Chainalysis: Ponad 90% zysków z kryptowalut we Francji pozostaje niezgłoszonych

Dwie liczby, które się nie zgadzają

Wystarczy rzut oka na liczby, by problem stał się oczywisty. Firma Chainalysis, zajmująca się analizą łańcucha bloków, szacuje potencjalną działalność związaną z kryptowalutami podlegającą opodatkowaniu we Francji na 9,4 mld dolarów w 2025 r., z czego 5,2 mld dolarów to płatności, 2,5 mld dolarów to zyski kapitałowe, a 1,7 mld dolarów to dochody z takich źródeł jak wydobywanie i staking.

Francuskie zeznania podatkowe przedstawiają sytuację w następujący sposób:

• W roku podatkowym 2024 około 24 000 osób fizycznych zadeklarowało łącznie 368 mln euro (427 mln dolarów) zysków netto.
• Liczba ta wzrosła w porównaniu z około 7 700 podatnikami i 150,8 mln euro (175 mln dolarów) w roku poprzednim, ale nadal stanowi zaledwie ułamek aktywności rejestrowanej w łańcuchu bloków.

Te dwie wartości nie są ściśle porównywalne, ponieważ działalność podlegająca opodatkowaniu nie jest tożsama z zyskiem podlegającym opodatkowaniu, a jedynie część tych 9,4 mld dolarów stanowiąca zyski przełożyłaby się na podatek od zysków kapitałowych. Nawet po tej korekcie różnica między tym, co pokazuje łańcuch bloków, a tym, co widzi państwo, pozostaje znaczna.

Firma Chainalysis stwierdziła, że w niektórych krajach odsetek osób nieprzestrzegających przepisów może przekraczać 90%, a François Volpoet, który kieruje francuską filią firmy, powiązał tę szacunkową wartość właśnie z tym wzorcem zaniżania danych. W swoim raporcie firma odwołuje się do danych ze Szwecji, gdzie odnotowano, że ponad 90% osób nie zgłaszało swojej działalności związanej z kryptowalutami.

Co faktycznie zmierzyła firma Chainalysis

Dane dotyczące Francji wpisują się w globalną analizę, w ramach której firma Chainalysis szacuje, że w 2025 r. potencjalnie podlegająca opodatkowaniu aktywność w łańcuchu bloków na całym świecie wyniesie ponad 457 mld dolarów. A dokładniej:

• na Europę przypadało 125,1 mld dolarów tej kwoty.
• Stany Zjednoczone wygenerowały 112,6 mld dolarów.
• Chiny odnotowały około 21 mld dolarów pomimo zakazu handlu na rynku krajowym.

Przepisy francuskie sprawiają, że stawka jest konkretna, ponieważ zyski kapitałowe netto z kryptowalut podlegają zryczałtowanej stawce 31,4%, przy rocznym progu zwolnienia wynoszącym zaledwie 305 euro (ok. 350 dolarów), co oznacza, że zdecydowana większość zrealizowanych zysków podlega technicznie obowiązkowi zgłoszenia. W odniesieniu do transakcji o wartości miliardów wskaźnik pominięć na poziomie 90% nie jest błędem zaokrąglenia.

Termin w 2027 r.

Ósma dyrektywa Unii Europejskiej w sprawie współpracy administracyjnej, znana jako DAC8, weszła w życie 1 stycznia 2026 r. Nakłada ona na dostawców usług kryptowalutowych działających w państwach członkowskich obowiązek gromadzenia szczegółowych danych dotyczących tożsamości i transakcji swoich użytkowników oraz przekazywania ich krajowym organom podatkowym. Organy te rozpoczną następnie transgraniczną wymianę danych od 30 września 2027 r.

DAC8 stanowi wdrożenie przez UE ram sprawozdawczości dotyczących aktywów kryptograficznych (Crypto-Asset Reporting Framework, CARF) – standardu Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), do którego przyjęcia zobowiązały się dziesiątki krajów. W efekcie kryptowaluty zostaną objęte tym samym systemem automatycznej wymiany informacji, który od lat funkcjonuje w sektorze bankowym.

Jednak, zgodnie z oczekiwaniami, nie wszyscy wydają się być zadowoleni z tej dyrektywy. Na przykład giełda kryptowalut Bull Bitcoin wniosła we Francji skargę sądową, domagając się unieważnienia dekretu wdrażającego DAC8 do prawa krajowego.

86%, które wciąż pozostaje poza zasięgiem

Chainalysis szacuje, że CARF obejmuje jedynie około 14% globalnej działalności podlegającej opodatkowaniu, pozostawiając około 86% poza swoim praktycznym zasięgiem. Luka ta ma jednak charakter strukturalny, biorąc pod uwagę, że CARF opiera się na scentralizowanych pośrednikach, którzy już identyfikują swoich klientów. Portfele z samodzielnym przechowywaniem, zdecentralizowane giełdy, przelewy peer-to-peer oraz strumienie dochodów w łańcuchu bloków nie mają pośredników, których można by do tego zmusić, więc generują zdarzenia podlegające opodatkowaniu, których żaden obecny system sprawozdawczości nie uwzględnia.

Istnieje drugi problem specyficzny dla Francji. W pierwszych ośmiu miesiącach 2026 r. odnotowano w tym kraju 36 fizycznych ataków na posiadaczy kryptowalut, czyli o 64% więcej niż w całym 2025 r., a wśród czynników, które za to obwinia się, wymienia się wyciek danych z urzędu skarbowego. Gromadzenie większej ilości danych dotyczących tożsamości rozwiązuje jeden problem, ale jednocześnie pogłębia inny.