هفتگی ماینرها: ماینرهای بیت‌کوین ۲۳٪ از دستگاه‌ها را خاموش کردند، در حالی‌که درآمد هوش مصنوعی ۵۲٪ جهش کرد

این مقاله نخستین‌بار در Miner Weekly منتشر شد؛ خبرنامه‌ای هفتگی از Blocksbridge Consulting که تازه‌ترین اخبار در حوزهٔ انرژی، محاسبات، زیرساخت و تحلیل داده را از The Energy Mag گردآوری می‌کند. نسخهٔ اصلی مقاله را می‌توانید اینجا ببینید.

ماینرهای عمومی که توسط TheEnergyMag تحلیل شده‌اند، در نیمهٔ نخست ۲۰۲۶ حدود ۵۶ EH/s از هش‌ریت تحقق‌یافتهٔ خود را کاهش دادند—انقباضی ۱۵٪ در مقایسه با افت ۱۰٪ در کل شبکهٔ بیت‌کوین. بخش بزرگی از آن توان به‌طور کامل از محاسبات خارج نشده بود. بلکه به سمت بازآرایی برای هوش مصنوعی هدایت می‌شد.

این تغییر در صورت سود و زیان نمایان شده است. درآمد HPC و هوش مصنوعی که مستقیماً توسط ماینرهای قابل‌مقایسه گزارش شده، نسبت به سه‌ماههٔ اول ۵۲٪ افزایش یافت. برای شرکت‌هایی که از همه بیشتر وارد این گذار شده‌اند، سه‌ماههٔ دوم همچنین نخستین باری بود که درآمد کولوکیشنِ HPC یا درآمد ابرِ هوش مصنوعی از درآمد ماینینگِ در حال جمع‌شدن پیشی گرفت.

این تبدیل پرهزینه است. یک تحلیل قبلی Miner Weekly حدود ۳۰ میلیارد دلار هزینهٔ سرمایه‌ای (capex) توسط ماینرهای عمومی و همتایانِ هوش مصنوعی را ردیابی کرده بود. PwC اکنون برآورد می‌کند که ساخت‌وساز گستردهٔ مراکز دادهٔ هوش مصنوعی در مقیاس کلان می‌تواند تا سال ۲۰۵۰ به ۳۱.۶ تریلیون دلار نیاز داشته باشد.

۱۴ شرکتی که در مقایسهٔ اخیر TheEnergyMag آمده‌اند، در یک سه‌ماههٔ هم‌تراز ۱۸.۶ میلیارد دلار هزینه کردند. در میان شش ارائه‌دهندهٔ زیرساخت که از هم‌اکنون درآمد تکرارشوندهٔ HPC را گزارش می‌کنند، capex کل شرکت‌ها تقریباً ۱۵ برابر درآمد ترکیبی دورهٔ آن‌ها بود.

این شکافِ هزینه-درآمد، به پرسش محوری این شماره می‌رسد:

یک مگاوات‌ساعتِ هوش مصنوعی واقعاً چقدر می‌ارزد—و اکنون در مقایسه با محاسباتِ ماینینگ دیجیتال چگونه است؟

برای شش ارائه‌دهندهٔ قابل‌مقایسهٔ «پوستهٔ برقِ هوش مصنوعی»، TheEnergyMag برآورد کرد درآمد تکرارشوندهٔ HPC آن‌ها از حدود ۸۶ تا ۳۰۰ دلار به ازای هر MWh متغیر بوده است. میانه حدود ۱۸۰ دلار بود.

این ارقام، درآمد تکرارشوندهٔ HPC، کولوکیشن یا اجارهٔ پایه را بر مگاوات‌ساعت‌های قابل‌صورتحسابِ برآوردی تقسیم می‌کند. بازپرداخت‌های تجهیز (fit-out) و درآمد مرتبط با ساخت‌وساز—هرجا قابل تفکیک باشد—حذف شده‌اند.

این برآوردها به زمان‌بندی حساس‌اند. تأسیساتی که نیمهٔ سه‌ماهه تحویل داده می‌شود را نمی‌توان طوری در نظر گرفت که انگار تمام ۹۱ روز فعال بوده است. حسابداری اجاره به روش خطی نیز ممکن است درآمد را پیش از دریافت نقدی شناسایی کند.

با وجود این محدودیت‌ها، مدل‌های شبیه موجر در بازه‌ای نسبتاً باریک، حدود ۱۴۰ تا ۲۰۰ دلار به ازای هر MWh، خوشه‌بندی می‌شوند.

وقتی یک شرکت به‌جای فضای برق‌دار، «محاسبات» می‌فروشد، اقتصاد ماجرا تغییر می‌کند.

CoreWeave (NASDAQ: CRWV) در آن سه‌ماهه ۶.۴۲ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کرد. بر پایهٔ بهای تمام‌شدهٔ درآمدِ مرکز داده و توانِ فعالِ برآوردی آن، محاسبه می‌کنیم که این شرکت حدود ۳۲۲ دلار به ازای هر MWh برای میزبانی پرداخت می‌کرده است؛ با دامنه‌ای از ۲۶۸ تا ۴۰۳ دلار بسته به فرضِ شیب افزایش ظرفیت.

این هزینه بیش از اجاره‌ای است که یک موجرِ مرکز داده دریافت می‌کند. همچنین توضیح می‌دهد چرا یک نئوکلاود می‌تواند بیش از ۳۰۰ دلار به ازای هر MWh برای زیرساخت خرج کند، در حالی که یک ماینرِ تبدیل‌شده به موجر در ابتدا فقط ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار به ازای هر MWh شناسایی می‌کند.

اپراتورهای فول‌استک درآمدی حتی بالاتر گزارش می‌کنند. IREN حدود ۸۰۷ دلار به ازای هر MWh درآمد ابرِ هوش مصنوعی تولید کرد، HIVE تقریباً ۹۲۴ دلار، WhiteFiber برابر ۹۵۸ دلار، و Bitdeer (NASDAQ: BTDR) حدود ۱,۲۱۳ دلار.

این ارقام با اجاره قابل مقایسه نیستند. آن‌ها ارزش GPUها، شبکه‌سازی، نرم‌افزار و ارکستراسیون را هم دربر می‌گیرند. همچنین ریسک بهره‌برداری (utilization) و ریسک منسوخ‌شدن سخت‌افزار را به اپراتور منتقل می‌کنند. Bitdeer این تمایز را به‌ویژه خوب نشان می‌دهد: چگالی درآمد ابرِ هوش مصنوعی‌اش بالاترین در گروه بود، اما هزینه‌های گزارش‌شدهٔ این بخش از درآمد آن فراتر رفت.

مقایسه با ماینینگ

با این حال، ابرِ هوش مصنوعی همچنان در لیگ درآمدی متفاوتی قرار دارد. میانهٔ برآوردی آن، ۹۴۰.۷۴ دلار به ازای هر MWh، بیش از پنج برابر ۱۷۹.۱۳ دلار به ازای هر MWh است که توسط Antminer S23 Hyd. نسلِ جدیدِ Bitmain تولید می‌شود و بیش از هشت برابر ۱۱۳.۴۵ دلار به ازای هر MWh از یک S21 Pro است.

مقایسهٔ جالب‌تر، بین ماینینگ بیت‌کوین و کولوکیشنِ HPC است. میانهٔ برآوردی TheEnergyMag یعنی ۱۷۴.۹۰ دلار به ازای هر MWh تقریباً با درآمد فعلی ماینینگِ S23 Hyd. یکسان است. اما اقتصاد زیربنایی بسیار متفاوت است: درآمد کولوکیشن معمولاً برای سال‌ها قرارداد می‌شود و ممکن است هزینهٔ برق را به مشتری منتقل کند، در حالی که درآمد بیت‌کوین به‌طور پیوسته با قیمت بیت‌کوین، سختی شبکه و کارمزدهای تراکنش تغییر می‌کند.

ماینینگ Zcash بین این دو حد قرار می‌گیرد. یک Z15 Pro—با رتبهٔ ۸۴۰ KSol/s و ۲.۷۸ kW—در حال حاضر حدود ۵۸۵.۶۱ دلار به ازای هر MWh درآمد برآوردی تولید می‌کند. این حدوداً سه برابر چگالی درآمدِ S23 Hyd. است، هرچند با نوسان به‌مراتب بیشتر همراه است. کمی بیش از یک هفته پیش، درآمد ماینینگ Zcash بالای ۷۰۰ دلار به ازای هر MWh بود.

این باعث می‌شود ماینینگ Zcash به‌طور موقت از نظر چگالی درآمدی بالاتر از بیشتر قراردادهای کولوکیشن باشد و با درآمد ابرِ GPU در رده‌های پایین رقابت کند.

اما واژهٔ «موقتاً» بار زیادی به دوش می‌کشد. یک ماینر می‌تواند ASICها را سریع نصب کند و تولید را در یک بازار نقدشونده بفروشد، اما درآمد می‌تواند یک‌شبه سقوط کند. یک پردیسِ HPC ممکن است به سال‌ها تخصیص سرمایه و ساخت‌وساز نیاز داشته باشد، اما سپس یک مستأجرِ دارای اعتبار می‌تواند پرداخت‌های قراردادی را برای یک دهه یا بیشتر فراهم کند.

درآمد به ازای هر MWh توضیح می‌دهد چرا ماینرها مستأجرانِ هوش مصنوعی می‌خواهند. capex توضیح می‌دهد چرا فقط برخی از آن‌ها بازده‌های جذاب ایجاد خواهند کرد.