BIP-110 drijft Bitcoin naar de deadline voor de fork in augustus, terwijl er slechts 5 EH/s aan signalen zijn

Wat BIP-110 daadwerkelijk doet

BIP-110, geschreven door Dathon Ohm en officieel getiteld de „Reduced Data Temporary Soft Fork”, stelt een beperking van één jaar op consensusniveau voor op het inbedden van willekeurige gegevens in Bitcoin-transacties. De regels zouden gericht zijn op de meest gangbare methoden die worden gebruikt voor Ordinals-inscripties, grote OP_RETURN-payloads, BRC-20-tokens en bepaalde Taproot-constructies die zijn aangepast voor gegevensopslag.

Het voorstel is opgesteld als een fork, zij het een soft fork, wat betekent dat de nieuwe regels strenger zijn dan de bestaande, maar achterwaarts compatibel blijven. Standaard geldtransacties met behulp van P2PKH-, P2WPKH- of Taproot-key-path-uitgaven blijven volledig geldig. Na 52.416 blokken (ongeveer een jaar) vervallen de regels automatisch, zonder dat er nog handhaving plaatsvindt.

Voorstanders zeggen dat het een reëel probleem aanpakt: gegevensopslag die concurreert met betalingen drijft de kosten op, verhoogt de exploitatiekosten van nodes en verlegt de stimuleringsstructuur van Bitcoin weg van zijn monetaire doel.

De cijfers die het risico bepalen

De activeringsparameters zijn agressief. BIP-110 maakt gebruik van een aangepaste BIP9-implementatie waarbij slechts 55% van de miners hoeft te signaleren (1.109 van de 2.016 blokken per heroriëntatieperiode) in plaats van de traditionele drempel van 95%. Als die drempel niet op natuurlijke wijze wordt gehaald, zal een verplicht signaalvenster dat begint rond blok 961.632 (naar verwachting 7 augustus 2026) elk blok afwijzen dat bit 4 niet signaleert.

Eind juni 2026 bedraagt de signaalactiviteit van miners 0,31% van de totale hashrate, ongeveer 5 EH/s van een totaal netwerkvermogen van bijna 940 EH/s. Meer recent, in de afgelopen dag, geeft de website bip110.org/monitor een signaal van 0,00%aan. Ocean Pool heeft het merendeel van de signaalblokken geproduceerd sinds het eerste in maart 2026 verscheen. De acceptatie van knooppunten voor BIP-110-compatibele software (voornamelijk varianten van Bitcoin Knots) varieert van naar schatting 2% tot 8% van de luisterende knooppunten, hoewel sommige cijfers omstreden zijn.

Hoe een splitsing ontstaat

De ‘heaviest-chain’-regel van Bitcoin maakt dit gevaarlijk. Als handhavende nodes en meewerkende miners blokken gaan afwijzen die niet-conforme transacties bevatten, en die blokken een geldig proof-of-work volgens de oude regels bevatten, ontstaan er twee concurrerende ketens. Handhavende nodes bouwen de ene keten op. Oude nodes volgen de andere.

Een scenario waarin een minderheid de regels handhaaft, zou waarschijnlijk leiden tot een langzamere BIP-110-keten met een lagere hashrate, naarmate de moeilijkheidsgraad naar beneden wordt bijgesteld. Die keten zou kunnen overleven of verdwijnen, afhankelijk van de vraag of beurzen, wallets en gebruikers er economische waarde aan toekennen. De verstoring zelf, inclusief stilgelegde stortingen bij beurzen, het risico op replay-aanvallen en verwarring over de infrastructuur, zou plaatsvinden ongeacht welke keten uiteindelijk de overhand krijgt.

Critici: ‘Dit is niet de juiste manier’

Adam Back, de cypherpunk en medeoprichter van Blockstream, was op X heel duidelijk en verklaarde: „Het werkt echt niet, het verpest van alles, er is geen consensus over de technologie of het ecosysteem. Elk van deze punten is fataal. Dit heeft ze alle vier. We hebben allemaal een hekel aan spam. Maar dit is niet de juiste manier. Jullie gaan jezelf schade berokkenen.”

Jameson Lopp publiceerde een gedetailleerde analyse waarin hij BIP-110 „roekeloos“ en „gedoemd te mislukken“ noemde. Zijn kritiek heeft betrekking op het risico op een split, potentieel onbestedbare UTXO’s in zeldzame Taproot-randgevallen, de ondoeltreffendheid van het voorstel om gegevensopslag op de lange termijn daadwerkelijk te stoppen (inbedding kan op andere manieren worden gedaan), en de compatibiliteitslast die het oplegt aan wallets, Miniscript-tools en vooraf ondertekende transacties.

"De activering van BIP-110 is afhankelijk van een lage drempel van 55% aan signalen van miners voor een User-Activated Soft Fork (UASF)," legt Lopp uit in zijn blogpost. "Dit vergroot de kans op een 'ketensplitsing' aanzienlijk, waarbij twee concurrerende ketens strijden om 'de echte Bitcoin' te zijn. Tijdens een ketensplitsing moet je verwachten dat het hele ecosysteem tot stilstand komt als gevolg van onzekerheid over welke fork zal winnen en de daaruit voortvloeiende risico’s op dubbele uitgaven."

Jimmy Song kreeg op X zware kritiek nadat hij weigerde een standpunt in te nemen, waarbij hij schreef dat hij onvoldoende kennis had van de gevolgen. "Ik ben niet 'voor' of 'tegen' BIP110. De reden hiervoor is dat ik niet genoeg van het systeem afweet om de gevolgen van beide wegen te kunnen inschatten. We zullen iets meer weten zodra de softfork op de een of andere manier is afgerond, maar op dit moment heb ik geen idee hoe het allemaal zal uitpakken," legde Song uit.

Voorstanders van BIP-110 interpreteerden zijn neutraliteit als een poging om volgers te werven en niets te doen. Hoewel voorzichtigheid prijzenswaardig is, leidt het tot totale passiviteit als je het tot dit uiterste doorvoert, legde de voorstander van BIP-110, bijgenaamd de Softfork Mechanic, uit. „Ik respecteer de bescheidenheid natuurlijk, maar dit gaat verder dan dat en leidt tot verlamming. Bitcoin is niet geheel statisch," schreef de Softfork Mechanic aan Song.

Het X-account voegde hieraan toe:

"Segwit en Taproot waren enorme veranderingen met enkele verschrikkelijke gevolgen. BIP-110 is een uiterst kleine veiligheidsmaatregel die op dat laatste is geplaatst en het is gemakkelijk te concluderen dat het zowel noodzakelijk is, gezien de schade die Taproot in de praktijk heeft aangericht, als dat het uiterst onwaarschijnlijk is dat het zelf verdere onvoorziene gevolgen zal hebben."

Ook Back van Blockstream reageerde op het bericht van Song. „Er is geen technische consensus”, benadrukte Back.

Voorstanders vechten terug

Voorstanders stellen ook dat miners hun blokbeloningen niet zullen opofferen ten gunste van spamvergoedingen zodra de keuze reëel wordt, waardoor het risico op een langdurige splitsing wordt beperkt. Anderen beroepen zich op BIP148, de UASF uit 2017 die hielp bij het afdwingen van de activering van Segwit, als precedent dat door gebruikers uitgeoefende druk werkt ondanks weerstand van miners.

Matteo Pellegrini richtte zich onlangs tot een groot publiek op Club Orange, een sociaal netwerk dat uitsluitend aan bitcoin is gewijd, door berichten te sturen naar ongeveer 17.000 mensen en hen te vragen "mij terug te sturen als ze BIP110 steunen." Met een dagelijks actief gebruikersbestand van ongeveer 500 zei Pellegrini dat hij al meer dan 100 positieve reacties had ontvangen. Pellegrini concludeert dat als dit niveau van betrokkenheid een afspiegeling is van het bredere netwerk van “node runners”, we mogen “verwachten dat 20-25% van de nodes BIP110 zal ondersteunen”.

Wat nu?

BIP-110 vervalt automatisch als het in werking treedt en er geen vervolgvoorstel is dat de looptijd verlengt. Of het nu wordt aangenomen of verworpen, het voorstel heeft de spanningen binnen het Bitcoin-bestuur al aan het licht gebracht: node-beheerders versus miners, spambescherming versus gegevensvrijheid, de urgentie van UASF versus de noodzaak van brede consensus.

Het verplichte blokvenster begint over ongeveer zes weken. Dat is genoeg tijd om de signalen drastisch te laten verschuiven of om het ecosysteem resoluut de andere kant op te laten gaan.