Waarom BIP-110 mislukte: een gebrekkig ontwerp van de soft fork of ‘miner capture’?

Een breuk in de soevereiniteit van nodes

In de nasleep van de inmiddels mislukte poging om niet-financiële gegevens op de Bitcoin-blockchain te beperken, hebben prominente stemmen uit het ecosysteem, waaronder „Bitcoin Mechanic“, voorstander van BIP-110, verklaard dat het protocol te maken heeft gehad met een onomkeerbare „protocol capture“ door gecentraliseerde miningkartels.

De nasleep volgt op de activeringsdeadline van 8 augustus voor BIP-110, die amper 2,5% ondersteuning in hash-kracht opleverde. Nodes die BIP-110 afdwongen, splitsten zich automatisch af van het hoofdnetwerk bij blokhoogte 961632, wat een korte kettingsplitsing veroorzaakte die de minderheidsketen onmiddellijk tot stilstand bracht.

In een recente uitgebreide post op X zei Bitcoin Mechanic – die op persoonlijke titel schreef, los van zijn banden met OCEAN Mining – dat deze gebeurtenis zijn vertrouwen in het bestuursmodel van Bitcoin en de soevereiniteit op knooppuntniveau heeft geschokt. Jarenlang was een centraal uitgangspunt van de Bitcoin-filosofie dat gedecentraliseerde volledige nodes, beheerd door individuele gebruikers, de uiteindelijke zeggenschap hebben over de consensusregels van het netwerk en zo als tegenwicht dienen tegen machtsmisbruik door miners.

Volgens Bitcoin Mechanic bewijst de afwijzing van BIP-110 door grote poolbeheerders echter dat deze dynamiek niet langer bestaat.

"Dit heeft een lang gekoesterde overtuiging aan diggelen geslagen, namelijk dat de antifragiliteit en de harde monetaire eigenschappen van Bitcoin zouden blijven bestaan dankzij het gedecentraliseerde netwerk van nodes die werden beheerd door mensen die Bitcoin begrepen en zouden vechten om het te behouden," schreef hij. "Proof-of-work is volkomen zinloos als de criteria voor wat geldigheid inhoudt, worden bepaald door degenen die het werk doen."

Hij beschuldigde grote miningpoolbeheerders ervan te fungeren als een „klein kartel“ dat achter gesloten deuren opereert om bedrijfsbelangen te beschermen, waardoor de publieke opinie van de gemeenschap in feite terzijde wordt geschoven. Hij waarschuwde dat de voortdurende „dollarisering“ van het ecosysteem Bitcoin verder zal verwijderen van zijn oorspronkelijke doel en het zal veranderen in een gecentraliseerd instrument voor afstemming tussen bedrijven en de staat.

Vastgelopen ketens en de dreigende algoritmeverandering

De technische gevolgen van de mislukte soft fork worden nu al zichtbaar. Omdat nodes die software draaien die is gebouwd om BIP-110 af te dwingen – zoals aangepaste versies van Bitcoin Knots – weigeren blokken van de hoofdketen te accepteren die in strijd zijn met de nieuwe regels voor het filteren van gegevens, zijn die nodes nu functioneel geïsoleerd van het live Bitcoin-netwerk.

Aangezien de minderheidsketen minder dan 3% van de totale wereldwijde hash-kracht bezit, is de blokproductie op de BIP-110-keten ingestort.

"Mijn hele Bitcoin-stack ziet de toestand van het netwerk… simpelweg vastzitten op blok 961.633," merkte hij op, waarbij hij schatte dat het bij de huidige hash-snelheden meer dan 32 uur per blok zou duren om blokken te produceren volgens het oude proof-of-work (PoW)-algoritme.

Geconfronteerd met een keten die vastzit door moeilijkheidsaanpassingen – een situatie die jaren zou kunnen duren om op natuurlijke wijze op te lossen – overwegen sommige BIP-110-voorstanders nu een drastische technische maatregel: het wijzigen van het onderliggende PoW-algoritme van Bitcoin om de huidige ASIC-miners hun macht te ontnemen.

Bitcoin Mechanic verklaarde dat hij een hard fork naar een nieuw PoW-algoritme volledig ondersteunt, met het argument dat dit de enige logische verdedigingsmaatregel is wanneer de fysieke miningcapaciteit te gecentraliseerd raakt. Hij gaf aan dat hij van plan is zijn node gepauzeerd te houden totdat een aanstaande update van Bitcoin Knots een nieuw algoritme implementeert waarmee de blokproductie kan worden hersteld.

Hij toonde echter geen interesse in het voeren van een merkoorlog over de naam „Bitcoin“.

„Ik heb geen behoefte om deze nieuwe keten ‚Bitcoin‘ te noemen — Bitcoin is een schoolvoorbeeld van protocolkaping en in plaats van ten onder te gaan, wordt het een instrument voor de meest ziekelijke doeleinden“, concludeerde hij. „Ik kan me niets kwaadaardigers voorstellen dan een gecentraliseerde Bitcoin.“

Stemmen uit de sector reageren: governance of gebrekkig ontwerp?

Terwijl voorstanders zoals Bitcoin Mechanic het mislukken van BIP-110 zien als bewijs van ‘miner capture’, stellen andere figuren uit de sector dat de uitkomst simpelweg aantoont dat de ingebouwde verdedigingsmechanismen van Bitcoin werken zoals bedoeld.

Leo Fan, oprichter en CEO van Cysic, een aanbieder van zero-knowledge-infrastructuur, verwierp het verhaal dat één enkele groep de netwerkregels dicteert. Hij beschouwde de aanpassing van de moeilijkheidsgraad en de geringe steun als structurele realiteiten in plaats van regelrechte ondermijning.

"De moeilijkheidsregels van Bitcoin beschermen de gevestigde keten tegen forks met een lage hash-kracht. Minderheidsketens blijven mogelijk, maar ze moeten voldoende hash-kracht veiligstellen, of zichzelf openlijk herontwerpen als afzonderlijke netwerken," legde Fan uit.

Wat betreft de machtsverhoudingen benadrukte Fan dat de autoriteit verspreid blijft over meerdere facetten van het ecosysteem: „Knooppunten kiezen welke regels ze handhaven, miners bepalen of een keten blokken blijft produceren, en beurzen en gebruikers bepalen welke keten de liquiditeit en de Bitcoin-identiteit behoudt.“

Fan noemde het ontwerp voor verplichte activering van het voorstel als de belangrijkste tekortkoming. Met een signaalpercentage dat rond de 2,5% schommelde, zorgde het afdwingen van verplichte handhaving gegarandeerd voor een splitsing en een onmiddellijke stilstand van de keten. "Activeringsdrempels moeten consensus bevestigen, niet creëren", vertelde Fan aan Bitcoin.com News. "Steun van minder dan tien procent zou moeten leiden tot intrekking of herontwerp, niet tot automatische handhaving… Het echte probleem was dat grote pools en hun miners niet overtuigd waren. Hun gebrek aan signalen was het oordeel, niet de hoofdoorzaak.”

De anonieme eigenaar van 1win sloot zich hierbij aan en stelde dat de vastgelopen BIP-110-keten eerder een bewijs is van de veerkracht van het protocol dan van een systeemfout.

"BIP-110 is niet mislukt vanwege één enkele speler of een debat op sociale media. Het is mislukt omdat het nooit het niveau van consensus heeft bereikt dat nodig is om Bitcoin te veranderen," verklaarde de eigenaar van 1win. "Mijnwerkers gaven slechts 2,53% signaal, terwijl de activeringsdrempel 55% bedroeg. Dat cijfer alleen al toont aan dat het voorstel nooit echt voet aan de grond heeft gekregen in het ecosysteem.”

In reactie op de kritiek rond de moeilijkheidsaanpassing wierp de eigenaar tegen dat het mechanisme is ontworpen om te voorkomen dat minderheidsfracties het netwerk gemakkelijk kunnen opsplitsen zonder substantiële steun van de markt:

"Toen de BIP-110-keten zich eenmaal afsplitste, nam deze de volledige mining-moeilijkheidsgraad van Bitcoin over, maar trok slechts een minuscuul deel van de hashpower van het netwerk aan. Die discrepantie zorgde ervoor dat het vastliep… Bitcoin maakt controversiële forks opzettelijk economisch duur, tenzij ze worden ondersteund door aanzienlijke hashpower en brede coördinatie."

Vanuit governance-oogpunt merkte de eigenaar van 1win op dat deze episode aantoont dat technische voorstellen een holistische afstemming vereisen tussen miners, node-operators, beurzen, bewaarders en economische gebruikers voordat activeringsmechanismen in werking treden.

"Het echte probleem was dat de grootste miningpools, waaronder Foundry, AntPool, ViaBTC en F2Pool, het voorstel nooit hebben gesteund,” concludeerde de eigenaar van 1win. “Het bestuursmodel van Bitcoin beloont geduldige coördinatie… In dit geval werkte Bitcoin precies zoals het bedoeld was — traag, conservatief en bestand tegen eenzijdige veranderingen.”

Terwijl de hoofdketen van Bitcoin ononderbroken doorgaat, benadrukt het vertrek van uitgesproken hardliners naar een gloednieuwe PoW-keten een steeds dieper wordende ideologische kloof binnen het ecosysteem — een kloof waarin institutionele schaalbaarheid en neutraliteit van miners tegenover radicale knooppuntsoevereiniteit staan.