Stany Zjednoczone blokują irańskie porty w Cieśninie Ormuz: ceny ropy gwałtownie rosną

Najważniejsze informacje:

• 13 kwietnia 2026 r. Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych rozpoczęła egzekwowanie blokady portów irańskich, mając na celu ograniczenie eksportu ropy przez Teheran, wynoszącego około 2 mln baryłek dziennie.
• Cena ropy WTI wzrosła powyżej 94 USD za baryłkę po ogłoszeniu CENTCOM, podczas gdy indeks Dow Jones spadł o 246,90 punktów w obawie przed eskalacją konfliktu.
• CENTCOM twierdzi, że blokada będzie obowiązywać do momentu powrotu Iranu do negocjacji, przy czym nie ogłoszono konkretnej daty jej zakończenia.

Blokada morska Iranu 2026: USA odcinają eksport ropy z Teheranu

Centralne Dowództwo USA wydało rozkaz zgodnie z dyrektywą prezydencką po załamaniu się rozmów pokojowych w Islamabadzie w Pakistanie. CENTCOM jasno stwierdziło, że blokada dotyczy statków wszystkich krajów zawijających do irańskich portów wzdłuż Zatoki Perskiej i Zatoki Omańskiej. Statki przepływające przez cieśninę do lub z portów poza Iranem w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Arabii Saudyjskiej lub innych krajach Zatoki Perskiej mogą swobodnie przepływać.

Prezydent Donald Trump ogłosił tę decyzję 12 kwietnia na platformie Truth Social, mówiąc, że marynarka wojenna USA „natychmiast” zacznie blokować statki próbujące wpłynąć do Cieśniny Ormuz lub z niej wypłynąć. Trump oskarżył Iran o pobieranie nielegalnych opłat od przepływających statków, nakazał operacje oczyszczania z min i ostrzegł, że wszelkie siły irańskie strzelające do statków amerykańskich lub ruchu handlowego zostaną „wysadzone w powietrze”.

Sformułowania CENTCOM były bardziej wyważone. Dowództwo poinformowało, że przed rozpoczęciem egzekwowania przepisów zostaną rozesłane dodatkowe zawiadomienia do marynarzy handlowych, i poleciło wszystkim statkom operującym w Zatoce Omańskiej i na podejściach do Cieśniny Ormuz monitorować transmisje „Notice to Mariners” oraz kontaktować się z siłami marynarki wojennej USA na kanale 16 (bridge-to-bridge).

Blokada jest bezpośrednią odpowiedzią na faktyczną kontrolę Iranu nad cieśniną od wybuchu wojny między USA, Izraelem i Iranem 28 lutego 2026 r. Iran ograniczył i opłacił ruch przez cieśninę, paraliżując około jednej piątej światowych dostaw ropy i skroplonego gazu ziemnego. Waszyngton twierdzi, że blokada ma na celu odcięcie Teheranowi pozostałego źródła dochodów z ropy, szacowanego wcześniej na około 2 miliony baryłek dziennie, przy jednoczesnym utrzymaniu cieśniny otwartej dla całego pozostałego ruchu handlowego.

Rynki ropy zareagowały, zanim atrament zdążył wyschnąć. Cena ropy WTI wzrosła o około 5% do poziomu powyżej 94 dolarów za baryłkę. Cena ropy Brent wzrosła o około 6%, ponownie przekraczając 100 dolarów. Wzrosły również hurtowe ceny benzyny. Amerykańskie rynki akcji odzwierciedlały tę niepewność: indeks Dow Jones Industrial Average spadł o 246,90 punktów do poziomu 47 669,67, indeks NYSE Composite spadł o 29,54 do 22 704,96, podczas gdy Nasdaq wzrósł o 46,79 do 22 949,69, a S&P 500 nieznacznie wzrósł o 0,67 do 6 817,56.

Wdrożenie blokady to operacja morska na dużą skalę. Analitycy twierdzą, że wymaga ona wielu grup uderzeniowych lotniskowców zapewniających osłonę powietrzną, dziesiątek niszczycieli i fregat oraz wsparcia ze strony regionalnych sojuszników. Cieśnina stanowi realne zagrożenie taktyczne ze strony irańskich pocisków przeciwokrętowych, dronów, łodzi szybkiego ataku i min, co sprawia, że egzekwowanie blokady od samego początku wiąże się z wysokim ryzykiem.

Irańska Gwardia Rewolucyjna nazwała to posunięcie „aktem piractwa” i uznała je za niezgodne z prawem międzynarodowym. Irańscy urzędnicy ostrzegli, że „żaden port w Zatoce Perskiej ani Zatoce Omańskiej nie będzie bezpieczny”, jeśli irańskie porty staną się celem ataków, i ponownie podkreślili swoje stanowisko, że cieśnina jest „albo dla wszystkich, albo dla nikogo”. Teheran podkreślił również, że dyplomacja pozostaje jedyną słuszną drogą naprzód.

Reakcja międzynarodowa była ostrożna. Kilka państw Zatoki Perskiej i mediatorów, w tym Oman, wyraziło obawy przed eskalacją konfliktu. Wielka Brytania nie potwierdziła roli w zakresie trałowania min, którą przypisał jej Trump. Europejscy przywódcy zachowali dystans wobec wszelkich interpretacji sugerujących całkowite zamknięcie cieśniny dla całego ruchu.

Rozmowy w Islamabadzie zakończyły się fiaskiem głównie z powodu programu jądrowego Iranu oraz szeregu nierozwiązanych kwestii, w których żadna ze stron nie była skłonna pójść na ustępstwa. Przed rozpoczęciem negocjacji obowiązywało kruche, dwutygodniowe zawieszenie broni.

Waszyngton nie ogłosił konkretnej daty zakończenia blokady. Jak twierdzą przedstawiciele władz USA, jej czas trwania zależy od przestrzegania warunków przez Iran oraz postępów w kierunku szerszego porozumienia dyplomatycznego. Status prawny blokady również pozostaje przedmiotem sporów, a debata toczy się na temat tego, czy w konflikcie zbrojnym mają zastosowanie prawa stron konfliktu, czy też pierwszeństwo ma międzynarodowe prawo żeglugi w czasie pokoju.