Iran odrzuca 45-dniowe zawieszenie broni, a Trump ponawia żądanie przejęcia dostaw ropy i otwarcia cieśniny

Najważniejsze wnioski:

• Podczas uroczystości „Easter Egg Roll” w Białym Domu 6 kwietnia Trump stwierdził, że przejęcie irańskiej ropy jest jego preferowanym rozwiązaniem konfliktu.
• 3 kwietnia 2026 r. Iran odrzucił popierane przez USA 48-godzinne zawieszenie broni, nazywając amerykańskie propozycje „nielogicznymi”.
• Wyznaczony przez Trumpa termin 8 kwietnia grozi atakami na irańskie elektrownie, mosty i szyby naftowe, jeśli Cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta.

Trump o Iranie: „Zabierzcie ropę”, gdy negocjacje załamią się przed terminem 8 kwietnia

Przemawiając podczas imprezy „Easter Egg Roll” w Białym Domu 6 kwietnia 2026 r., Trump powiedział wprost: „Gdybym miał wybór, co bym chciał zrobić? Zabrać ropę, bo leży na wyciągnięcie ręki. Nie mogą nic na to poradzić”. Przyznał, że wielu Amerykanów chce, aby Stany Zjednoczone wygrały i wycofały się, ale powiedział, że osobiście wolałby zatrzymać ropę i generować dochody dla kraju.

Wypowiedź ta jest kontynuacją wywiadu udzielonego pod koniec marca dla Financial Times, w którym Trump stwierdził, że „najbardziej lubi zabierać ropę w Iranie” i zasugerował możliwość zajęcia wyspy Kharg, obiektu obsługującego około 90 procent irańskiego eksportu ropy. „Może zajmiemy wyspę Kharg, a może nie” – powiedział Trump. „Mamy wiele opcji”.

3 kwietnia Trump opublikował na Truth Social wpis, w którym stwierdził: „Mając trochę więcej czasu, możemy z łatwością OTWORZYĆ CIASNĘ HURMUZ, ZABRAĆ ROPĘ i ZAROBIĆ FORTUNĘ”, dodając kolejny post o treści: „ZATRZYMAĆ ROPĘ, KTOŚ CHCE?”.

Wojna rozpoczęła się około 28 lutego 2026 r., kiedy Stany Zjednoczone i Izrael przeprowadziły skoordynowane naloty wymierzone w irański program jądrowy, infrastrukturę rakiet balistycznych oraz dowództwo wojskowe. Iran zareagował blokadą Cieśniny Ormuz, wąskiego gardła, przez które przepływa około jednej piątej światowych dostaw ropy, co spowodowało gwałtowny wzrost światowych cen energii.

Wojna, która trwa już szósty tydzień, spowodowała poważne straty wojskowe po obu stronach. Oceny wywiadu amerykańskiego sugerują, że Iran zachował około połowy swoich wyrzutni rakietowych oraz znaczne zapasy dronów kamikaze. Cieśnina pozostaje zamknięta.

Trump wydał swoje najnowsze ultimatum w poście opublikowanym w Niedzielę Wielkanocną na Truth Social, naszpikowanym przekleństwami, ostrzegając przed atakami na irańskie elektrownie, mosty, szyby naftowe i inną infrastrukturę do wtorku, 8 kwietnia, jeśli Teheran nie zastosuje się do żądań USA dotyczących ponownego otwarcia drogi wodnej.

Iran odrzucił dotychczas wszystkie propozycje zawieszenia broni. Kraj ten odrzucił ofertę 48-godzinnego rozejmu przekazaną przez anonimową stronę trzecią, podobno przy mediacji Pakistanu. Irańska agencja informacyjna Fars potwierdziła odrzucenie tej propozycji, a urzędnicy stwierdzili, że rozmowy nie mogą toczyć się „pod groźbą”.

Teheran odrzucił również 15-punktowy plan ramowy USA, który obejmował złagodzenie sankcji w zamian za monitorowanie programu jądrowego, ograniczenia dotyczące rakiet oraz ponowne otwarcie cieśniny. Podobnie odrzucono odrębną propozycję 45-dniowego zawieszenia broni, w której pośredniczyły Egipt, Pakistan i Turcja. Rzecznik irańskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Esmail Baghaei nazwał amerykańskie propozycje „nielogicznymi”.

Wzajemne żądania Iranu obejmują całkowite wycofanie się USA z regionalnych baz wojskowych oraz rekompensatę finansową za zniszczenia infrastruktury cywilnej, w tym szkół i szpitali. Urzędnicy oświadczyli, że Iran zakończy działania wojenne „kiedy sam zdecyduje i kiedy jego warunki zostaną spełnione”.

Zgodnie z prawem międzynarodowym przejęcie zasobów naturalnych innego kraju jest ogólnie klasyfikowane jako nielegalne grabież zgodnie z doktryną ONZ dotyczącą stałej suwerenności nad zasobami naturalnymi, ustanowioną w 1962 roku. Krytycy twierdzą, że każda próba utrzymania irańskich pól naftowych wymagałaby stałej obecności lądowej USA, groziłaby szerszą eskalacją w regionie i zraziła kluczowych sojuszników.

Trump nawiązał do wcześniejszych działań z 2026 r. w Wenezueli, gdzie Stany Zjednoczone uzyskały faktyczną kontrolę nad infrastrukturą naftową po obaleniu Nicolasa Maduro, przedstawiając przejęcie zasobów jako realny model gospodarczy na okres powojenny.

Kanały dyplomatyczne pozostają otwarte dzięki regionalnym mediatorom, ale obie strony wydają się dalekie od porozumienia. Trump przedłużył niektóre terminy, utrzymując jednocześnie presję, a jego wtorkowe ultimatum pozostaje aktualne w momencie sporządzania niniejszego raportu.