Rynki ropy naftowej wstrzymują oddech, gdy Trump wzywa marynarki wojenne sojuszników do obrony cieśniny Ormuz

Cieśnina Ormuz – punkt zapalny: Trump wzywa do wysłania okrętów wojennych, podczas gdy Iran atakuje statki

Ogłoszenie Trumpa z 14 marca spadło jak pocisk sygnalizacyjny na i tak już napięte wody. W poście na Truth Social prezydent powiedział, że Stany Zjednoczone i „wiele krajów” wyśle siły morskie, aby zapewnić statkom bezpieczny przepływ przez Cieśninę Ormuz bez irańskich rakiet, dronów czy pływających niespodzianek, które zamieniają tankowce w morskie ogniska.

Posunięcie to nastąpiło zaledwie dwa tygodnie po tym, jak 28 lutego Stany Zjednoczone i Izrael przeprowadziły ataki na Iran w ramach operacji „Epic Fury”, wywołując reakcję łańcuchową, która obecnie wciągnęła jeden z najważniejszych szlaków żeglugowych świata w krzyżowy ogień.

Dla tych, którzy śledzą sytuację z domu, Cieśnina Ormuz to nie tylko kolejny niebieski znak na mapie. Ta wąska cieśnina – o szerokości około 21 mil w najwęższym miejscu – łączy Zatokę Perską z Zatoką Omańską i kieruje eksport ropy naftowej oraz skroplonego gazu ziemnego z Arabii Saudyjskiej, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Iraku, Kataru i Kuwejtu na rynki światowe.

Przed tym najnowszym dramatem geopolitycznym przez ten korytarz przepływało około 20 milionów baryłek ropy i kondensatu dziennie – około jednej piątej światowego zużycia płynnych węglowodorów. Kiedy ta arteria się zatyka, światowa gospodarka to odczuwa. I to szybko.

Od początku marca siły irańskie powiązane z Islamską Gwardią Rewolucyjną (IRGC) rzekomo atakowały statki handlowe w cieśninie, uszkadzając lub zmuszając do porzucenia co najmniej 11 statków handlowych. Ponad 10 marynarzy zginęło lub pozostaje zaginionych, a ubezpieczyciele – którzy nigdy nie przepadają za pociskami – podnieśli składki do niebotycznych wysokości.

Firmy żeglugowe, co zrozumiałe, niechętne do występowania w kolejnym popularnym filmie o katastrofie morskiej, wycofały się. W rezultacie ruch tankowców, który niegdyś tętnił życiem w tym korytarzu, drastycznie spadł, a niektóre szacunki wskazują na spadki sięgające 70%, zanim aktywność niemal całkowicie zamarła.

Rynki energetyczne zareagowały z entuzjazmem kota spotykającego ogórka. Cena ropy West Texas Intermediate (WTI), która przed wybuchem konfliktu oscylowała wokół 67 dolarów za baryłkę, wzrosła do poziomu około 90 dolarów, ponieważ inwestorzy starają się uwzględnić w cenach możliwość, że najruchliwszy na świecie szlak transportu ropy może pozostać przedmiotem sporów. Cena ropy Brent wynosi obecnie ponad 100 dolarów za baryłkę.

Sekretarz obrony Pete Hegseth próbował przyjąć spokojniejszy ton podczas briefingu w Pentagonie 13 marca, mówiąc dziennikarzom, że sytuacja – choć poważna – jest pod kontrolą. „Zajmujemy się tym” – powiedział Hegseth. „Jedyną rzeczą, która obecnie uniemożliwia tranzyt przez cieśninę, jest ostrzeliwanie statków przez Iran”.

Tłumaczenie: droga wodna jest technicznie otwarta, pod warunkiem, że nikt nie wystrzeli niczego wybuchowego w kierunku statków z niej korzystających. Hegseth potwierdził również, że siły amerykańskie zaatakowały już irańskie jednostki morskie, które prawdopodobnie kładą miny lub przygotowują ataki, w tym wiele minowców i nadbrzeżnych stanowisk wystrzeliwania.

Pentagon podobno uderzył w tysiące irańskich celów wojskowych od czasu eskalacji konfliktu, a operacje skupiały się głównie na osłabieniu zdolności morskich Iranu. Innymi słowy, jeśli zastanawiasz się, dlaczego Teheran nagle tak polubił drony i taktykę asymetryczną, to dlatego, że jego konwencjonalna siła morska poniosła straty.

Tymczasem Trump naciska na utworzenie szerszej koalicji, wymieniając takie kraje jak Chiny, Francja, Japonia, Korea Południowa i Wielka Brytania jako potencjalnych uczestników wielonarodowej obecności morskiej. W historii istnieje precedens. Podczas wojny tankowcowej między Iranem a Irakiem w latach 80. XX wieku marynarka wojenna USA eskortowała statki handlowe przez Zatokę Perską w ramach operacji Earnest Will, skutecznie pełniąc rolę morskiej ochrony transportów ropy.

Jednak wersja tego wyzwania z 2026 r. wiąże się z nowymi komplikacjami: rojem dronów, pociskami przeciwokrętowymi, minami pływającymi i sporadycznie pojawiającymi się łodziami motorowymi pełnymi złych zamiarów. Eskortowanie tankowców w takim środowisku przypomina mniej kierowanie ruchem, a bardziej przepuszczanie konwoju przez fabrykę fajerwerków.

Tymczasem producenci z Zatoki Perskiej już odczuwają skutki uboczne. Niektórzy ograniczyli eksport lub ogłosili siłę wyższą w umowach w związku z pogorszeniem się sytuacji bezpieczeństwa. I chociaż Azja pozostaje największym odbiorcą ropy z Hormuz – około 84% dostaw zmierza na wschód – Europa i globalne łańcuchy dostaw nie są wcale odporne na te skutki.

Kiedy system energetyczny ma problemy, konsekwencje gospodarcze rzadko ograniczają się do jednego regionu. W sobotę Trump jasno powiedział, że Stany Zjednoczone chcą przywrócić swobodę żeglugi – najlepiej z pomocą innych.

„Wkrótce sprawimy, że Cieśnina Ormuz będzie OTWARTA, BEZPIECZNA i WOLNA!” – napisał.

Harmonogram realizacji tej obietnicy pozostaje niejasny. Jednak dopóki ruch tankowców nie powróci do poziomu zbliżonego do normalnego, światowa gospodarka – a wraz z nią handlowcy energią na całym świecie – będą z niepokojem obserwować ten wąski pas wody, który nagle wydaje się znacznie mniejszy niż 21 mil.

FAQ 🔎

• Dlaczego Cieśnina Ormuz jest ważna dla światowych rynków energii?
  Codziennie przez cieśninę przepływa około 20% światowych zasobów ropy naftowej, co czyni ją najważniejszym punktem newralgicznym dla transportu ropy naftowej na świecie.
• Dlaczego prezydent Trump wezwał okręty wojenne do Cieśniny Ormuz?
  Rozmieszczenie tych sił ma na celu ochronę ruchu tankowców po tym, jak irańskie ataki poważnie zakłóciły żeglugę handlową w tym korytarzu.
• Jak konflikt z Iranem wpłynął na światowe ceny ropy?
  Ceny ropy gwałtownie wzrosły po załamaniu się ruchu tankowców i uwzględnieniu przez rynki zakłóceń w dostawach z Zatoki Perskiej.
• Czy międzynarodowa eskorta morska może ponownie otworzyć Cieśninę Ormuz?
  Międzynarodowa obecność sił morskich mogłaby powstrzymać ataki i ustabilizować trasy żeglugowe, choć zagrożenie ze strony nowoczesnych dronów i pocisków komplikuje operacje eskortowe.