اوپن‌ای‌آی پس از قرارداد هوش مصنوعی پنتاگون با واکنش منفی مواجه شد، هم‌زمان با افزایش چشمگیر حذف نصب چت‌جی‌پی‌تی در آمریکا

جنبش #QuitGPT با بازنگری اوپن‌ای‌آی در قرارداد هوش مصنوعی وزارت دفاع، در میانه پیامدهای منفی مصرف‌کنندگان، گسترش می‌یابد

این جنجال پیرامون ۲۸ فوریه شعله‌ور شد؛ زمانی که اوپن‌ای‌آی توافقی را با وزارت دفاع آمریکا برای استقرار سامانه‌های پیشرفته هوش مصنوعی، از جمله فناوری چت‌جی‌پی‌تی، روی شبکه‌های طبقه‌بندی‌شده تأیید کرد.

شرکت این قرارداد را قانونی و به‌شدت کنترل‌شده توصیف کرد، اما منتقدان چیز دیگری دیدند: یک پلتفرم هوش مصنوعی مصرف‌کننده‌محور که در زمانی وارد عملیات نظامی عمیق‌تر می‌شود که نظارت عمومی بر هوش مصنوعی از قبل هم به اوج رسیده است.

اوپن‌ای‌آی گفت این توافق شامل گاردریل‌های صریح است؛ از جمله ممنوعیت نظارت گسترده داخلی بر اشخاص آمریکایی، کنترل تسلیحات خودمختار، و سامانه‌های تصمیم‌گیری خودکارِ پرریسک.

همچنین بر محدودیت‌های فنی تأکید کرد؛ از جمله استقرار صرفاً مبتنی بر ابر و حفظ کنترل بر سامانه‌های ایمنی، در کنار پایبندی به چارچوب‌های حقوقی ایالات متحده مانند متمم چهارم قانون اساسی و قواعد وزارت دفاع که نظارت انسانی بر به‌کارگیری نیروی مرگبار را تنظیم می‌کنند.

با این حال، از نظر ظاهری هم ماجرا چندان پوشیده نبود.

در عرض چند ساعت پس از اعلام، یک کارزار تحریم مردمی با پرچم #QuitGPT در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شد و از کاربران می‌خواست اشتراک‌ها را لغو کنند، اپ را حذف کنند و به رقبا مهاجرت کنند. این واکنش منفی قابل اندازه‌گیری به تغییرات چشمگیر در رفتار کاربران اپ منجر شد.

بر اساس داده‌های تحلیل اپلیکیشن، نرخ حذف چت‌جی‌پی‌تی در آمریکا در ۲۸ فوریه نسبت به روز قبل ۲۹۵٪ افزایش یافت؛ در حالی که دانلودها روز بعد ۱۳٪ کاهش یافت و پس از آن نیز ۵٪ دیگر افت کرد.

احساسات کاربران در نقدهای اپ حتی تندتر تغییر کرد؛ جایی که امتیازهای یک‌ستاره در یک روز ۷۷۵٪ جهش کرد و به روند افزایشی ادامه داد، در حالی که نقدهای پنج‌ستاره تقریباً به نصف کاهش یافت. رقبا از این فرصت سود بردند.

اپ کلودِ Anthropic در همین بازه افزایش دانلودی بین ۳۷٪ تا ۵۱٪ ثبت کرد و در رتبه‌بندی اپ‌استور آمریکا برای مدتی کوتاه از چت‌جی‌پی‌تی پیشی گرفت؛ زیرا کاربران به دنبال گزینه‌های جایگزین بودند. برگزارکنندگان تحریم مدعی میلیون‌ها اقدام مرتبط با این کارزار شدند، از جمله لغوها و تعهدها؛ هرچند ارقام دقیق بسته به منبع و نحوه تعریف مشارکت متفاوت است.

اوپن‌ای‌آی برای مهار پیامدها سریع عمل کرد. مدیرعامل، سم آلتمن، به کاستی‌ها در نحوه اطلاع‌رسانی این توافق اذعان کرد و عرضه آن را «فرصت‌طلبانه و شلخته» خواند و ظرف چند روز شرکت متن توافق را بازنگری کرد.

شرایط به‌روزشده به‌طور صریح استفاده عمدی از سامانه‌های هوش مصنوعی برای نظارت داخلی را ممنوع کرد و برای هرگونه دخالت نهادهای اطلاعاتی، الزامات سخت‌گیرانه‌تری افزود؛ از جمله لایه‌های قراردادی جداگانه. شرکت همچنین از برنامه‌هایی برای هماهنگی با سایر توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی درباره چارچوب‌های ایمنی مشترک خبر داد و این تغییرات را نه عقب‌نشینی، بلکه سخت‌گیرانه‌تر شدن معرفی کرد.

اگرچه پس از این بازنگری‌ها شدت واکنش‌ها تا حدی کاهش یافت، این رخداد اثری برجا گذاشت و نشان داد وقتی هوش مصنوعی وارد حوزه‌های حساس می‌شود، احساسات مصرف‌کنندگان با چه سرعتی می‌تواند تغییر کند. هم‌زمان، اوپن‌ای‌آی در پشت صحنه اقداماتی کم‌سر‌وصدا اما از نظر راهبردی مهم انجام می‌داد.

در اوایل مارس، شرکت عملیات محاسبات و زیرساخت خود را بازسازماندهی کرد و مسئولیت‌ها را به سه گروه متمرکز تقسیم نمود که طراحی دیتاسنتر، مشارکت‌های تجاری، و مدیریت میدانی تأسیسات را پوشش می‌دهند. این بازسازی بازتاب‌دهنده یک تغییر گسترده‌تر در نحوه‌ای است که اوپن‌ای‌آی قصد دارد توان محاسباتی خود را مقیاس دهد.

به‌جای ساخت و مالکیت تهاجمی دیتاسنترهای عظیم مرتبط با ابتکار جاه‌طلبانه «Stargate»، شرکت بیش از پیش به اجاره و شراکت با ارائه‌دهندگان رایانش ابری تکیه می‌کند. Azureِ مایکروسافت همچنان محور این راهبرد است و اوپن‌ای‌آی همچنین روابط خود را با اوراکل و آمازون وب سرویسز در قالب توافق‌های ظرفیت چندساله گسترش داده است.

برنامه‌های پیشین که شامل پروژه‌های زیرساختی مشترک و در مقیاس بزرگ و با مالکیت مشترک بود، با توجه به واقعیت‌های مالی و لجستیکی ساخت ظرفیت ابرمحاسباتی هوش مصنوعی در مقیاس بالا، کوچک‌تر شده یا بازطراحی شده است؛ واقعیت‌هایی که نادیده گرفتنشان سخت‌تر می‌شود. در عوض، اوپن‌ای‌آی بر کنترل عناصر کلیدی مانند سخت‌افزار سفارشی و چیپ‌ها تمرکز می‌کند و لایه زیرساخت فیزیکی را به هایپراسکیلرهای تثبیت‌شده برون‌سپاری می‌کند.

این دو تحول — یکی عمومی و مناقشه‌برانگیز، و دیگری عملیاتی و عمل‌گرایانه — به‌طور مستقیم به هم مرتبط نیستند، اما در کنار هم تصویری از شرکتی ترسیم می‌کنند که در چند جبهه با سرعت حرکت می‌کند؛ گاهی سریع‌تر از آنکه پیام‌رسانی‌اش بتواند همگام شود.

برای اوپن‌ای‌آی، چالش اکنون کمتر این است که آیا می‌تواند سامانه‌های قدرتمند بسازد یا نه؛ و بیشتر این است که چگونه پیامدهای استقرار آن‌ها را در جاهایی مدیریت می‌کند که اهمیت موضوع به هیچ وجه صرفاً نظری نیست.

FAQ 🔎

• چرا کاربران در آمریکا چت‌جی‌پی‌تی را تحریم کردند؟
  کاربران به توافق اوپن‌ای‌آی برای استقرار هوش مصنوعی در شبکه‌های نظامی طبقه‌بندی‌شده واکنش نشان دادند و نگرانی‌های اخلاقی درباره نظارت و کاربردهای دفاعی مطرح کردند.
• آیا استفاده از چت‌جی‌پی‌تی پس از این جنجال کاهش یافت؟
  بله، نرخ حذف به‌شدت افزایش یافت و دانلودها به‌طور موقت کاهش پیدا کرد، در حالی که نقدهای منفی اپ به شکل چشمگیری جهش کرد.
• اوپن‌ای‌آی چه تغییراتی در توافق خود با پنتاگون ایجاد کرد؟
  شرکت ممنوعیت‌های صریح درباره نظارت داخلی و قواعد سخت‌گیرانه‌تر برای دخالت نهادهای اطلاعاتی اضافه کرد.
• چرا اوپن‌ای‌آی به سمت شرکای زیرساخت ابری حرکت می‌کند؟
  افزایش هزینه‌ها و چالش‌های مقیاس‌پذیری شرکت را وادار می‌کند به‌جای ساخت دیتاسنترهای عظیم، توان محاسباتی را اجاره کند.