Paus Leo XIV veroordeelt het opofferen van banen ten gunste van winsten uit AI in een baanbrekende encycliek

Paus Leo XIV publiceert eerste encycliek over AI: de mensheid moet "diep menselijk" blijven

Kunstmatige intelligentie (AI) en recente ontwikkelingen die van invloed zijn op menselijke arbeid en de betekenis daarvan, hebben de hedendaagse religies ertoe aangezet deze omstandigheden te onderzoeken en hun dogma's aan te passen aan deze nieuwe tijden.

Maandag publiceerde paus Leo XIV, de eerste Amerikaanse en Peruaanse paus, zijn eerste encycliek over dit onderwerp, getiteld MAGNIFICA HUMANITAS. Het document beoogt aanbevelingen te doen om de menselijke persoon te verheffen in het tijdperk van kunstmatige intelligentie, in de overweging dat deze technologie niet moet worden aangemerkt als een kracht die vijandig staat tegenover de mensheid, maar dat zij "schade kan toebrengen wanneer zij niet op het goede is gericht".

In het document gaat Leo XIV in op verschillende zorgen van de kerk. Hij erkent het tijdperk van transformatie dat de mensheid doormaakt na de opkomst van AI en roept op om "diep menselijk" te blijven, aangezien "de menselijke waardigheid wordt bedreigd door nieuwe vormen van ontmenselijking".

Het hoofd van de katholieke kerk waarschuwt voor de opkomst van een technocratisch paradigma, verankerd in de neiging om "persoonlijke, sociale en economische beslissingen uitsluitend te laten bepalen door de logica van efficiëntie, controle en winst", en waarschuwt voor de gevolgen van het feit dat slechts enkelen de macht over AI uitoefenen. "Wanneer dergelijke macht in handen is van een kleine groep, wordt deze vaak ondoorzichtig en onttrekt zij zich aan publiek toezicht, waardoor het risico toeneemt op vertekende vormen van ontwikkeling die aanleiding geven tot nieuwe afhankelijkheden, uitsluitingen, manipulaties en ongelijkheden", aldus de paus.

De waarde van werk en de nieuwe rol van de mens in de werkomgeving maken ook deel uit van de analyse van Leo XIV. Zijne Heiligheid stelt dat "werk niet louter een instrument is; het drukt de waardigheid van ons leven uit en versterkt deze", en bestempelt het als "een vereiste van het mens-zijn, een normaal pad naar volwassenheid, ontwikkeling en persoonlijke ontplooiing."

In het licht van de beweringen van sommige vooraanstaande figuren uit de AI-industrie dat AI zou kunnen leiden tot een golf van werkloosheid, stelde Leo XIV dat, in de ogen van de kerk:

"Het streven naar grotere winsten geen rechtvaardiging kan zijn voor keuzes die systematisch ten koste gaan van banen, omdat de mens een doel is, geen middel, en de economische orde ondergeschikt moet blijven aan de menselijke waardigheid en het algemeen welzijn."

Daartoe waarschuwt de paus dat we moeten overschakelen van de huidige economische maatstaven, waaronder het bruto binnenlands product (bbp), naar nieuwe definities die rekening houden met het algehele welzijn van mensen en het milieu.

"In het tijdperk van AI en robotica is het niet langer mogelijk om uitsluitend te vertrouwen op de 'onzichtbare hand' van de markt", concludeerde hij, waarbij hij stelde dat politiek en regelgeving, evenals internationale samenwerking, moeten worden ingezet om sociale inclusie, het algemeen welzijn en waardig werk te bevorderen.