Rechter bevestigt opnieuw dat bitcoin als eigendom wordt beschouwd, maar beperkt vorderingen uit onrechtmatige daad in zaak van 172 miljoen dollar

Het bitcoin-geschil van 172 miljoen dollar

In een baanbrekende uitspraak heeft het Hooggerechtshof de juridische status van digitale activa verduidelijkt, waarbij specifiek werd ingegaan op de vraag of bitcoin onderworpen kan zijn aan traditionele fysieke rechtsvorderingen. In de zaak Ping Fai Yuen tegen Fun Yung Li en Anor oordeelde rechter Cotter dat bitcoin weliswaar onbetwistbaar eigendom is, maar niet op dezelfde manier kan worden omgezet of geschonden als fysieke goederen.

De zaak draait om de vermeende diefstal van 2.323 bitcoins – met een waarde van ongeveer 172 miljoen dollar tegen de huidige marktprijs. Yuen beweerde dat zijn ex-vrouw, tijdens een crisis in hun huwelijk, hem stiekem had opgenomen om de 24-woordige seed-zin voor zijn Trezor cold wallet te bemachtigen. Volgens de aanklacht gebruikte Li de zin vervolgens om het geld over te maken naar 71 verschillende blockchain-adressen.

Ter ondersteuning van zijn zaak leverde Yuen geluidsopnames uit juli 2023, waarin zijn ex-vrouw naar verluidt besprak hoe ze het geld onopgemerkt kon verzilveren en vragen stelde over de herkomst van de “eerste pot met goud”.
Hoewel de diefstal zelf omstreden blijft, draaide de juridische strijd om een technische kwestie van het Engelse gewoonterecht. Yuen diende vorderingen in wegens onrechtmatige daad op basis van risicoaansprakelijkheid, waarbij hij onrechtmatige inmenging in goederen en directe inmenging in persoonlijke eigendom aanvoerde.

De gedaagden dienden een verzoek in om deze vorderingen te verwerpen, met het argument dat bitcoin, omdat het een immaterieel digitaal activum is, niet onderworpen kan zijn aan onrechtmatige daadregels die zijn ontworpen voor materiële goederen.

Rechterlijke uitspraak over 'doctrinale sprongen'

Rechter Cotter was het hiermee eens en wees de vorderingen wegens onrechtmatige toe-eigening en onrechtmatige inbreuk af. In zijn vonnis benadrukte hij twee belangrijke punten: ten eerste dat onrechtmatige toe-eigening van oudsher geworteld is in inbreuk op fysiek bezit, en dat het uitbreiden ervan naar immateriële activa geen 'bescheiden verfijning' zou zijn, maar een 'doctrinaire sprong'.

Ten tweede, hoewel een recente wet bevestigde dat digitale activa een derde categorie van persoonlijke eigendom vormen, was het niet de bedoeling van het parlement dat dit automatisch zou worden uitgebreid tot fysieke onrechtmatige daden. Cotter haalde de uitspraak van het Hooggerechtshof in OBG v. Allan (2008) aan als bindend precedent, waarbij onrechtmatige toe-eigening werd beperkt tot materiële eigendom.

De uitspraak wordt gezien als een tweesnijdend zwaard voor slachtoffers van diefstal van digitale activa. Enerzijds bevestigt het dat de wet een digitale overdracht niet zal behandelen als een fysieke daad van verduistering, waardoor het moeilijker wordt om bepaalde rechtszaken op basis van risicoaansprakelijkheid aan te spannen om geld terug te krijgen. Anderzijds bevestigde de rechtbank opnieuw dat bitcoin eigendom is, wat betekent dat slachtoffers nog steeds vorderingen tot teruggave kunnen instellen. In de praktijk kan men weliswaar geen rechtszaak aanspannen wegens verduistering van bitcoin, maar wel om eigendom aan te tonen en door middel van opsporing en tracering activa te bevriezen en terug te vorderen, waar deze ook terechtkomen.

Veelgestelde vragen ❓

• Wat was de belangrijkste uitspraak van het Hooggerechtshof met betrekking tot bitcoin? Het Hooggerechtshof verduidelijkte dat bitcoin weliswaar eigendom is, maar niet onderworpen kan zijn aan traditionele rechtsvorderingen zoals fysieke goederen.
• Welke zaak was aanleiding voor deze juridische verduidelijking? De uitspraak vloeide voort uit de zaak Ping Fai Yuen tegen Fun Yung Li, betreffende de vermeende diefstal van 2.323 bitcoins ter waarde van ongeveer 172 miljoen dollar.
• Welke gevolgen heeft deze uitspraak voor slachtoffers van diefstal van digitale activa? Slachtoffers kunnen het moeilijker vinden om gestolen bitcoins terug te vorderen via traditionele vorderingen uit onrechtmatige daad, maar kunnen nog steeds aanspraak maken op teruggave van eigendom.
• Hoe heeft rechter Cotter deze uitspraak gemotiveerd? Rechter Cotter benadrukte dat het uitbreiden van onrechtmatige daad-claims die bedoeld zijn voor materiële goederen naar immateriële digitale activa aanzienlijke juridische veranderingen zou vereisen, in plaats van kleine aanpassingen.