Litouwen stelt voor om tegen 2029 een verplicht spelerskaartensysteem voor kansspelen in te voeren in de meest uitgebreide Europese wetgeving tot nu toe

Belangrijkste punten:

• Het Litouwse ministerie van Financiën stelt verplichte spelerskaarten voor die vanaf 1 januari 2029 voor alle exploitanten gelden.
• Brancheorganisatie waarschuwt dat een derde van de markt illegaal is; kaartbeperkingen kunnen spelers naar het buitenland drijven.
• Geen enkele EU-lidstaat hanteert momenteel een vergelijkbaar systeem voor het volgen van spelers bij verschillende exploitanten met een verplichting tot cashloos gokken.

Litouwen overweegt tracking tussen exploitanten en cashloos gokken

Het Litouwse ministerie van Financiën heeft een ontwerpwijziging van de nationale kansspelwetgeving bij de regering ingediend. De voorgestelde wijzigingen zullen, na goedkeuring door het kabinet, ter stemming worden voorgelegd aan het parlement. Deze wijzigingen zouden vereisen dat elke speler in het bezit is van een fysieke kaart die aan zijn of haar identiteit is gekoppeld, alvorens toegang te krijgen tot enige kansspeldienst. Dit zou overheidsinstanties in staat stellen transacties bij alle erkende exploitanten in realtime te monitoren.

De wetgeving voorziet in een volledige uitfasering van contante betalingen in goklocaties tegen 2029, waarbij deze worden vervangen door niet-contante transacties die gekoppeld zijn aan het spelerskaartsysteem. Exploitanten zouden verplicht worden om KYC-verificatie (know-your-customer), transactiemonitoring en controles van uitsluitingslijsten te integreren in de kaartinfrastructuur.

"Het versterkt de preventie van problematisch gokken en zorgt ervoor dat de hoofddoelstelling, namelijk het beperken van de toegang tot gokken en de mogelijke schade voor de gezondheid, daadwerkelijk wordt bereikt," zei de Litouwse minister van Financiën Kristupas Vaitiekūnas tegen LRT Radio.

Mindaugas Ardišauskas, hoofd van de Litouwse Vereniging voor Verantwoord Gokken, uitte zijn bezorgdheid over het voorstel en waarschuwde dat het beperken van de toegang tot legaal gokken spelers naar illegale platforms zal drijven en dat het effect van de wijziging aanzienlijk kleiner zou kunnen zijn dan bedoeld. Dit komt doordat illegaal gokken een derde van de Litouwse markt uitmaakt, en als spelers de kaartbeperkingen onaanvaardbaar vinden, zullen ze simpelweg overstappen naar ongereguleerde offshore-platforms.

In reactie hierop betwistte Vaitiekūnas deze schatting van de marktverdeling en voerde hij aan dat spelers zelf om veiligheidsredenen de voorkeur geven aan gereguleerde platforms. Het belangrijkste doel van de kaart is een einde te maken aan scenario's waarin spelers vrijwillige gokbeperkingen instellen op het ene platform, maar vervolgens gewoon overstappen naar een ander platform om de limiet te omzeilen, waardoor sectoroverschrijdende tracking mogelijk wordt.

Het voorstel voor de spelerskaart bouwt voort op een reeks recente hervormingen. Litouwen heeft afgelopen november de wettelijke minimumleeftijd voor gokken verhoogd van 18 naar 21 jaar en heeft sinds juli vorig jaar strengere beperkingen op gokreclame ingevoerd. Exploitanten zijn nu ook verplicht om systemen in te zetten die risicovolle speelpatronen kunnen detecteren en ingrijpen om problematisch gokgedrag te voorkomen.

De Gaming Control Authority (LPT), een instantie die onder de paraplu van het ministerie van Financiën opereert, krijgt onder het nieuwe kader meer bevoegdheden om toe te zien op de naleving van de regels bij zowel fysieke als online activiteiten.

Het Litouwse systeem zou het eerste in een EU-lidstaat zijn dat verplichte fysieke identificatie, monitoring tussen exploitanten en een volledig cashloos mandaat combineert in één enkel regelgevingsinstrument dat zowel online als fysieke kansspelen omvat. "Er wordt een overgangsperiode van drie jaar ingesteld om kansspelexploitanten de tijd te geven om bestaande apparatuur te upgraden of te vervangen door systemen die voldoen aan de vereisten voor niet-contante betalingen vanaf 2029," aldus de minister.

Bepaalde wijzigingen op het gebied van regelgeving en markttoezicht zouden eerder van kracht worden, namelijk vanaf 1 mei 2027. Deze hebben betrekking op vereenvoudiging van de regelgeving en wijzigingen in het markttoezicht, met als doel de administratieve lasten voor exploitanten te verminderen en de handhavingsbevoegdheden van de LPT te versterken. Vaitiekūnas schat de kosten voor de implementatie van het virtuele kaartsysteem aan de kant van de aanbieder op "enkele honderdduizenden euro's", zonder dat hier kosten aan verbonden zijn voor spelers.

Gezien het standpunt van de Litouwse regering en de vorig jaar met succes aangenomen bepalingen, wordt verwacht dat een of andere vorm van dit nieuwe voorstel de parlementaire fase zal doorstaan. Het voorstel moet echter ook het kennisgevingsproces voor technische regelgeving van de Europese Commissie doorlopen, een stap die de Litouwse kansspelwetgeving eerder voor de rechter heeft doen struikelen.

Als het in zijn huidige vorm wordt aangenomen, zou de Litouwse spelerskaart verder gaan dan enig vergelijkbaar systeem dat momenteel in de Europese Unie van kracht is. Noorwegen vereist spelerskaarten voor zijn door de staat beheerde interactieve videoterminals, maar breidt deze vereiste niet uit naar particuliere of online exploitanten. Duitsland hanteert een gecentraliseerde database die stortingen van spelers bijhoudt met een maandelijks maximum van € 1.000, maar maakt geen gebruik van een fysieke kaart. Zweden schrijft stortingslimieten voor en houdt een nationaal register voor zelfuitsluiting bij, maar beschikt niet over het bijhouden van transacties tussen exploitanten, zoals Litouwen voorstelt.