بیمه بیت‌کوین برای محموله‌های خلیج فارس: ایران «هورموز سیف» را راه‌اندازی کرد و مدعی درآمد ۱۰ میلیارد دلاری شد

فارس نیوز گزارش می‌دهد ایران «هرمز سیف» را راه‌اندازی کرده است؛ پلتفرم بیمه دریایی مبتنی بر بیت‌کوین برای کشتیرانی در تنگه هرمز

این داستان از عصر یکشنبه پس از ساعت ۴ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا در شبکه‌های اجتماعی شروع به وایرال شدن کرد؛ کاربران با اشتراک‌گذاری اسکرین‌شات‌هایی از صفحه فرود این پلتفرم در hormuzsafe.ir آن را منتشر کردند. خبرگزاری فارس، یک رسانه دولتی ایران وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، گزارش اولیه را در ۱۶ مه ۲۰۲۶ منتشر کرد و به سندی که گفته می‌شود از وزارت اقتصاد به دست آمده استناد کرد.

به گزارش فارس، وزارتخانه از اوایل اردیبهشت—ماه تقویم فارسی که از اواخر آوریل ۲۰۲۶ آغاز شد—در حال پیگیری این طرح بیمه بوده است. گفته می‌شود این پلتفرم بیمه‌نامه‌های سریع و از نظر رمزنگاری قابل‌راستی‌آزمایی برای محموله‌های دریاییِ عبوری از خلیج فارس، تنگه هرمز و آبراه‌های پیرامونی صادر می‌کند.

گفته می‌شود پرداخت‌ها با بیت‌کوین تسویه می‌شوند. فارس می‌گوید از لحظه تأیید در بلاکچین، محموله تحت پوشش قرار می‌گیرد و رسید دیجیتال امضاشده به مالک ارائه می‌شود. این رسانه این ابتکار را به‌عنوان ابزاری حاکمیتی برای ایران جهت اعمال کنترل مالی بر یکی از حیاتی‌ترین گلوگاه‌های حمل‌ونقل نفت جهان تصویر می‌کند.

تنگه هرمز حدود ۲۰٪ از تجارت جهانی نفت را جابه‌جا می‌کند. ایران در دوره‌های افزایش تنش‌های منطقه‌ای به‌طور دوره‌ای تهدید کرده است آن را ببندد، و اگر پلتفرم «هرمز سیف» به مرحله اجرا برسد، می‌تواند به تهران سازوکاری مالی بدهد تا به‌جای مسدود کردن مسیر، از عبور و مرور کسب درآمد کند.

رقم درآمدی که فارس ذکر کرده بیش از ۱۰ میلیارد دلار است. در مقاله اولیه هیچ جزئیاتی درباره نحوه محاسبه این عدد ارائه نشده است. این پلتفرم کاملاً جدید است و مشخصات کامل فنی و حقوقی آن به‌صورت عمومی منتشر نشده است.

کارشناسان رعایت مقررات در غرب و هشدارهای دولت آمریکا مدت‌هاست اعلام کرده‌اند که پرداخت به نهادهای ایرانی، از جمله پلتفرم‌های مالی تحت حمایت دولت، ممکن است ذیل مقررات اداره کنترل دارایی‌های خارجی (OFAC) موجب نقض تحریم‌ها شود. گفته می‌شود اپراتورهایی که استفاده از این پلتفرم را مدنظر دارند، پیش از هرگونه اقدام باید با مشاوران حقوقی و تحریمی مشورت کنند.

وب‌سایت این پلتفرم در زمان تهیه این گزارش یک صفحه «به‌زودی» یا صفحه فرود را نشان می‌دهد. با توجه به تازگی اعلام این ابتکار، جزئیات احتمالاً به‌سرعت تغییر خواهد کرد. برخی از نظرات خوانندگان فارس تردید داشتند که آیا درآمد این پلتفرم به ایرانیان عادی می‌رسد یا تحت کنترل دولت باقی می‌ماند.

جدا از هر تحلیل ژئوپولیتیکی، متخصصان امنیت سایبری اشاره کرده‌اند که کلاهبرداری‌های رمزارزیِ قبلی با جعل هویت مقام‌های دولتی ایران، ظاهراً از اپراتورهای کشتی «هزینه عبور امن» جمع‌آوری کرده‌اند. «هرمز سیف» به نظر می‌رسد ابتکاری متفاوت و مورد تأیید دولت باشد، اما کلاهبرداری‌های «عبور امن» مبتنی بر رمزارز از آغاز جنگ افزایش یافته‌اند.

ایران در سال‌های اخیر به‌طور فزاینده‌ای به ابزارهای رمزارزی و بلاکچینی رو آورده است تا تجارت فرامرزی را بیرون از نظام مالی سنتیِ مبتنی بر دلار انجام دهد. بیت‌کوین به‌طور خاص در رسانه‌های دولتی ایران به‌عنوان سازوکاری برای دور زدن محدودیت‌های مرتبط با تحریم‌ها بر تراکنش‌های دلاری مطرح شده است.

کردستان۲۴ و ایران اینترنشنال از جمله رسانه‌های بین‌المللی دیگری بودند که گزارش فارس را بازنشر کردند و شروع به انتشار آن کردند. هر رسانه به گزارش اصلی فارس استناد کرد؛ گزارشی که به قلم فاطمه صادقی نوشته شده و زمان آن ۲۰:۴۴ به وقت تهران در ۱۶ مه ۲۰۲۶ ثبت شده است. گزارش‌هایی درباره استفاده از بیت‌کوین، استیبل‌کوین‌ها و یوان چین برای عبور امن از هرمز از اوایل آوریل شروع به انتشار کردند.

چارچوب‌بندی ژئوپولیتیکی در مقاله فارس قابل توجه است. این مطلب نشان می‌دهد که راه‌اندازی پلتفرم در رسانه‌های دولتی ایران به‌عنوان پاسخی به فشارهای منطقه‌ایِ جاری مطرح می‌شود.

اینکه «هرمز سیف» به یک بازار بیمه عملیاتی تبدیل شود یا صرفاً در حد اعلامیه/شایعه در رسانه‌های دولتی باقی بماند، هنوز روشن نیست. آنچه این گزارش نشان داده این است که دولت ایران به‌طور علنی بیت‌کوین را به‌عنوان ابزاری برای اعمال کنترل حاکمیتی بر بخشی حیاتی از زیرساخت دریایی جهانی معرفی می‌کند.