مصاحبه تاکر کارلسن با مورخ پیش‌بین جیانگ شوئه‌چین، خطرات اقتصادی جنگ ایران را برجسته می‌کند

استاد می‌گوید درگیری ایران می‌تواند به‌راحتی اختلالی جهانی ایجاد کند، چون جنگ مسیر مستقل خود را پیدا می‌کند

جیانگ شوئه‌چین، تاریخ‌دان و مدرس مستقر در پکن، در یک مصاحبه اخیر به تاکر کارلسون گفت که درگیریِ مرتبط با ایران می‌تواند شبیه ماهیت فرسایشی و طولانیِ جنگ اوکراین شود؛ به‌طوری‌که هیچ‌یک از طرفین حاضر به عقب‌نشینی نباشند و مسیر روشنی برای کاهش تنش وجود نداشته باشد. اظهارات او که در خلال گفت‌وگویی گسترده درباره پویایی‌های قدرت جهانی مطرح شد، تصویری تیره از بی‌ثباتیِ طولانی‌مدت و اثرات دومینویی بر بازارهای انرژی، زنجیره‌های تأمین و ائتلاف‌های نظامی ترسیم کرد.

جیانگ گفت: «فکر می‌کنم این جنگ در ایران بسیار شبیه جنگ در اوکراین خواهد بود؛ یعنی طولانی می‌شود و جنگِ فرسایشی خواهد بود»، و با تکرار پیش‌بینی‌های پیشین خود افزود که پیامدها بسیار فراتر از منطقه گسترش خواهد یافت.

به گفته جیانگ، نشانه‌های اولیه اختلال هم‌اکنون قابل مشاهده است. او به کمبود سوخت، لغو پروازها، و هشدارهای اولیه درباره محدودیت‌های عرضه غذا در بخش‌هایی از جنوب‌شرق آسیا اشاره کرد. او همچنین به افزایش حملات به زیرساخت‌های انرژی اشاره کرد و استدلال نمود که حمله به تأسیسات کلیدی می‌تواند عرضه جهانی انرژی را محدودتر و هزینه‌ها را بالاتر ببرد، با پیامدهای آبشاری برای اقتصادهایی که به سوخت ارزان وابسته‌اند.

جیانگ پیشنهاد کرد که این درگیری در نهایت می‌تواند پای کشورهای بیشتری را به میان بکشد و به ماهیت درهم‌تنیده ائتلاف‌های دفاعی و رقابت‌های منطقه‌ای اشاره کرد. او استدلال کرد که بی‌ثباتیِ طولانی‌مدت می‌تواند کشورهایی مانند عربستان سعودی و پاکستان را درگیر کند، دامنه درگیری را گسترش دهد و تلاش‌های دیپلماتیک را پیچیده‌تر سازد.

او گفت: «پیامدهای آن برای کل اقتصاد جهانی بسیار وخیم است»، و افزود نبودِ یک مسیر روشن برای خروج از بحران می‌تواند قدرت‌های بزرگ را در چرخه‌ای از تشدید تنش گرفتار کند.

فراتر از اختلالات فوری، جیانگ سه تغییر بلندمدت را مطرح کرد که به باور او در صورت تداوم درگیری می‌تواند شتاب بگیرد: صنعت‌زدایی، بازنظامی‌سازی گسترده، و بازگشت به نظام‌های اقتصادی خودکفاتر—به‌ویژه در فرهنگ‌های مقاوم‌تر. از دید او، افزایش هزینه‌های انرژی و محدودیت‌های عرضه می‌تواند کشورها را وادار کند وابستگی به شبکه‌های تجارت جهانی را بازنگری کرده و به سمت تولید محلی حرکت کنند.

او استدلال کرد که کشورها همچنین ممکن است با تضعیف اعتماد به تضمین‌های امنیتیِ موجود، هزینه‌های نظامی و استقلال راهبردی خود را افزایش دهند. به گفته او، کشورهایی که مدت‌ها بر حفاظت آمریکا تکیه داشته‌اند ممکن است در یک محیط ژئوپولیتیکی پراکنده‌تر، راهبردهای دفاعی خود را دوباره ارزیابی کنند.

سومین تغییر، که جیانگ آن را حرکت به سوی «مرکانتیلیسم» توصیف کرد، شامل ساخت زنجیره‌های تأمین داخلی توسط کشورها برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر اختلالات جهانی خواهد بود. او گفت این روند می‌تواند در گذر زمان الگوهای تجارت و ائتلاف‌های اقتصادی را بازآرایی کند.

جیانگ همچنین درباره اینکه این درگیری چگونه می‌تواند بر آسیا اثر بگذارد صحبت کرد و اشاره کرد که بسیاری از کشورهای منطقه به واردات انرژی از خلیج فارس وابستگی زیادی دارند. او گفت اختلال‌ها می‌تواند به اقتصادهایی مانند هند، ژاپن و چین فشار وارد کند، با درجات متفاوتی از تاب‌آوری که به منابع داخلی و انعطاف‌پذیری سیاستی بستگی دارد.

جیانگ گفت: «سؤال این نیست که چه کسی تحت تأثیر قرار می‌گیرد، چون همه تحت تأثیر قرار می‌گیرند. سؤال این است که چه کسی تاب‌آورتر است و بیشتر حاضر است نوآوری کند و خود را تطبیق دهد.»

او پیشنهاد کرد که اگرچه چین ممکن است از شوک‌های کوتاه‌مدت جان سالم به در ببرد، اما اتکای بلندمدت آن به صادرات و انرژی وارداتی می‌تواند در صورتی که جریان‌های تجارت جهانی بی‌ثبات بماند، چالش‌ساز شود. در همین حال، کشورهایی با اقتصادهای متنوع‌تر یا غنی‌تر از نظر منابع ممکن است در سازگاری با اختلال طولانی‌مدت انعطاف‌پذیری بیشتری داشته باشند.

این گفت‌وگو همچنین به بازآرایی‌های گسترده‌تر ژئوپولیتیکی پرداخت؛ از جمله امکان تغییر ائتلاف‌ها و دگرگونی نقش‌های قدرت‌های بزرگ. جیانگ استدلال کرد که درگیری‌های جهانی به‌طور فزاینده‌ای به هم پیوسته‌اند و تحولات یک منطقه می‌تواند بر تصمیم‌های راهبردی در جای دیگر اثر بگذارد.

در حالی که بسیاری از برآوردهای جیانگ بسیار گمانه‌زنانه و بازتاب تحلیل شخصی اوست، اما آن‌ها نگرانی‌های رو‌به‌افزایش میان تحلیل‌گران درباره ظرفیت درگیری‌های محلی برای برانگیختن پیامدهای اقتصادی و ژئوپولیتیکی گسترده‌تر را برجسته می‌کند. پیش‌بینی‌های جیانگ در کانال‌های شبکه‌های اجتماعی با وایرال شدن گسترده مواجه شده و او پشت سر هم، مصاحبه به مصاحبه انجام داده است.

مصاحبه تاکر کارلسون در زمانی منتشر می‌شود که بازارهای جهانی همچنان نسبت به ریسک ژئوپولیتیکی—به‌ویژه در مناطق تولیدکننده انرژی—حساس هستند. با تداوم تنش‌ها، سیاست‌گذاران و سرمایه‌گذاران هر دو با دقت به‌دنبال نشانه‌هایی از تشدید یا تثبیت وضعیت هستند.

پرسش‌های متداول 🔎

• جیانگ شوئه‌چین درباره درگیری ایران چه پیش‌بینی کرد؟
  او گفت ممکن است به یک جنگ فرسایشیِ طولانی‌مدت با پیامدهای اقتصادی جهانی تبدیل شود.
• این درگیری چگونه می‌تواند بر بازارهای جهانی اثر بگذارد؟
  اختلال در عرضه انرژی می‌تواند هزینه‌ها را افزایش دهد و اقتصادها را در سراسر جهان تحت فشار قرار دهد.
• کدام مناطق ممکن است زودتر اثرات را احساس کنند؟
  مناطق وابسته به انرژی مانند جنوب‌شرق آسیا ممکن است با کمبودهای فوری و فشار قیمتی روبه‌رو شوند.
• چه تغییرات بلندمدتی ممکن است از این درگیری ناشی شود؟
  کشورها ممکن است به سمت خودکفایی، افزایش هزینه‌های نظامی و کاهش اتکا به تجارت جهانی حرکت کنند.