Chủ tịch Fed Bowman thông báo về đề xuất Basel III với thời gian nhận ý kiến đóng góp trong 90 ngày, trong khi Bitcoin đối mặt với hệ số rủi ro 1.250%.

Đề xuất Basel của Fed áp dụng hệ số rủi ro 1.250% cho Bitcoin — Các ngân hàng đối mặt với cú sốc vốn

Phó Chủ tịch Fed phụ trách giám sát Michelle Bowman đã tiết lộ về những quy định sắp tới trong bài phát biểu tại Viện Cato vào ngày 12/3, cho biết các nhà quản lý Mỹ sẽ sớm công bố đề xuất chi tiết về cách nước này sẽ triển khai khung vốn Basel III “cuối cùng” trên toàn cầu.

Trong phần chi tiết của đề xuất, có một quy định áp dụng hệ số rủi ro 1.250% cho Bitcoin — tương đương với việc gắn nhãn một tài sản là "cần xử lý bằng găng tay lò nướng".

"Trong vài tuần tới, chúng tôi sẽ đề xuất các quy tắc để triển khai giai đoạn cuối cùng của Basel III tại Hoa Kỳ," Bowman cho biết trong bài phát biểu.

Đề xuất này, dự kiến được công bố trong tuần từ ngày 17–21 tháng 3, đến từ Cục Dự trữ Liên bang (Federal Reserve) phối hợp với Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ (OCC) và Cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC). Sau khi được công bố, dự thảo quy định sẽ mở ra giai đoạn lấy ý kiến công khai tiêu chuẩn 90 ngày, cho phép các ngân hàng, công ty tiền điện tử và các nhóm chính sách có cơ hội "la hét một cách lịch sự" vào khoảng trống quy định.

Nguồn gốc của tranh cãi là khung quy định toàn cầu về tiền điện tử của Ủy ban Basel, được Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel hoàn thiện vào năm 2022. Khung quy định này chia tài sản kỹ thuật số thành các nhóm, và bitcoin nằm trong nhóm khắc nghiệt nhất: Nhóm 2b, dành cho các tài sản tiền điện tử mà cơ quan quản lý cho là khó phòng ngừa rủi ro và có tính biến động cao.

Theo toán học của Basel, phân loại này mang lại hệ số rủi ro 1.250% — mức phạt tối đa được phép trong quy định về vốn.

Đây là ý nghĩa của nó bằng tiếng Việt. Các ngân hàng tính toán yêu cầu vốn dựa trên tài sản có trọng số rủi ro. Nếu một ngân hàng nắm giữ $100 triệu tiền bitcoin, các cơ quan quản lý coi đó là $1,25 tỷ tài sản có trọng số rủi ro, buộc tổ chức phải giữ khoảng $100 triệu vốn trước khi tính đến các khoản dự trữ. Về cơ bản, mỗi đô la tiền bitcoin phải được bảo đảm bằng một đô la vốn chất lượng cao.

So với các tài sản khác, bitcoin bỗng trở thành "đứa con hư" của hệ thống tài chính. Tiền mặt, vàng và trái phiếu kho bạc Mỹ có hệ số rủi ro bằng 0. Các khoản vay doanh nghiệp thường dao động từ 20% đến 100%. Bitcoin? Các cơ quan quản lý đã áp dụng mức tối đa trên thang đo.

Kết quả là một vấn đề kinh tế đơn giản: các ngân hàng về mặt kỹ thuật có thể nắm giữ bitcoin, nhưng cách xử lý vốn khiến nó trở nên hấp dẫn không khác gì việc mua một chiếc xe thể thao với phanh đỗ được kích hoạt vĩnh viễn.

Các tiếng nói trong ngành đã bắt đầu phản đối. Viện Chính sách Bitcoin lập luận rằng khung Basel phân loại sai bitcoin bằng cách đối xử với nó như một sản phẩm chứng khoán hóa không minh bạch thay vì một hàng hóa kỹ thuật số minh bạch với thanh khoản sâu và rủi ro thị trường có thể đo lường được.

Giám đốc Điều hành Conner Brown mô tả quy định này là sự không phù hợp về quy định, khiến các ngân hàng ngần ngại cung cấp dịch vụ liên quan đến bitcoin — bao gồm bàn giao dịch, cho vay bằng tài sản thế chấp bitcoin và một số hình thức tiếp xúc bảng cân đối kế toán.

Và các nhà phê bình không chỉ giới hạn ở các nhóm chính sách.

Vào ngày 19/2, Phong Le, CEO của Strategy (Nasdaq: MSTR), đã công khai kêu gọi các cơ quan quản lý Mỹ xem xét lại cách xử lý bitcoin theo Hiệp định Basel. Trên nền tảng mạng xã hội X, Le lập luận rằng các quy tắc vốn có ảnh hưởng lớn đến cách các ngân hàng tiếp cận tài sản kỹ thuật số.

“Các Thỏa thuận Basel thiết lập tiêu chuẩn vốn toàn cầu cho ngân hàng và quy tắc đánh giá rủi ro đối với tài sản,” Le viết vào thời điểm đó. “Các khung khổ này có tác động đáng kể đến cách các ngân hàng tương tác với tài sản kỹ thuật số, bao gồm bitcoin.”

Những bình luận của ông phản ánh mối quan ngại rộng rãi trong ngành tài sản kỹ thuật số: khung quy định Basel thực chất ngăn cản các ngân hàng được quản lý nắm giữ hoặc tham gia tích cực vào thị trường bitcoin, ngay cả khi nhu cầu tiếp xúc với bitcoin tiếp tục gia tăng.

Các kho bạc doanh nghiệp hiện đã nắm giữ hơn 1,1 triệu BTC, thị trường phái sinh liên quan đến bitcoin giao dịch với khối lượng khổng lồ, và các sản phẩm tổ chức liên quan đến tài sản này tiếp tục mở rộng. Tuy nhiên, các quy tắc vốn tạo ra một sự mất cân bằng kỳ lạ — nhu cầu tồn tại, nhưng các tổ chức tài chính quen thuộc nhất với việc quản lý rủi ro lại phải đối mặt với các hình phạt quy định nghiêm khắc khi tiếp xúc trực tiếp với tài sản này.

Các nhà vận động chính sách cho rằng giải pháp tốt hơn nên dựa trên các mô hình sổ giao dịch hiện có và khung quản lý rủi ro hoạt động để đo lường tiếp xúc với bitcoin thay vì áp dụng mức phạt vốn chung.

Các đề xuất bao gồm thay thế mức phí cố định 1.250% bằng các tính toán nhạy cảm với rủi ro, giới thiệu các giới hạn tập trung theo cấp độ, và công nhận các chiến lược phòng hộ đã được sử dụng trong các loại tài sản khác.

Ngay cả Ủy ban Basel cũng đã ám chỉ rằng cuộc thảo luận đang phát triển. Nhóm này đã thông báo vào cuối năm 2025 rằng họ có kế hoạch tiến hành một cuộc đánh giá có mục tiêu đối với khung quy định về tài sản kỹ thuật số khi thị trường trưởng thành và hiểu biết về quy định được cải thiện.

Tuy nhiên, hiện tại, thời gian đang trôi qua. Khi đề xuất được công bố vào tuần tới, cửa sổ bình luận 90 ngày sẽ bắt đầu — mang lại cho các ngân hàng, công ty tiền điện tử và các nhóm chính sách cơ hội hiếm có để ảnh hưởng đến cách Hoa Kỳ tích hợp bitcoin vào hệ thống ngân hàng của mình.

Nói cách khác, quy tắc chưa được hoàn thiện, nhưng các nhà quản lý đã làm rõ một điều — khi nói đến việc các ngân hàng nắm giữ bitcoin, họ đang áp dụng đệm vốn lớn nhất thế giới.

FAQ 🔎

• Tại sao Basel III gán cho bitcoin hệ số rủi ro 1.250%?
  Vì các cơ quan quản lý phân loại nó là tài sản tiền điện tử rủi ro cao "Nhóm 2b", kích hoạt yêu cầu vốn nghiêm ngặt nhất được phép theo khung Basel.
• Tỷ trọng rủi ro 1.250% có ý nghĩa gì đối với các ngân hàng?
  Điều này yêu cầu các ngân hàng phải giữ vốn tương đương với toàn bộ giá trị của khoản đầu tư bitcoin, khiến việc nắm giữ số lượng lớn trở nên khó khăn về mặt kinh tế.
• CEO Phong Le của Strategy đã nói gì về các quy tắc Basel?
  Le lập luận rằng khung vốn Basel có ảnh hưởng mạnh mẽ đến cách các ngân hàng tương tác với bitcoin và kêu gọi các cơ quan quản lý xem xét lại cách xử lý tài sản này.
• Khi nào Cục Dự trữ Liên bang sẽ công bố đề xuất Basel?
  Các cơ quan quản lý dự kiến đề xuất sẽ được công bố trong tuần từ ngày 17–21/3, sau đó là giai đoạn lấy ý kiến công khai trong 90 ngày.