Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo rằng làn sóng bùng nổ tiền ổn định tại Nigeria có thể làm suy yếu nhu cầu đối với đồng nội tệ

IMF: Stablecoin chuyển mình từ thị trường ngách thành kênh thanh toán chính

Người dân Nigeria ngày càng chuyển sang sử dụng các đồng tiền ổn định được neo giá với đồng đô la Mỹ để chuyển tiền qua biên giới, khi các doanh nghiệp nhỏ và hộ gia đình tìm kiếm các giải pháp thay thế rẻ hơn và nhanh hơn so với các kênh ngân hàng truyền thống, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết vào ngày 16 tháng 6.

Trước đây được coi là một thị trường tài chính ngách, tiền điện tử đã phát triển thành một kênh thanh toán chủ đạo tại Nigeria. Dữ liệu của IMF cho thấy, từ tháng 7/2023 đến tháng 6/2024, nước này đã thu hút khoảng 59 tỷ USD dòng vốn tiền điện tử, chiếm khoảng 60% tổng lưu lượng stablecoin tại khu vực châu Phi cận Sahara.

Sự gia tăng nhanh chóng này diễn ra trong bối cảnh chính phủ Nigeria đang chuyển hướng sang chính thức hóa lĩnh vực tài sản kỹ thuật số. Thượng viện Nigeria gần đây đã chuyển một dự luật quy định toàn diện về tiền điện tử sang Ủy ban Thị trường Vốn để tiến hành giai đoạn xem xét kéo dài bốn tuần. Dự luật này, đã vượt qua vòng đọc thứ hai quan trọng sau cuộc bỏ phiếu bằng giọng nói với đa số ủng hộ, nhằm thiết lập quy định cấp phép bắt buộc đối với các sàn giao dịch tài sản kỹ thuật số và đưa ra các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư.

Trong nhiều năm qua, sự không chắc chắn về mặt pháp lý đã bao trùm thị trường tài sản kỹ thuật số của nước này. Các nhà hoạt động trong ngành tại địa phương chỉ ra rằng chỉ thị hạn chế năm 2021 của Ngân hàng Trung ương Nigeria dưới thời cựu Thống đốc Godwin Emefiele là nguyên nhân đẩy các giao dịch vào môi trường chợ đen mờ ám và làm chậm sự phát triển của các tổ chức. Các nhà lập pháp đề xuất dự luật mới lập luận rằng việc quy định chính thức hiện nay là rất quan trọng để bảo vệ người tiêu dùng và ngăn Nigeria tụt hậu so với các nước láng giềng trong khu vực như Nam Phi và Kenya.

Các động lực kinh tế đằng sau sự thay đổi này rất rõ ràng. Theo dữ liệu của Ngân hàng Thế giới được Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trích dẫn, các khoản chuyển tiền xuyên biên giới truyền thống đến khu vực châu Phi cận Sahara thuộc hàng đắt đỏ nhất thế giới, với mức phí trung bình khoảng 9% trên giá trị giao dịch 200 USD, so với mức trung bình toàn cầu là 6%.

Ngược lại, các đồng tiền ổn định (stablecoin) cho phép người dùng chuyển tiền gần như tức thì qua điện thoại thông minh và ví điện tử với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ. Ngoài việc cắt giảm chi phí, các token kỹ thuật số này còn cung cấp cho người dùng địa phương một cách để lưu trữ giá trị bên ngoài đồng naira Nigeria biến động mạnh, thực chất đóng vai trò cầu nối giữa thị trường tiền điện tử và thương mại hàng ngày.

Tuy nhiên, IMF cảnh báo rằng sự gia tăng nhanh chóng của các token gắn với đồng đô la Mỹ đang gây ra những thách thức chính sách đáng kể cho nền kinh tế lớn nhất Tây Phi. Việc đồng nội tệ bị thay thế trên diện rộng có thể làm suy yếu các công cụ chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương bằng cách làm giảm nhu cầu trong nước đối với đồng naira.

Hơn nữa, việc chuyển các giao dịch tài chính sang ví kỹ thuật số tư nhân làm phức tạp công tác giám sát quy định, làm tăng nguy cơ các dòng vốn bất hợp pháp và tài trợ khủng bố — chính những điểm yếu này đang gây áp lực buộc khung quy định mới do Thượng viện đề xuất phải giải quyết.