مطالعه حاکمیت دیفایِ بانک مرکزی اروپا (ECB): A16z بزرگ‌ترین رأی‌دهنده یونی‌سواپ است و یک‌سوم رأی‌دهندگان قابل شناسایی نیستند

مطالعه ECB: ۱۰۰ دارنده برتر ۸۰٪ توکن‌های حاکمیتی DeFi را کنترل می‌کنند

سند کاری، سند کاری شماره ۳۲۰۸ بانک مرکزی اروپا، داده‌های حاکمیتی چهار پروتکل Aave، MakerDAO (که اکنون با نام Sky بازبرندسازی شده است)، Ampleforth و Uniswap را در دو مقطع زمانی بررسی کرد: نوامبر ۲۰۲۲ و مه ۲۰۲۳. این پروتکل‌ها به‌دلیل اندازه و نمایندگی از دسته‌های مختلف فعالیت مالی غیرمتمرکز (DeFi) انتخاب شدند و در زمان گردآوری داده‌ها در مجموع حدود ۳۲٪ از کل ارزش قفل‌شده روی اتریوم را در اختیار داشتند.

اعداد مربوط به تمرکز توکن چشمگیر بود. پژوهشگران ECB بیان می‌کنند که ۱۰۰ دارنده برتر در مجموعِ هر چهار پروتکل، بیش از ۸۰٪ از عرضه توکن‌های حاکمیتی را کنترل می‌کردند. برای Aave و Uniswap، تنها پنج دارنده برتر تقریباً نیمی از همه توکن‌ها را در اختیار داشتند. Ampleforth حتی متمرکزتر بود و پنج دارنده برتر نزدیک به ۶۰٪ را کنترل می‌کردند.

سپس پژوهشگران تلاش کردند مشخص کنند چه کسانی واقعاً پشت آن آدرس‌ها هستند. برای بیشتر پروتکل‌ها، حدود نیمی یا بیشترِ کل دارایی‌ها به یکی از این موارد قابل ردیابی است: خود پروتکل، از طریق خزانه‌ها، بنیان‌گذاران یا تخصیص‌های توسعه‌دهندگان؛ یا صرافی‌های رمزارزی متمرکز و غیرمتمرکز. طبق داده‌های گزارش، Binance بزرگ‌ترین سهم را در میان پلتفرم‌های متمرکز در هر چهار پروتکل در اختیار داشت که بسته به پروتکل از ۲٪ تا ۱۵٪ متغیر بود.

وقتی پژوهشگران بررسی کردند چه کسانی رأی می‌دهند، تصویر روشن‌تر نشد. رأی‌دهندگان برتر تقریباً به‌طور کامل نمایندگان (delegates) بودند؛ افرادی یا نهادهایی که دارندگان کوچک‌تر توکن، قدرت رأی خود را به آن‌ها واگذار می‌کنند. شناسایی این نمایندگان دشوار بود. گزارش می‌گوید پژوهشگران به جست‌وجوهای وب، Github، شبکه‌های اجتماعی، انجمن‌های حاکمیتی و ابزار تحلیل بلاکچینی ساخته‌شده توسط Crystal Intelligence تکیه کردند. حتی با این حال، حدود یک‌سوم رأی‌دهندگان برتر در کل نمونه اصلاً قابل شناسایی نبودند.

در میان کسانی که پژوهشگران توانستند شناسایی کنند، افراد با حدود ۲۱٪ بزرگ‌ترین گروه را تشکیل می‌دادند و پس از آن شرکت‌های Web3 با حدود ۱۹٪ قرار داشتند. شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر و انجمن‌های بلاکچین دانشگاهی نیز دیده می‌شدند. برای Uniswap، رأی‌دهنده برتر در هر دو بازه زمانی Andreessen Horowitz یا A16z بود که تا مه ۲۰۲۳ قدرت رأی ۱۲۵ آدرس به آن واگذار شده بود.

تمرکز قدرت حاکمیتی در هر دو تصویر زمانی داده‌ها ثابت ماند و تغییر اندکی نشان داد. این ثبات دو وجه دارد: نشان می‌دهد ساختارهای قدرت موجود بادوام‌اند و حل مشکل را صرفاً از طریق پویایی‌های بازار دشوارتر می‌کند.

این مقاله همچنین ۲۴۸ پیشنهاد حاکمیتی را در چهار پروتکل دسته‌بندی کرد. پارامترهای ریسک، شامل نسبت وام به ارزش، سقف‌های بدهی، کارمزدهای پایداری و خاموشی اضطراری، با ۲۸٪ بیشترین سهم را داشتند. پیشنهادهای فهرست‌کردن دارایی ۲۳٪ دیگر را تشکیل دادند. خودِ ساختار حاکمیت به‌ندرت موضوع یک پیشنهاد بود؛ این دسته فقط ۱٪ از نمونه را شامل می‌شد.

از منظر مقررات‌گذاری، پژوهشگران ECB نتیجه گرفتند که دارندگان توکن حاکمیتی، توسعه‌دهندگان و صرافی‌های متمرکز در شرایط کنونی نمی‌توانند به‌عنوان نقاط ورود قابل اتکای مقررات‌گذاری عمل کنند. ماهیت مستعار آدرس‌های بلاکچین، همراه با ساختار مبهمِ واگذاری، به این معناست که خط شفاف پاسخگویی‌ای وجود ندارد که ناظران بتوانند بر آن تکیه کنند.

مقررات بازارهای دارایی‌های رمزارزی اتحادیه اروپا (MiCA) در حال حاضر خدماتی را که به‌صورت کاملاً غیرمتمرکز ارائه می‌شوند معاف می‌کند. این مقاله استدلال می‌کند که اعمال این آستانه در عمل دشوار است، زیرا هیچ پروتکل DeFi در نمونه حتی نزدیک به برآورده‌کردن یک معیار واقعیِ تمرکززدایی نبود. بیشتر پروتکل‌ها کنترل معناداری را در دست افراد داخلی حفظ می‌کنند.

نویسندگان مسیرهای احتمالی پیش رو را پیشنهاد می‌کنند، از جمله افشای اجباری وابستگی‌های دارندگان توکن، ساختارهای حقوقی متناسب برای DAOها، و مدل‌های ترکیبی که حاکمیت مبتنی بر بلاکچین را با چارچوب‌های سنتی پاسخگویی حقوقی درهم می‌آمیزند. از چارچوب «سازمان نظارت مالی دانمارک» به‌عنوان یک نقطه شروع عملی برای سنجش اینکه آیا یک عرضه واقعاً غیرمتمرکز است یا نه یاد شد.

مقاله بانک مرکزی این موضوع را با حاکمیت شرکتی سنتی مقایسه می‌کند. هر دو نظام با مشارکت پایین در رأی‌گیری و تصمیم‌هایی که توسط گروه کوچکی از مشارکت‌کنندگان فعال شکل می‌گیرد مواجه‌اند. اما مالی سنتی قواعد رأی‌گیری نیابتی، کدهای امانتداری (stewardship codes) و تکالیف حقوقی دارد. DeFi در حال حاضر هیچ‌یک از این حفاظ‌ها را ندارد و هویت تصمیم‌گیرندگان کلیدی تا حد زیادی از دید عموم پنهان می‌ماند.

پرسش‌های متداول 🔎

• چه کسانی توکن‌های حاکمیتی DeFi را کنترل می‌کنند؟ تعداد کمی آدرس — عمدتاً خزانه‌های پروتکل، بنیان‌گذاران و صرافی‌های متمرکز مانند بایننس — بخش عمده توکن‌های حاکمیتی را در پروتکل‌های بزرگ DeFi در اختیار دارند.
• آیا ناظران می‌توانند مشارکت‌کنندگان حاکمیت DeFi را پاسخگو کنند؟ پژوهشگران ECB دریافتند که حدود یک‌سوم رأی‌دهندگان برتر با استفاده از داده‌های عمومی در دسترس قابل شناسایی نبودند، که ایجاد خطوط روشن پاسخگویی مقرراتی را دشوار می‌کند.
• واگذاری رأی در DeFi چیست؟ دارندگان توکن می‌توانند حقوق رأی خود را به نمایندگانی واگذار کنند که به‌جای آن‌ها درباره پیشنهادها رأی می‌دهند؛ مقاله ECB نشان داد که این کار به‌جای توزیع قدرت، آن را بیشتر متمرکز می‌کند.
• • آیا مقررات MiCA اتحادیه اروپا پروتکل‌های DeFi را پوشش می‌دهد؟ MiCA خدمات کاملاً غیرمتمرکز را معاف می‌کند، اما مقاله ECB استدلال می‌کند که بیشتر پروتکل‌های DeFi معیار واقعی تمرکززدایی را برآورده نمی‌کنند و ممکن است در دامنه مقررات قرار گیرند.