سیتادل سکیوریتیز تز «بحران جهانی اطلاعات» سیت‌رینی را به چالش می‌کشد

آیا هوش مصنوعی بیش از حد خوب شده است؟ سیتادل نگاه متفاوتی ارائه می‌کند

این پاسخ که توسط تحلیل‌گر کلان جهانی فرانک فلایت نوشته شده، واکنش شرکت بازارساز به یادداشت Citrini Research را با واقعیت‌های امروز آغاز می‌کند، نه با داستان‌پردازی آینده. طبق ارقام شرکت، تا سال ۲۰۲۶ نرخ بیکاری ۴٫۲۸٪ است، مخارج سرمایه‌ای هوش مصنوعی حدود ۲٪ تولید ناخالص داخلی — نزدیک به ۶۵۰ میلیارد دلار — برآورد می‌شود و نزدیک به ۲,۸۰۰ مرکز داده در سراسر ایالات متحده برنامه‌ریزی شده است. در همین حال، آگهی‌های شغلی برای مهندسان نرم‌افزار نسبت به سال قبل ۱۱٪ افزایش یافته است.

برای خوانندگانی که با سیتادل سکیوریتیز آشنا نیستند، این شرکت یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان نقدشوندگی در بازارهای جهانی است و در سهام، اختیار معامله و درآمد ثابت فعالیت دارد. این شرکت جدا از صندوق پوشش ریسک Citadel عمل می‌کند، هرچند هر دو پیوندهای تاریخی با بنیان‌گذار کن گریفین دارند. وقتی سیتادل سکیوریتیز سخن می‌گوید، از جایگاهی آغشته به داده‌های کلان و سازوکارهای زیرساختی بازار صحبت می‌کند.

نقد فلایت دقیقاً بر چیزی متمرکز است که آن را جهشی بیش از حد مطمئن از «امکان‌پذیری فناورانه» به «ناگزیری اقتصادی» می‌نامد. او می‌نویسد در حالی که پیش‌بین‌ها معمولاً حتی در پیش‌بینی رشد حقوق و دستمزدها فقط دو ماه جلوتر هم مشکل دارند، برخی مفسران اکنون مدعی‌اند بر اساس یک پست فرضی در Substack با شفافیتی غیرمعمول «مسیر آینده نابودی نیروی کار» را می‌بینند.

این شرکت پیش‌تر پویایی‌های مخارج سرمایه‌ای هوش مصنوعی در کوتاه‌مدت را تورم‌زا توصیف کرده بود، نه ضدتورمی. اما هسته این پاسخ در جای دیگری است: سرعت انتشار. سیتادل استدلال می‌کند روایت جابه‌جایی نیروی کار بر این فرض تکیه دارد که پذیرش هوش مصنوعی با سرعتی سرسام‌آور به‌صورت مرکب رشد خواهد کرد. فلایت می‌گوید:

«روایت حذف واسطه‌ها در آینده نزدیک بر سرعت انتشار تکیه دارد.»

پس داده‌ها چه می‌گویند؟ شرکت با استناد به «پیمایش جمعیت در زمان واقعی» فدرال رزرو سنت‌لوئیس اشاره می‌کند که اگرچه استفاده از هوش مصنوعی مولد در حال رشد است، داده‌های مربوط به دفعات استفاده داستانی سنجیده‌تر روایت می‌کنند. اگر هوش مصنوعی در آستانه جایگزینی بخش‌های وسیعی از نیروی کار بود، استفاده روزانه برای کار احتمالاً باید یک نقطه عطف تند نشان می‌داد. در عوض، داده‌ها نسبتاً باثبات به نظر می‌رسند.

این استراتژیست سیتادل بحث گسترده‌تر را یک خطای مقوله‌ای می‌داند: فناوری بازگشتی تضمین‌کننده پذیرش بازگشتی نیست. سامانه‌های هوش مصنوعی ممکن است خود را بهبود دهند، اما استقرار اقتصادی در تاریخ معمولاً از یک منحنی S پیروی می‌کند. پذیرش اولیه کند و پرهزینه است، سپس با بلوغ زیرساخت‌ها شتاب می‌گیرد و پیش از آن‌که با هزینه‌های ادغام، مقررات و بازده نزولی مواجه شود، در نهایت به سطحی ثابت می‌رسد.

سیتادل می‌گوید بازارها غالباً مرحله شتاب را تا بی‌نهایت برون‌یابی می‌کنند. تاریخ چیز دیگری نشان می‌دهد. تغییر سازمانی پرهزینه است، چارچوب‌های مقرراتی تکامل می‌یابند و دستاوردهای حاشیه‌ای با گذر زمان کوچک‌تر می‌شوند. کندتر شدن پذیرش نیز به نوبه خود احتمال جابه‌جایی ناگهانی را کاهش می‌دهد.

در یادداشت پاسخ فلایت به آزمایش چشم‌انداز Citrini آمده است: «بازارها اغلب مرحله شتاب را به‌صورت خطی برون‌یابی می‌کنند، اما تاریخ نشان می‌دهد سرعت پذیرش به حالت سکون می‌رسد، چون ادغام سازمانی پرهزینه است، مقررات پدیدار می‌شود و بازده‌های حاشیه‌ای نزولی در استقرار اقتصادی وجود دارد.»

محدودیت دیگری که در روایت‌های ویران‌شهری کمتر مطرح می‌شود، شدت نیاز به محاسبات (compute) است. آموزش و استنتاج به ظرفیت عظیم نیمه‌رساناها، مراکز داده و انرژی نیاز دارد. خودکارسازی کامل کارهای یقه‌سفید به سطحی از توان محاسباتی در چندین مرتبه بزرگی فراتر از استفاده کنونی نیاز خواهد داشت. اگر تقاضا برای توان محاسباتی جهش کند، هزینه حاشیه‌ای آن بالا می‌رود. اگر آن هزینه از هزینه حاشیه‌ای نیروی کار انسانی برای برخی وظایف بیشتر شود، جایگزینی متوقف می‌شود. جاذبه اقتصادی دوباره خود را تحمیل می‌کند.

فلایت همچنین به حسابداری کلان در مرکز تز Citrini می‌پردازد. خودکارسازی مبتنی بر هوش مصنوعی در بنیاد خود یک شوک بهره‌وری است. شوک‌های بهره‌وری شوک‌های مثبت عرضه‌اند: هزینه‌های حاشیه‌ای را پایین می‌آورند و تولید بالقوه را گسترش می‌دهند. از نظر تاریخی — از نیروی بخار تا رایانش — چنین تغییراتی در گذر زمان درآمدهای واقعی را افزایش داده‌اند.

استدلال مقابل می‌گوید هوش مصنوعی متفاوت است، چون مستقیماً درآمد نیروی کار را جابه‌جا می‌کند و بنابراین تقاضا را سرکوب می‌کند. سیتادل با یک همانی درآمد ملی پاسخ می‌دهد: اگر تولید بالا برود و GDP واقعی افزایش یابد، باید یکی از مؤلفه‌های تقاضا — مصرف، سرمایه‌گذاری، مخارج دولت یا خالص صادرات — نیز در حال افزایش باشد. سناریویی که در آن بهره‌وری اوج می‌گیرد اما تقاضای کل فرو می‌ریزد و هم‌زمان تولید اندازه‌گیری‌شده افزایش می‌یابد، با منطق حسابداری سازگار نیست.

تشکیل کسب‌وکارهای جدید هم به این بحث رنگ‌وبو می‌دهد. داده‌های اداره سرشماری آمریکا نشان‌دهنده گسترش سریع درخواست‌های ثبت کسب‌وکار جدید است. درآمد سرمایه ممکن است میل نهایی به مصرف کمتری نسبت به درآمد دستمزدی داشته باشد، اما در یک سیاه‌چاله ناپدید نمی‌شود. سود می‌تواند دوباره سرمایه‌گذاری شود، توزیع شود، مالیات داده شود یا خرج شود.

در قلب پرسش جابه‌جایی، «کشش جانشینی» قرار دارد — میزان سهولت جایگزینی نیروی کار با سرمایه توسط شرکت‌ها. اگر این کشش بسیار بالا باشد، سهم نیروی کار از درآمد می‌تواند کوچک شود. با این حال حتی در آن صورت، کشورهای دموکراتیک احتمالاً از طریق اقدامات مالی و مقرراتی خود را تنظیم خواهند کرد. افزون بر این، سیتادل می‌گوید رصد فعلی بازار کار بهبود در شاخص‌های پیش‌نگر را نشان می‌دهد و ساخت مراکز داده هوش مصنوعی به استخدام در بخش ساخت‌وساز کمک می‌کند.

فلایت می‌نویسد:

«تا امروز شواهد اندکی از اختلال ناشی از هوش مصنوعی در داده‌های بازار کار وجود دارد. در واقع، مؤلفه‌های پیش‌نگرِ رصد بازار کار ما بهبود یافته و به نظر می‌رسد ساخت مراکز داده هوش مصنوعی موجب افزایش استخدام در ساخت‌وساز شده است.»

فلایت استدلال می‌کند اقتصاد از بی‌شمار وظیفه تشکیل شده است — فیزیکی، رابطه‌ای، مقرراتی و نظارتی — که خودکارسازی‌شان پرهزینه یا دشوار است. حتی خودکارسازی شناختی هم با محدودیت‌های هماهنگی و مسئولیت حقوقی روبه‌روست. بنابراین به گفته او محتمل‌تر است که هوش مصنوعی در بسیاری حوزه‌ها مکمل نیروی کار باشد، نه نابودکننده آن.

برای تأکید بر نکته‌اش، فلایت به مقاله ۱۹۳۰ جان مینارد کینز اشاره می‌کند که هفته کاری ۱۵ ساعته را برای قرن بیست‌ویکم پیش‌بینی کرده بود. بهره‌وری واقعاً جهش کرد. اما جوامع به جای خروج گسترده از کار، بیشتر مصرف کردند. ترجیحات تغییر کرد، صنایع جدید شکل گرفت و خواسته‌های انسانی کشسان از آب درآمد.

در پایان، سیتادل برای محقق شدن سناریوی ویران‌شهری معیار بسیار بالایی تعیین می‌کند. این سناریو مستلزم پذیرش سریع، جانشینی تقریباً کامل نیروی کار، نبود واکنش مالی، جذب محدود سرمایه‌گذاری و مقیاس‌پذیری نامحدود توان محاسباتی است — آن هم هم‌زمان. طی یک قرن گذشته، موج‌های فناورانه نه نیروی کار را حذف کرده‌اند و نه رشد افسارگسیخته ایجاد کرده‌اند؛ بلکه عمدتاً رشد بلندمدت را نزدیک به روند ۲٪ حفظ کرده‌اند.

برای سیتادل سکیوریتیز، مناظره درباره هوش مصنوعی درباره خیال‌پردازی‌های نمایی نیست. درباره کشش‌های جانشینی، واکنش نهادی و ظرفیت پایدار تقاضای انسانی برای بازآفرینی خود است.

پرسش‌های متداول 🤖

• سیتادل سکیوریتیز در پاسخ خود چه استدلالی مطرح کرد؟
  این شرکت معتقد است داده‌های فعلی بازار کار و روندهای پذیرش هوش مصنوعی از جابه‌جایی گسترده و قریب‌الوقوع کارکنان یقه‌سفید حمایت نمی‌کند.
• سیتادل سکیوریتیز چیست؟
  این شرکت یکی از بزرگ‌ترین بازارسازان جهانی است که در بازارهای سهام، اختیار معامله و درآمد ثابت نقدشوندگی فراهم می‌کند.
• آیا سیتادل معتقد است هوش مصنوعی ضدتورمی است یا تورم‌زا؟
  این شرکت گفته است پویایی‌های مخارج سرمایه‌ای هوش مصنوعی در کوتاه‌مدت بیشتر تورم‌زا به نظر می‌رسد تا انقباضی.
• کشش جانشینی در بحث هوش مصنوعی چیست؟
  منظور این است که شرکت‌ها تا چه حد می‌توانند نیروی کار انسانی را با سرمایه هوش مصنوعی بدون افزایش قابل‌توجه هزینه‌ها جایگزین کنند.