Iran wijst een wapenstilstand van 45 dagen af, terwijl Trump zijn eis herhaalt om de olie in beslag te nemen en de Straat open te stellen

Belangrijkste punten:

• Trump verklaarde tijdens de Easter Egg Roll in het Witte Huis op 6 april dat het in beslag nemen van de Iraanse olie zijn voorkeursuitkomst van het conflict is.
• Iran heeft op 3 april 2026 een door de VS gesteund staakt-het-vuren van 48 uur afgewezen en noemde de Amerikaanse voorstellen "onlogisch".
• De deadline van Trump op 8 april dreigt met aanvallen op Iraanse energiecentrales, bruggen en oliebronnen als de Straat van Hormuz gesloten blijft.

Trump over Iran: 'Pak de olie' nu de onderhandelingen mislukken vóór de deadline van 8 april

Tijdens de Easter Egg Roll in het Witte Huis op 6 april 2026 zei Trump ronduit: "Als ik mocht kiezen, wat zou ik dan willen doen? De olie pakken, want die ligt voor het grijpen. Ze kunnen er helemaal niets tegen doen." Hij erkende dat veel Amerikanen willen dat de VS wint en zich terugtrekt, maar zei dat zijn persoonlijke voorkeur uitgaat naar het behouden van de olie en het genereren van inkomsten voor het land.

De opmerkingen volgen op een interview in de Financial Times eind maart, waarin Trump zei dat zijn "favoriete bezigheid het nemen van de olie in Iran is" en de mogelijkheid opperde om het eiland Kharg in te nemen, de faciliteit die ongeveer 90 procent van de Iraanse ruwe olie-export afhandelt. "Misschien nemen we het eiland Kharg in, misschien ook niet," zei Trump. "We hebben veel opties."

Op 3 april plaatste Trump een bericht op Truth Social, waarin hij verklaarde: "Met iets meer tijd kunnen we gemakkelijk DE STRAAT VAN HORMUZ OPENEN, DE OLIE IN BESLAG NEMEN en EEN FORTUIN VERDIENEN", en voegde daar een vervolgbericht aan toe met de tekst: "IEMAND DIE DE OLIE WIL BEHOUDEN?"

De oorlog begon op of rond 28 februari 2026, toen de Verenigde Staten en Israël gecoördineerde luchtaanvallen uitvoerden op het nucleaire programma, de infrastructuur voor ballistische raketten en het militaire commando van Iran. Iran reageerde door de Straat van Hormuz te blokkeren, een knelpunt waar ongeveer een vijfde van de wereldwijde olievoorziening doorheen gaat, waardoor de wereldwijde energieprijzen sterk stegen.

De oorlog, die nu al zes weken duurt, heeft aan beide kanten grote militaire verliezen veroorzaakt. Uit beoordelingen van de Amerikaanse inlichtingendiensten blijkt dat Iran nog ongeveer de helft van zijn raketlanceerinrichtingen en een aanzienlijke voorraad kamikaze-drones in bezit heeft. De Straat blijft gesloten.

Trump stelde zijn laatste ultimatum in een bericht op Truth Social op Paaszondag, doorspekt met scheldwoorden, waarin hij waarschuwde voor aanvallen op Iraanse energiecentrales, bruggen, oliebronnen en andere infrastructuur uiterlijk dinsdag 8 april, als Teheran niet voldoet aan de Amerikaanse eisen om de waterweg te heropenen.

Iran heeft tot nu toe elk voorstel voor een staakt-het-vuren afgewezen. Het land wees een aanbod voor een 48-uurs wapenstilstand af dat via een niet nader genoemde derde partij was overgebracht, naar verluidt met bemiddeling van Pakistan. Het Iraanse persbureau Fars News Agency bevestigde de afwijzing, waarbij functionarissen verklaarden dat de gesprekken niet kunnen doorgaan "onder dreiging".

Teheran verwierp ook een 15-puntenplan van de VS dat sanctieverlichting omvatte in ruil voor nucleair toezicht, beperkingen op raketten en het heropenen van de Straat. Een afzonderlijk voorstel voor een 45-daags staakt-het-vuren, bemiddeld door Egypte, Pakistan en Turkije, werd eveneens afgewezen. De woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken, Esmail Baghaei, noemde de Amerikaanse voorstellen "onlogisch".

De tegenvoorstellen van Iran omvatten een volledige terugtrekking van de VS uit regionale militaire bases en financiële compensatie voor schade aan civiele infrastructuur, waaronder scholen en ziekenhuizen. Functionarissen hebben gezegd dat Iran de vijandelijkheden zal beëindigen "wanneer het daartoe besluit en wanneer aan zijn eigen voorwaarden is voldaan".

Volgens het internationaal recht wordt het in beslag nemen van de natuurlijke hulpbronnen van een ander land in grote lijnen aangemerkt als illegale plundering op grond van de VN-doctrine van permanente soevereiniteit over natuurlijke hulpbronnen, die in 1962 is vastgesteld. Critici stellen dat elke poging om Iraanse olievelden in handen te houden een langdurige Amerikaanse grondtroepenmacht zou vereisen, het risico op een bredere regionale escalatie met zich meebrengt en belangrijke bondgenoten van zich zou vervreemden.

Trump heeft vergelijkingen gemaakt met eerdere acties in Venezuela in 2026, waar de VS de feitelijke controle over de olie-infrastructuur verwierven na de afzetting van Nicolas Maduro, en de inbeslagname van hulpbronnen presenteerde als een haalbaar naoorlogs economisch model.

De diplomatieke kanalen blijven open via regionale bemiddelaars, maar beide partijen lijken nog ver verwijderd van een akkoord. Trump heeft enkele deadlines verlengd terwijl hij de druk handhaaft, en zijn ultimatum van dinsdag staat op het moment van schrijven nog steeds.