrisico te beheersen. Het rapport suggereert echter dat tokenized deposits – die 24/7 vrijwel onmiddellijke overschrijvingen tussen banknetwerken mogelijk maken – deze traditionele fricties zouden kunnen wegnemen. Met de opkomst van geautomatiseerde tools voor het wisselen van rendement, programmeerbare slimme contracten en agentische kunstmatige intelligentie zouden spaarders hun geld automatisch en in realtime kunnen overhevelen naar instellingen met een hoger rendement.

Deze extra snelheid en automatisering zouden, zo stelt het rapport, de effectieve levensduur van bankdeposito’s kunnen verkorten en de fundamentele ondersteuning voor langetermijnkredietverlening kunnen verzwakken. Volgens berekeningen in het rapport wordt ongeveer 80% van het totale looptijdrisico van 7 biljoen dollar dat door Amerikaanse banken wordt gedragen, ondersteund door de unieke looptijdkenmerken van standaarddeposito’s.

De auteurs schatten dat een vermindering van slechts 10% in de gewogen gemiddelde looptijd van deposito’s het vermogen van het banksysteem voor looptijdtransformatie met ongeveer 580 miljard dollar zou verminderen. Naast een vermindering van de kredietverleningscapaciteit zou wijdverbreide tokenisatie een verhoogd liquiditeitsrisico kunnen veroorzaken, zowel tijdens normale bedrijfsvoering als in periodes van stress.

Hogere liquiditeitseisen en risico’s op uitstroom

Onder de huidige regelgevingskaders zijn banken verplicht om een liquiditeitsdekkingsratio (LCR) aan te houden door hoogwaardige liquide activa, zoals contanten en Amerikaanse staatsobligaties, aan te houden ter dekking van mogelijke uitstroom van deposito’s. Operationele deposito’s krijgen momenteel een gunstige behandeling in de stressscenario’s van de regelgever vanwege hun historische stabiliteit.

Als tokenisatie de omloopsnelheid en volatiliteit van deposito’s verhoogt, zullen toezichthouders en stresstestmodellen daarom waarschijnlijk hogere veronderstelde uitstroomkansen toekennen aan deze saldi. Om deze hogere verwachte uitstroomcijfers te compenseren, zouden banken gedwongen worden kapitaal te herverdelen naar liquide activa met een lager rendement in plaats van naar leningen met een hoger rendement.

Deskundigen uit de sector stellen echter dat de analyse van de centrale bank voorbijgaat aan cruciale structurele realiteiten op het gebied van juridische en operationele afwikkeling. Chris Turner, medeoprichter van het gedecentraliseerde impactinvesteringsplatform Kula, zette vraagtekens bij de uitgangspunten van het rapport. Turner stelt dat de Dallas Fed de werking van blockchaintransacties te sterk vereenvoudigt door de snelheid van tokens gelijk te stellen aan de daadwerkelijke afwikkeling van juridische vorderingen.

"De snelheid van een tokenoverdracht betekent niet noodzakelijkerwijs dat de onderliggende financiële vordering met dezelfde snelheid wordt afgewikkeld", merkte Turner op. Hij benadrukte dat een token weliswaar binnen enkele seconden een blockchain-netwerk kan doorkruisen, maar dat de onderliggende betaling, het eigendomsrecht of de juridische vordering gekoppeld blijft aan externe infrastructuur.

Volgens Turner zijn definitieve afwikkeling en wettelijke rechten nog steeds afhankelijk van traditionele tussenpersonen — waaronder banken, bewaarders, clearingsystemen en regelgevende registers.

"Tokenisatie betekent niet dat het hele financiële systeem sneller afwikkelt", aldus Turner. "Het token kan weliswaar onmiddellijk worden verplaatst, maar de onderliggende vordering is nog steeds afhankelijk van traditionele registers om de afwikkeling te voltooien. Dit is waar de analyse van de Dallas Fed een belangrijk stuk van het plaatje over het hoofd ziet."

Terwijl grote financiële instellingen doorgaan met het verkennen van getokeniseerde deposito’s als een gereguleerd alternatief voor stablecoins, bevindt de daadwerkelijke toepassing zich nog in een vroeg stadium. Naarmate infrastructuur zoals FedNow zich uitbreidt naast commerciële depositonetwerken, onderstreept het debat een voortdurende uitdaging voor beleidsmakers: het vinden van een evenwicht tussen de operationele efficiëntie van onmiddellijke, programmeerbare waardeoverdracht en de prudentiële veiligheid en solide financieringsstructuur van commerciële banken.