Nam Phi tiến hành đưa tiền điện tử vào diện kiểm soát dòng vốn

Khép lại khoảng trống pháp lý

Bộ trưởng Tài chính Nam Phi Enoch Godongwana đã phát tín hiệu chấm dứt dứt khoát khoảng trống pháp lý xoay quanh tài sản số, tiết lộ kế hoạch của Bộ Ngân khố Quốc gia sẽ công bố dự thảo quy định nhằm đưa tiền mã hóa vào cơ chế quản lý dòng vốn của quốc gia.

Động thái này, được nêu chi tiết trong bài phát biểu ngân sách ngày 25/2, nhằm tích hợp tài sản tiền mã hóa vào khuôn khổ dịch chuyển vốn xuyên biên giới. Theo Godongwana, các quy định mới theo Đạo luật Tiền tệ và Ngoại hối sẽ bổ trợ cho các biện pháp hiện có về chống rửa tiền và phòng chống gian lận.

Thông báo của Bộ trưởng nối tiếp giai đoạn bất định pháp lý do một phán quyết mang tính bước ngoặt của Tòa Thượng thẩm Pretoria vào tháng 5/2025. Trong vụ Standard Bank kiện SARB, Thẩm phán Mandlenkosi Motha phán quyết rằng các quy định kiểm soát ngoại hối năm 1961 của Nam Phi không áp dụng đối với tiền mã hóa, vốn đã tồn tại hơn 15 năm. Phán quyết này trên thực tế miễn tiền mã hóa khỏi các hạn chế về vốn cho đến khi có luật mới được soạn thảo.

Trong phán quyết của mình, Motha chỉ trích Ngân hàng Dự trữ Nam Phi (SARB) vì dựa vào các quy định lỗi thời để quản lý tài sản số và bác bỏ quan điểm cho rằng chúng đáp ứng định nghĩa pháp lý về tiền. Tuy nhiên, SARB sau đó đã kháng cáo quyết định này lên Tòa Phúc thẩm Tối cao, với phiên điều trần dự kiến vào năm 2026. Ngân hàng trung ương khẳng định các luật kiểm soát ngoại hối hiện hành là khuôn khổ phù hợp để điều tiết, và phán quyết của Tòa Thượng thẩm hiện vẫn đang bị đình chỉ chờ kết quả kháng cáo.

Trước nhận xét phê bình của Tòa Thượng thẩm rằng các cơ quan quản lý đã “ngủ quên” dù tiền mã hóa đã tồn tại 15 năm, Godongwana làm rõ rằng chính phủ sẽ không tìm kiếm các “miễn trừ” cho nhóm tài sản này. Thay vào đó, Ngân hàng Dự trữ Nam Phi (SARB) sẽ công bố một khuôn khổ toàn diện nêu rõ các tham số, trách nhiệm hành chính và yêu cầu báo cáo đối với tất cả các giao dịch tiền mã hóa xuyên biên giới.

Trong khi đó, kháng cáo của SARB đã vấp phải chỉ trích vì điều mà một số người gọi là “muốn vừa được đằng này vừa được đằng kia.” Trước đây, các quan chức SARB, bao gồm Thống đốc Lesetja Kganyago, đã do dự ngay cả khi dùng từ “tiền tệ”, thay vào đó предпочер thuật ngữ tài sản tiền mã hóa hoặc thậm chí là token mạng.

Hơn nữa, trong khi Cơ quan Thuế vụ Nam Phi (SARS) tìm cách đánh thuế lợi nhuận từ tiền mã hóa ở mức cao nhất có thể như thu nhập thông thường, thì Ngân hàng Dự trữ hiện lại đang đấu tranh để có quyền điều tiết nó theo cùng các quy tắc nghiêm ngặt áp dụng cho ngoại tệ hợp pháp.

FAQ ❓

• Kế hoạch mới của chính phủ Nam Phi đối với tiền mã hóa là gì? Bộ Ngân khố Quốc gia đang soạn thảo các quy định mới theo Đạo luật Tiền tệ và Ngoại hối để chính thức đưa tài sản tiền mã hóa vào cơ chế quản lý dòng vốn của quốc gia.
• Vì sao Ngân hàng Dự trữ Nam Phi (SARB) lại đưa ra các quy định này vào lúc này? Động thái này diễn ra sau phán quyết của Tòa Thượng thẩm năm 2025 tuyên bố các luật kiểm soát ngoại hối đã 60 năm tuổi không áp dụng cho tài sản số, tạo ra một khoảng trống pháp lý tạm thời.
• Khuôn khổ mới sẽ tác động thế nào đến các giao dịch tiền mã hóa xuyên biên giới? SARB sẽ công bố các yêu cầu hành chính và báo cáo cụ thể để bảo đảm mọi dịch chuyển tiền mã hóa quốc tế tuân thủ các tiêu chuẩn chống rửa tiền quốc gia.
• Tình trạng pháp lý hiện tại của kiểm soát ngoại hối đối với tiền mã hóa ở Nam Phi là gì? Mặc dù Tòa Thượng thẩm đã phán quyết chống lại các biện pháp kiểm soát hiện có, quyết định này hiện đang bị đình chỉ trong khi chờ SARB kháng cáo lên Tòa Phúc thẩm Tối cao vào năm 2026.