Elon Musk zegt dat een universeel hoog inkomen het eigendom van AI door de overheid zou kunnen vervangen

Musk roept het ministerie van Financiën op om rechtstreeks geld over te maken nu AI de Amerikaanse economie hervormt

Musk bracht dit standpunt op 20 juni 2026 naar voren op X, in reactie op opmerkingen van vicepresident JD Vance in de podcast *The Diary of a CEO*. Vance had gezegd dat de regering-Trump openstaat voor het nemen van aandelenbelangen in grote AI-bedrijven, waarbij hij deze aanpak vergeleek met een staatsinvesteringsfonds.

"Het is beter om het geld gewoon rechtstreeks vanuit de Schatkist naar de mensen te sturen", schreef Musk. Hij stelde dat er geen inflatie zal ontstaan zolang de toename van goederen en diensten sneller gaat dan de groei van de geldhoeveelheid, een situatie die volgens hem door AI en robotica zal worden veroorzaakt. "Ik voorspel zelfs dat we wanhopig tegen deflatie zullen moeten vechten", voegde hij eraan toe.

Een standpunt dat al langer wordt ingenomen

Musk bracht het idee van een gegarandeerd inkomen voor het eerst ter sprake tijdens de World Government Summit in Dubai in februari 2017, waarbij hij de aanwezigen vertelde dat automatisering een of andere vorm van universeel basisinkomen zou afdwingen. Tegen december 2023 was zijn taal verschoven naar wat hij ‘universeel hoog inkomen’ noemde, waarbij hij betoogde dat door AI aangestuurde overvloed de schaarste op de meeste levensgebieden zou wegnemen.

In een interview met Nikhil Kamath dat eind 2025 werd gepubliceerd, zei Musk dat AI en robotica, met name Tesla’s humanoïde robot Optimus, de belangrijkste weg vormen om de Amerikaanse schuldencrisis aan te pakken. Hij voorspelde dat de productie van goederen en diensten binnen drie jaar de inflatie zou overtreffen.

Waar Musk afwijkt van Washington

De opmerkingen van Vance weerspiegelen een standpunt dat gedeeltelijk wordt gedeeld door de regering-Trump en senator Bernie Sanders, die begin juni de American AI Sovereign Wealth Fund Act indiende. Het wetsvoorstel van Sanders voorziet in een eenmalige overdrachtsbelasting van 50% op aandelen van grote AI-bedrijven en zou een fonds oprichten dat 50% van de stemgerechtigde aandelen in die bedrijven in bezit heeft, beheerd door een onafhankelijke commissie.

Trump heeft met Sam Altman van OpenAI gesproken over aandelenbelangen en merkte op dat zijn economische opvattingen en die van Sanders op dit punt niet ver uit elkaar liggen. De regering heeft de omzetting van subsidies uit de CHIPS Act in een aandelenbelang van ongeveer 10% in Intel als precedent aangehaald.

Musk verwerpt dat model. Hij is er voorstander van om AI-bedrijven, waaronder zijn eigen xAI, volledig privé te houden, terwijl hun winsten worden belast en de opbrengsten worden uitgekeerd als directe betalingen. Hij stelt dat dit de prikkels voor oprichters in stand houdt en voorkomt dat bedrijfsbeslissingen worden gepolitiseerd.

De achtergrond van de triljonair

De verklaring van Musk kwam enkele dagen nadat de beursgang (IPO) van SpaceX, met een prijs van 135 dollar per aandeel, zijn vermogen boven de 1 biljoen dollar had gedreven. Zijn belang van ongeveer 38% tot 40% in SpaceX, in combinatie met zijn aandelen in Tesla, maakte hem volgens verschillende vermogensvolgers de eerste persoon die de status van triljonair bereikte.

De timing heeft tot kritiek geleid. Critici, waaronder de belangenorganisatie Oxfam, noemen deze mijlpaal een teken van extreme ongelijkheid en pleiten voor vermogensbelasting. Voorstanders werpen tegen dat het grootste deel van Musks vermogen bestaat uit niet-gerealiseerde aandelenwaarde, gekoppeld aan bedrijven die de kosten van elektrische voertuigen, satellietinternet en ruimtelanceringen hebben verlaagd.

Wat nu?

Economen blijven verdeeld over de deflatiethese van Musk. Centrale banken streven doorgaans naar een milde inflatie van rond de 2%, mede omdat deflatie de reële schuldenlast kan verhogen en consumentenuitgaven kan vertragen. Critici wijzen ook op de technische, energetische en regelgevende hindernissen waarmee humanoïde robots op de door Musk beschreven schaal te maken krijgen.

David Autor en andere arbeidseconomen hebben betoogd dat automatisering historisch gezien nieuwe categorieën werk creëert, zelfs als het oude vervangt – een patroon dat Musks voorspelling dat werk optioneel wordt, zou kunnen bemoeilijken.

Voorlopig bevindt het debat zich op een kruispunt tussen twee beleidsrichtingen: publieke aandelenbelangen in AI-bedrijven, zoals voorgesteld door Trump, Vance en Sanders, of particulier eigendom in combinatie met directe geldtransfers, zoals voorgesteld door Musk. Welke weg Washington inslaat, hangt af van hoe snel AI en robotica zich vertalen in meetbare output, en of deflatie of inflatie daadwerkelijk het eerst de kop opsteekt.