Bitcoin-ontwikkelaar wil ‘kwantumlandmijnen’ tegen toekomstige BTC-dieven

De kwantumdreiging voor Bitcoin krijgt te maken met een ongebruikelijke verdedigingsstrategie

In een bericht op de Bitcoin Development Mailing List van 4 november 2026 schetste Fields drie experimentele mechanismen die bedoeld zijn om diefstal met behulp van kwantumtechnologie te ontmoedigen door middel van financiële sancties in plaats van uitsluitend cryptografische bescherming. Fields, een langdurige bijdrager aan Bitcoin Core en onderzoeker verbonden aan het Digital Currency Initiative van het MIT, benadrukte dat de concepten nog in een pril stadium verkeren.

„Het doel van dit bericht is alleen om de ideeën als gedachte-experimenten te introduceren“, legde Fields uit, eraan toevoegend dat hij denkt dat implementatie via een soft fork mogelijk zou kunnen zijn.

Zijn voorstel komt te midden van een groeiend debat over de kwetsbaarheid van Bitcoin voor kwantumcomputers. Uit onderzoek van het bedrijf Project Eleven blijkt dat ongeveer 6,9 miljoen BTC openbaar gemaakte cryptografische sleutels hebben – bijna een derde van de totale mogelijke voorraad bitcoins – waardoor ze mogelijk kwetsbaar zijn voor voldoende krachtige kwantumcomputers. Er is momenteel geen openbaar gedemonstreerde kwantumcomputer die een dergelijke aanval op het Bitcoin-netwerk kan uitvoeren.

Het eerste mechanisme van Fields, genaamd „Quantum Landmines“, introduceert een verborgen cryptografische toezegging die een poging tot diefstal zou kunnen omzetten in een financiële meevaller voor het beoogde slachtoffer.

„Dit is een commit/reveal-schema, vergelijkbaar met de schema’s die hier eerder zijn besproken, maar dan met de toevoeging van een uitbetaling in het geval van bewezen diefstal“, schreef Fields.

Volgens zijn hypothetische opzet bezit een bitcoin-houder genaamd Alice 1 BTC in een oudere, kwantumkwetsbare output, nog eens 1 BTC in een kwantumveilige output, en een verwaarloosbaar bedrag in een afzonderlijke kwantumveilige output die een verborgen eigendomsbewijs bevat.

Voordat kwantumcomputers een gevaar vormen, legt Alice in het geheim bewijs vast waaruit blijkt dat zij de controle heeft over haar oorspronkelijke privésleutel. Na de hypothetische komst van ‘Q-Day’ – de dag waarop een computer krachtig genoeg wordt om de cryptografie van het netwerk te kraken – zouden de voorgestelde regels van Bitcoin vereisen dat iedereen die kwetsbare legacy-munten uitgeeft, bijpassend onderpand moet verstrekken.

Een aanvaller die probeert de 1 BTC van Alice te stelen, zou bijgevolg nog eens 1 BTC moeten inbrengen, waardoor een beperkte output van 2 BTC ontstaat waarvoor een wachttijd geldt. Fields legde uit dat de aanvaller het benodigde historische bewijs zou missen om het geld onmiddellijk op te nemen.

Alice zou echter tijdens de voorgestelde periode van 30 dagen haar verborgen toezegging kunnen onthullen, waardoor ze haar oorspronkelijke bitcoin terug zou krijgen, samen met het onderpand van de aanvaller. „Zonder dat de aanvaller het weet, bevatte de onopvallende output van Alice, die er net zo uitzag als elke andere kwantumveilige output, in werkelijkheid een landmijn.”

De onzekerheid werkt afschrikkend. Aanvallers kunnen kwetsbare bezittingen niet zomaar onderscheiden van bezittingen die in het geheim zijn voorzien van financiële valstrikken. Fields beschreef een bijzonder provocerend gevolg: „Deze opzet is vooral interessant omdat het Alice daadwerkelijk stimuleert om vóór Q-Day een kwantumaanvaller in de val te lokken om haar kwetsbare munten later te verdubbelen, en daardoor kwantumaanvallers terughoudend maakt om munten te stelen, aangezien deze in het geheim bewaakt kunnen worden door mijnen.”

Zouden Bitcoin-veilingen kwantumdiefstal financieel onredelijk kunnen maken?

Fields erkende een fundamentele beperking: bij veel oudere bitcoin-outputs zijn de privésleutels mogelijk definitief verloren gegaan, waardoor niemand in staat is om eigendomsbewijzen op te stellen.

„Het voor de hand liggende probleem bij het uitsluitend vertrouwen op landmijnen is dat de bijbehorende privésleutels voor veel kwetsbare outputs vermoedelijk verloren zijn gegaan, waardoor een kwantumaanvaller redelijkerwijs zou kunnen aannemen dat ze niet door landmijnen worden bewaakt.” Zijn voorgestelde alternatief, een „Staked Auction“ genaamd, zou derden in staat stellen om vóór Q-Day onderpand in te zetten en verborgen biedingen uit te brengen op kwetsbare bezittingen.

In een voorbeeld richt een aanvaller zich op 50 BTC, terwijl hij nog eens 50 BTC als onderpand inbrengt. Concurrerende deelnemers maken vervolgens hun eerder ingediende biedingen bekend, waardoor ze mogelijk het onderpand van de aanvaller in beslag nemen terwijl de kwetsbare munten worden vernietigd.

Fields legde het beoogde resultaat uit:

„De aanvaller gaat alleen met de gestolen munten aan de haal als niemand hem overbiedt. Daardoor wordt hij gestimuleerd om een zeer conservatief bod uit te brengen.”

Een derde mechanisme, de ‘Sats Auction’, schrapt de vereisten voor voorafgaande inzet en introduceert in plaats daarvan competitief bieden nadat kwetsbare munten zijn uitgegeven. Fields gaf Neha Narula de eer voor het voorstellen van een aanpak gebaseerd op het spel Dollar Auction, waarbij concurrerende bieders het risico lopen op escalerende verliezen. „De logische conclusie is dat de aanvaller niet meespeelt“, merkte Fields op.

Geschatte blootstelling van Bitcoin aan kwantumaanvallen per adres-type

Bron: Project Eleven, statistieken van februari 2026. Deze cijfers geven de potentiële blootstelling weer aan een toekomstige cryptografisch capabele kwantumcomputer, niet aan munten die momenteel worden gestolen. Nieuwe, nog nooit gebruikte gehasht adressen zijn uitgesloten van het totaal.

De lastige vraag wie de Bitcoin krijgt

Ondanks hun vindingrijkheid roepen deze mechanismen aanzienlijke onopgeloste vragen op met betrekking tot onderpandvereisten, economische prikkels, risico’s op inbeslagname en legitiem eigendom. Fields erkende de onzekerheid rond het gewenste resultaat.

„Het is echter onduidelijk wat het beste ontwerp zou zijn, omdat het mijzelf niet eens duidelijk is wat de meest wenselijke uitkomst zou zijn”, zei hij. Geen van deze mechanismen is tot nu toe op Bitcoin geactiveerd, en de implementatie ervan zou aanzienlijke extra technische inspanningen en consensus vereisen.

Uiteindelijk stellen de experimenten van Fields een gangbare aanname over kwantumbeveiliging en theoretische aanvallen ter discussie: in plaats van louter cryptografische aanvallen te voorkomen, zou Bitcoin het uitbuiten van kwetsbare munten ook economisch irrationeel kunnen maken. Of die afschrikking legitieme eigenaren kan beschermen zonder onaanvaardbare kosten op te leggen, blijft de centrale vraag.